| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | artysta malarz |
Simon Natan Karczmar (ur.1 listopada1903 wWarszawie, zm.1982 wSafed) – polski i izraelski malarz.
Urodził się jako Szmaja Karczmar, studiował wwarszawskiej Szkole Sztuk Pięknych. Na swoje utrzymanie i opłacenie studiów zarabiał sprowadzając z Rosji futra, które sprzedawał kuzynowi, który był kuśnierzem. Z czasem nabrał dużego doświadczenia i stał się znakomitym sorterem. W 1929 wyjechał doParyża, gdzie kontynuował naukę malarstwa. W 1931 poznał pochodzącą z Polski Nechumę (Nadię), którą poślubił. Ponieważ ze sprzedaży obrazów ciężko było utrzymać rodzinę powrócił do pracy sortera, a żona zaczęła prowadzić na jednym z przedmieśćParyża perfumerię Les Lilas. PodczasII wojny światowej prześladowania Żydów ogarnęły równieżFrancję, toteż w 1941 razem z rodziną wyjechał doNicei. Wkrótce potem ukrywający się ojciec Nechumy został zadenuncjowany dogestapo i zamordowany przez niemieckiego policjanta. Nechuma została aresztowana i przetransportowana doAuschwitz-Birkenau, Simon w tym czasie dołączył do partyzantów. Po zakończeniu wojny Nechuma powróciła do Francji i ponownie otworzyła perfumerię. W 1951 rodzina Karczmarów podjęła decyzję o emigracji doIzraela, Simon razem ze szwagrem prowadził zakład metalurgiczny, ale ponieważ przynosi straty musieli go zamknąć. W 1955 zostali zaproszeni przez przyjaciela doKanady, zamieszkali wMontrealu, gdzie Simon ponownie pracował jako sorter futer. W 1959 dostał alergii i musiał porzucić dotychczasowe zajęcie, z powodu złej sytuacji finansowej zapadł na depresję. Wówczas żona kupiła trzy płótna, sztalugę, pędzle i farby, a dając mu prezent przypomniała, że gdy go poznała był malarzem. Simon Karczmar zaczął malować w sposób naiwny wspomnienia z dzieciństwa, dzięki temu udało się nadać im autentyczny charakter i pokazać tamte miejsca i czasy oczami dziecka. Jego twórczość uzyskiwała pozytywne recenzje, miał wystawę indywidualną w galerii sztuki wMontrealu. W 1960 razem z żoną opuścili Kanadę i wyjechali doMeksyku, gdzie Simon współorganizował Muzeum Sztuki Filmowej. W tamtejszym Centro Deportivo miała miejsce druga indywidualna wystawa jego prac, a po niej został zaproszony do wystawienia obrazów w dwóch innych galeriach. Otrzymał również propozycję wystawienia prac wStanach Zjednoczonych iKanadzie. W 1962 ponownie wyjechał doIzraela, gdzie zamieszkał w kolonii artystycznej wSafed i studiował nowe techniki malarskie. Wielokrotnie podróżował doNowego Jorku, w którym chętnie spędzał zimy. Zmarł wSafed mając 79 lat.
Obrazy Simona Karczmara przedstawiają świat jego dzieciństwa, ukazują codzienne życie polskich Żydów, ich kulturę, zwyczaje, uroczystości i święta. Widać na nich postacie muzyków, handlarzy, zabudowę żydowskich dzielnic, wnętrza ich domów. Dzięki zastosowanej technice naiwnej widzowie patrzą na świat dzieciństwa malarza jego oczami. Cykl obrazów zatytułowany Sztetl przedstawia obrazy zapamiętane przez artystę z pobytu u dziadka w małym żydowskim miasteczku kołoWilna.