 | |||
| Dane misji | |||
| IndeksCOSPAR | 2005-026A | ||
|---|---|---|---|
| Zaangażowani | |||
| Oznaczenie kodowe | STS-114 | ||
| Pojazd | |||
| Wahadłowiec | |||
| Załoga | |||
 Tył (od lewej): Robinson, Thomas, Camarda, Noguchi; Przód: Kelly, Lawrence, Collins | |||
| Dowódca | |||
| Start | |||
| Miejsce startu | |||
| Początek misji | 26 lipca 2005 14:39:00 UTC[1] | ||
| Orbita okołoziemska | |||
| Apogeum | 355 km | ||
| Perygeum | 350 km | ||
| Okres orbitalny | 91,6 min | ||
| Inklinacja orbity | 51,6° | ||
| Lądowanie | |||
| Miejsce lądowania | Edwards Air Force Base, pas startowy 22 | ||
| Lądowanie | 9 sierpnia 2005 12:11:22 UTC[1] | ||
| Czas trwania misji | 13 dni, 21 godzin, | ||
| Przebyta odległość | 9,3 mln km | ||
| Liczba okrążeń Ziemi | 219[1] | ||
| Program lotów wahadłowców | |||
| |||
STS-114 (nazywana teżReturn to Flight 2 –Powrót do Lotu 2) – pierwsza misjaamerykańskiegowahadłowca po trwającej 907 dni przerwie spowodowanejkatastrofą Columbii. Podczas misji użyto po raz pierwszy instrumentuOBSS. Biorący w niej udział wahadłowiecDiscovery wystartował 26 lipca 2005 o godzinie 10:39EDT (16:39 czasu polskiego), pomimo wykrytej kilkanaście dni wcześniej usterki jednego z czterech czujników poziomu paliwa wzewnętrznym zbiorniku. Awaria ta spowodowała przesunięcie terminu startu, zakładanego wcześniej na 13 lipca 2005. Misję, która zgodnie z planem powinna zakończyć się 7 sierpnia 2005 przedłużono o jeden dzień. 8 sierpnia około godz. 10:52 astronauci przelecieli nad południową Polską. Ostatecznie misja zakończyła się pomyślnym lądowaniem w bazieEdwards wKalifornii 9 sierpnia 2005 o godzinie 14:11 czasu polskiego (12:11 UTC).
STS-114 była stosunkowo obszernie relacjonowana wmediach (które jednak nie ustrzegły się przy tym wielu merytorycznych błędów), jako pierwszy lot wahadłowca od katastrofyColumbii. Była to jednocześnie druga tego typu misja dowodzona przez kobietę.
STS-114 dostarczył naMiędzynarodową Stację Kosmiczną niezbędne zaopatrzenie, jednakże głównymi celami misji były napraważyroskopów stacji, a także gruntowne przetestowanie systemów bezpieczeństwa i metod naprawy poszycia wahadłowców.Discovery zawiózł także na ISS zbudowany przezWłoską Agencję Kosmiczną modułRaffaello Multi-Purpose Logistics Module oraz platformęExternal Stowage Platform-2 (ESP-2).
Astronauci mieli w planie trzyspacery kosmiczne podczas połączenia z ISS. Pierwszy, odbyty 31 lipca w godzinach 11:46-18:36 czasu polskiego przez Robinsona i Noguchi, posłużył do wymiany okablowania żyroskopu stacji, przetestowania procedury naprawy płytek osłony oraz zamontowania na moduleQuest urządzenia do przechowywania narzędzi i części. Wymieniona została również antenaGPS. Podczas drugiego spaceru wymieniono na nowy jeden z czterech żyroskopów stabilizujących położenie stacji. Podczas trzeciego spaceru astronauci zainstalowali platformę ESP-2, a także przeprowadzili pierwszą w historii naprawę wahadłowca na orbicie. Robinson asekurowany przez Noguchiego, usunął fragment pianki izolacyjnej, tkwiący pomiędzy płytkami osłony termicznej. Po raz pierwszy w czasie lotu astronauci dostali się pod dolną część kadłuba wahadłowca.
 | Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt.startu promu Discovery |
| Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt.kłopotów Discovery podczas startu |
Pierwsze nieprzewidziane zdarzenie miało miejsce już 2,5 sekundy po starcie. Wahadłowiec zderzył się ze sporych rozmiarów ptakiem – prawdopodobniemyszołowem. Szczęśliwie na tym etapie lotu prędkość promu była jeszcze na tyle mała, że zdarzenie to można uznać za istotne jedynie dla myszołowa. Uderzył on w zbiornik paliwa, nieco poniżej jego czubka, po czym obsunął się w dół.
Po około minucie od chwili startu od wahadłowca z nieznanych dotychczas przyczyn oderwał się niewielki (ok. 3,8 cm) fragment płytki osłony termicznej. Powstały ubytek zlokalizowany był w tylnej części klapy przedniegopodwozia. Obszar ten przy wchodzeniu watmosferę przed lądowaniem ulega ekstremalnemu nagrzaniu. Jednak uszkodzenia tej wielkości wielokrotnie miały już miejsce w przeszłości i nie stwarzają zagrożenia dla pojazdów.
