Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Sekunda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy jednostki czasu. Zobacz też:inne znaczenia tego słowa.
sekunda [s]
Układ

SI,CGS

Wymiar

[s]{\displaystyle \mathrm {[s]} }

Jednostka

czasu,okresu

Typowe symbole wielkości

t,T,τ

w jednostkachSI

podstawowa

w jednostkachCGS

podstawowa

Pochodzenie nazwy

łac.pars minuta secunda – druga mała część

Sekundy odmierzane przez wskazówkę zegarka (wskazówka sekundowa jest rozmyta)

Sekunda, oznaczenies, skrótsek.jednostkaczasu,jednostka podstawowa większościukładów jednostek miar np.SI,MKS,CGS. Obecnie oznaczanas[1], niegdyśsek.[2]

Jest to czas równy 9 192 631 770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F = 3 i F = 4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego[2] S1/2 atomu cezu133Cs (powyższa definicja odnosi się do atomu cezu w spoczynku w temperaturze 0 K)[3]. Definicja ta, obowiązująca od 1967 r., została ustalona przezXIII Generalną Konferencję Miar. Poprzednio sekundę definiowano jako:

Terminsekunda pochodzi od łacińskiego wyrażeniapars minutasecundadruga mała część.

Sterowany wahadłemwychwyt zegara, tykający co sekundę

Określenie sekunda jest stosowane także jakomiara kąta iinterwał muzyczny. W zapisie czasem oznaczana jest znakiembis (U+2033).

Nowa definicja

[edytuj |edytuj kod]

Podczas 26. Generalnej Konferencji Miar[8] przyjęta została nowa definicja sekundy. Sekunda, oznaczenie s, jest to jednostka czasu w SI. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej częstotliwości drgań cezu[5]νCs, to jest częstotliwości nadsubtelnego przejścia w atomach cezu 133 w niezaburzonym stanie podstawowym, wynoszącej 9 192 631 770, wyrażonej w jednostce Hz, która jest równa s-1[9].

Przedrostki SI

[edytuj |edytuj kod]

Wielokrotności i podwielokrotności sekundy (wyróżniono najczęściej używane):

WielokrotnościPodwielokrotności
MnożnikNazwaSymbolMnożnikNazwaSymbol
100sekundas   
101dekasekundadas10–1decysekundads
102hektosekundahs10–2centysekundacs
103kilosekundaks10–3milisekundams
106megasekundaMs10–6mikrosekundaµs
109gigasekundaGs10–9nanosekundans
1012terasekundaTs10–12pikosekundaps
1015petasekundaPs10–15femtosekundafs
1018eksasekundaEs10–18attosekundaas
1021zettasekundaZs10–21zeptosekundazs
1024jottasekundaYs10–24joktosekundays
1027ronnasekundaRs10-27rontosekundars
1030quettasekundaQs10-30quectosekundaqs

W praktyce używa się tylko niektórych podwielokrotności jednostki, ponieważ wielokrotności jako mało naturalne zastępowane są innymi, choć nienależącymi doukładu SI, ale za to łatwiejszymi do wyobrażenia, takimi jakminuta,godzina,doba,tydzień,miesiąc,rok itd. Jedna z wielokrotności SI – gigasekunda – mogłaby prowadzić do nieporozumień, ponieważ jej skrót jest identyczny z jednostką indukcji magnetycznejGs układuCGS (podobnie:ps jako pikosekunda lubparsek).

Wielokrotności sekundy

[edytuj |edytuj kod]
  • 1 dekasekunda to 10 sekund.
  • 1 hektosekunda to 1 minuta i 40 sekund.
  • 1 kilosekunda to 16 minut i 40 sekund.
  • 3,6 kilosekund to 1 godzina.
  • 10 kilosekund to ok. 2 godziny i 50 minut.
  • 100 kilosekund to ok. 1 dzień i 4 godziny.
  • 1 megasekunda to ok. 11 dni i 14 godzin.
  • 10 megasekund to ok. 3 miesiące i 26 dni.
  • 100 megasekund to ok. 3 lata i 2 miesiące.
  • 1 gigasekunda to ok. 31 lat i 8 miesięcy.
  • 10 gigasekund to ok. 3 wieki.
  • 100 gigasekund to ok. 3 tysiąclecia.
  • 1 terasekunda to ok. 31 tysiącleci.
  • 1 petasekunda to ok. 31 688 tysiącleci.
  • 1 eksasekunda to ok. 31 688 087 tysiącleci.
  • 1 zettasekunda to ok. 31 688 087 814 tysiącleci.
  • 1 jottasekunda to ok. 31 688 087 814 029 tysiącleci[10].

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]
Zobacz kolekcję cytatówna temat sekundy w Wikicytatach
Zobacz hasłosekunda w Wikisłowniku

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2020 r. poz. 1024).
  2. abMirosław Szymczak (red.),Słownik ortograficzny języka polskiego PWN wraz z zasadami pisowni i interpunkcji, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.ISBN 83-01-11882-2, s. 721
  3. Oficjalna definicja BIPM
  4. sekunda, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-09-28] .
  5. abJan Flis: Szkolny słownik geograficzny. Wyd. 3. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1985, s. 25.ISBN 83-02-00870-2.OCLC37645138.
  6. BIPM - second. www.bipm.org. [dostęp 2018-02-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (2019-03-25)].
  7. Base unit definitions: Second. physics.nist.gov. [dostęp 2018-02-22].
  8. BIPM: Rezolucja 26. Generalnej Konferencji Miar. www.bipm.org. [dostęp 2019-01-12]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-11-19)].
  9. Główny Urząd Miar: Streszczenie broszury SI. www.gum.gov.pl. [dostęp 2019-01-12]. [zarchiwizowane ztego adresu (2019-01-13)].
  10. Perełki oprogramowania WNT, W-wa 1992, 2001,2008,ISBN 978-83-204-3337-1 (tytuł oryginałuProgramming Pearls (2nd Edition),ISBN 0-201-65788-0)

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Jednostkiczasu
stałe
metryczne
inne części
sekundy
wielokrotności
sekundy
inne
zmienne
dobyastronomiczne
miesiące astronomiczne
lata astronomiczne
inne astronomiczne
kalendarzowe
geochronologiczne
religijne
powiązane
jednostki
Układ SI
jednostki
podstawowe
definiowane wyłącznie
stałymi fizycznymi
definiowane stałymi
i innymi jednostkami
stałe fizyczne
w definicjach
jednostki
pochodne

z osobnymi
nazwami
oparte na
jednej jednostce
oparte na
różnych jednostkach
inne
jednostki
pochodne
oparte na
jednej jednostce
oparte na
różnych jednostkach
przedrostki
(prefiksy)
wielokrotności
podwielokrotności
przepisy
i instytucje
międzynarodowe
krajowe
powiązanenauki
Układ CGS
jednostki
podstawowe
jednostki
pochodne
oparte na jednej
jednostce
podstawowej
inne
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Sekunda&oldid=77520504
Kategorie:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp