Sabataizm,sabbatanizm – ruchmesjanistyczny wjudaizmie, założony w XVII wieku przezSzabetaja Cewiego. Wywodził się z idei mesjanistyczno-kabalistycznych[1]. Sabataizm rozpowszechnił się głównie wśródŻydów sefardyjskich. Ruch był potępiany przezrabinów judaizmu ortodoksyjnego[2].
W 1664 roku Szabetaj Cewi ogłosił sięMesjaszem i wybrał sobie dwunastu uczniów, zniósł niektóreświęta żydowskie i ustanowił własne. Według traktatuNatana z Gazy pt.Derusz ha-Tanninim (Rozprawa o morskich potworach) Szabetaj Cewi miał naprawić świat, oddzielając dobro od zła. Założyciel ruchu ogłosił, że w 1666 roku nastąpi powrót wybawionych przez niego Żydów doPalestyny[2].
W 1666 roku Szabetaj Cewi został zmuszony do przyjęciaislamu, a sabataizm podzielił się na frakcje aktywistów i umiarkowanych. Umiarkowani uznawali władzę rabinów. Aktywiści nazywali siebie „wojownikami mesjasza” i głosili, że śmierć założyciela sabataizmu jest sposobem na ukrywanie się i zapowiedzią ponownego przyjścia. Na wzór Szabetaja Cewiego ukrywali także swoją wiarę, a niektórzy porzucali religię, przechodząc na islam, by uniknąć prześladowań. Przetrwały niewielkie grupy takich konwertytów – np. wTurcji judaistyczno-muzułmańska sektadonmeh[2].
Sabataizm odrzucał religijne praktyki judaizmu. Wywodzący się z mistyczno-kabalistycznej idei ruch nawiązywał do zbawienia duchowego poprzez zachowanie surowejascezy przy jednoczesnym wyrażaniu radości z życia poprzezegzaltację religijną, co miało połączyć wyznawców zBogiem. Praktyki religijne sabataizmu wywarły wpływ nachasydyzm ifrankistów[2].
 | Zobacz hasłosabataizm w Wikisłowniku |