Kilka sekund po odłączeniu rakiet pomocniczych, odProtuberance Air Load Ramp, osłaniającej przewody ciśnieniowe na zewnętrznym zbiorniku paliwa, oderwał się duży fragment pianki termoizolacyjnej (zobacz animację z prawej strony). Jego rozmiary szacuje się na 61-84 cm długości i 25-35 cm szerokości, zaś masę na o połowę mniejszą od masy odłamka który spowodował zniszczenie Columbii.
Ponadto zdarzenie nastąpiło znacznie wyżej niż w 2003 roku, przez co nawet gdyby doszło do uderzenia, prędkość pianki względem orbitera nie byłaby wystarczająca (wskutek niewielkiej gęstości powietrza na tej wysokości nie zdążyłaby zbytnio wyhamować), by spowodować poważniejsze uszkodzenia. Tym niemniej sam fakt odpadnięcia pianki dowiódł, że NASA nie wywiązała się z zaleceń komisji badającej sprawę Columbii i loty wahadłowców wciąż niosą ze sobą duże ryzyko.Bill Parsons, dyrektor programu lotów wahadłowców, jeszcze w dniu startu Discovery ogłosił zawieszenie najbliższych misji do momentu skutecznego rozwiązania problemu.
Po katastrofieColumbii w misjiSTS-107 postanowiono, by podczas kolejnych lotów przygotowywać do wyjścia na orbitę dwa wahadłowce, z których jeden pozostawałby na Ziemi i w razie potrzeby mógł szybko ewakuować załogę drugiego.Jeśli z jakichś przyczyn Discovery nie byłby w stanie wrócić na Ziemię, załoga miała pozostać na stacji kosmicznej, do czasu przybycia promuAtlantis (NASA oznaczała taką misję jakoSTS-300).
W misji STS-114 wahadłowiec Discovery zanim przycumował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, w odległości 180 metrów od stacji wykonał manewrRendezvous Pitch Maneuver (RPM), umożliwiając w ten sposób załodze stacji wykonanie cyfrowych zdjęć osłony termicznej promu. Zdjęcia wykonywali amerykański astronautaJohn Phillipsobiektywem 400 mm i rosyjski kosmonautaSiergiej Krikalow obiektywem 800 mm. Zdjęcia były przesłane na Ziemię i analizowane, w celu oszacowania stanu technicznego osłony termicznej wahadłowca. Od tych zdjęć, między innymi, zależało uruchomienie, lub nie, planu awaryjnego[3]. Począwszy od misji STS-114 manewry RPM stały się manewrami standardowymi każdej misji.
Pomoc w ewentualnej akcji ratunkowej zaoferowała też stronarosyjska – Nikołaj Sewastianow, dyrektor przedsiębiorstwaRKK Energia powiedział: „Jeśli okaże się to konieczne, będziemy w stanie sprowadzić do domu dziewięciu astronautów na pokładzie trzech pojazdówSojuz w styczniu i lutym przyszłego roku”[4].
| Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt.opóźnionego powrotu promu Discovery |
| Zobacz wiadomość w serwisie Wikinews pt.lądowania promu Discovery |
Planowo prom Discovery miał wrócić na Ziemię 8 sierpnia 2005 o 10:46 czasu warszawskiego. Jednak z powodu złych warunków atmosferycznych na przylądkuCanaveral w stanieFlorydaNASA najpierw przesunęła lądowanie, a następnie je odwołała.
Następnego dnia, 9 sierpnia 2005 roku Discovery i jego załoga mieli planowo wrócić na Ziemię o 11:07 czasu warszawskiego. Jednakże, znów ze względu na złe warunki atmosferyczne, NASA przesunęła je na 12:43 polskiego czasu. Pół godziny przed planowanym rozpoczęciem procedury lądowania na Florydzie, z powodu nadal pogarszających się warunków atmosferycznych NASA podjęła decyzję o zmianie miejsca powrotu wahadłowca na bazę amerykańskich sił powietrznych Edwards w stanie Kalifornia. Jako alternatywę przewidywano nawet jeszcze późniejsze lądowanie w bazieWhite Sands w stanieNowy Meksyk. Agencja kosmiczna zaplanowała powrót na 14:12 czasu warszawskiego. Przed godziną 13:00 załoga wahadłowca otrzymała pozwolenie na zejście z orbity i wylądowania w bazie, w Kalifornii. O 13:06 prom rozpoczął procedurę powrotu, a 24 minuty później wszedł w atmosferę. Gdy prom wchodził w atmosferę, najbardziej obawiano się przegrzania kadłuba, czyli tego, co spotkało wahadłowiec Columbia. O 14:11 czasu warszawskiego wahadłowiec Discovery z 7-osobową załogą na pokładzie wylądował w bazie lotniczej Edwards w południowej Kalifornii.
| Loty | |
|---|---|
| Status |
|
