| wieś | |||
Panorama Słopnic 2015 | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Powiat | |||
| Gmina | |||
| Wysokość | 450-560 m n.p.m. | ||
| Liczba ludności (2025) | 7168 | ||
| Strefa numeracyjna | 18 | ||
| Kod pocztowy | 34-615[2] | ||
| Tablice rejestracyjne | KLI | ||
| SIMC | 0466939 | ||
Położenie na mapie gminy Słopnice | |||
Położenie na mapie Polski | |||
Położenie na mapie województwa małopolskiego | |||
Położenie na mapie powiatu limanowskiego | |||
| |||
| Strona internetowa | |||


Słopnice –wieśsołecka wPolsce, położona wwojewództwie małopolskim, wpowiecie limanowskim, wgminie Słopnice. Siedziba gminySłopnice.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała dowojewództwa nowosądeckiego. Dawniej Słopnice należały dogminy Tymbark.
Słopnice położone są w centralnej częścipowiatu limanowskiego, pod najwyższym wzniesieniemBeskidu Wyspowego – górąMogielicą (1171 m). Słopnice graniczą z gminamiDobra,Kamienica,Tymbark i miastem/gminąLimanowa. Miejscowość położona jest wBeskidzie Wyspowym w dolinie rzekiSłopniczanka i jej głównego dopływuCzarnej Rzeki, u podnóżyCichonia (929 m),Mogielicy (1170 m) iŁopienia (951 m). Na terenie wsi znajdują się jeszcze inne zalesione wzniesienia:Świerczek (734 m) iDzielec (753 m)[3].
Słopnice zajmują powierzchnię 57 km²[4]. Słopnice to gmina, która powstała w 1997 roku poprzez odłączenie się odgminy Tymbark. W jej skład wchodzi jedna miejscowość Słopnice podzielona na pięć sołectw: Słopnice Górne – na południu, Słopnice Dolne Królewskie i Szlacheckie zajmują środkową i północną część gminy, Słopnice Mogielica położona na zachodzie i Słopnice Granice we wschodniej części gminy[5].
| L.P | Nazwa Sołectwa | Liczba mieszkańców | Powierzchnia [km²] | Gęstość Zaludnienia [os/km²] | Mapa sołectwa |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Słopnice Dolne Szlacheckie | 2 045 | 7,9 | 259 | |
| 2 | Słopnice Dolne Królewskie | 1 979 | 15,7 | 126 | |
| 3 | Słopnice Górne | 1 646 | 15,3 | 107 | |
| 4 | Słopnice Granice | 767 | 4,6 | 167 | |
| 5 | Słopnice Mogielica | 731 | 13,3 | 55 |
Wieś znajduje się na terenieBeskidu Wyspowego, który zbudowany jest zfliszu karpackiego. Składają się na niego dwa rodzaje warstw:warstwa magurska i warstwa podmagurska. Klimat we wsi jest przejściowy i niekorzystny dla rolnictwa[10][11]. Najczęściej występującymi we wsi drzewami sąświerki,jodły,buki isosny[12].
W Słopnicach znajdują się niewielkie zasobygazu ziemnego (80 mln m³) iropy naftowej (1,5 tys. ton)[13]. W maju 1953 roku udzielono koncesji na wydobycie gazu ziemnego[14]. Później wydobycie ropy i gazu zostało zaniechane[15].
Na terenie wsi występują silnie zakwaszone i mało zasobnegleby górskie[16], które powstały na podłożu zfliszu karpackiego:gleby brunatne wyługowane igleby brunatne kwaśne, które zajmują największą powierzchnię, a takżegleby bielicowe ipseudobielicowe. W dolinachcieków występują natomiast średnie i ciężkiemady. W użytkach rolnych najliczniejsze są gleby Vklasy bonitacyjnej (stanowiące 49% użytków rolnych), a także gleby klasy VI (22%). Gleby IV klasy występują na łagodnych stokach i niżej położonych pagórkach, a także w dnie doliny Słopniczanki[11].
Duże nachylenie stoków we wsi sprzyjaerozji gleb, natomiast wysoki poziom zaleganiazwierciadła wód gruntowych na utworachsłabo przepuszczalnych i nieprzepuszczalnych jest przyczyną występowaniaobszarów podmokłych[16].
Miejscowość znajdują się wzlewni rzekiSłopniczanka, która miejscami przybiera górski charakter (duży spadek, szybki nurt wody irumowisko skalne wkorycie)[17]. Główne dopływy Słopniczanki toBabieniec,Czarna Rzeka,Janowski Potok,Michałkowski Potok,Mogielica[18].
Na rok 2022tereny użytkowane rolniczo stanowią pod względem powierzchni 35,1%miejscowego planu zagospodarowania terenu, natomiast zieleń i wody stanowią ok. 47,6% powierzchni[19].
W 2005 roku miejscowości znajdowało 2520hagospodarstw rolnych, a przeciętna wielkość gospodarstwa wynosiła 3,4 ha i składała się średnio z 8 do 10 działek. Ze względu na mniejsze nachylenie stoków i lepsze gleby użytki rolne są bardziej liczne w środkowej i wschodniej części gminy[16].
W 2005 roku 70% powierzchni uprawnej zajmowałyzboża z wyraźną przewagapszenicy ozimej (w zachodniej i południowej części wsi uprawia się jednak głównie pszenicę jarą). Plon pszenicy na hektar wynosi około 13-24q. Uprawa owsa zajmowała 23,5% z plonami wynoszącymi średnio 20 q/ha. Uprawa pozostałych zbóż (jęczmień,żyto ipszenżyto) nie przekracza 15%. W 2005 roku ponad 80% zbóż zbierano kombajnami (w porównaniu dolat 90. XX wieku, gdzie 90% zbóż koszono za pomocą kosiarek konnych)[16].
Ziemniaki zajmowały w 2008 roku 22% powierzchni uprawnej. Zbiory ziemniaków przekraczają 200 q/ha w urodzajnych latach, a przy niekorzystnym przebiegu pogody spadają do 80 q/ha (podczas obfitych opadów deszczów zbiory ziemniaków udają się Podmogielicą i w Słopnicach Górnych, gdzie przez duże nachylenie terenu nadmiar wody spływa szybciej)[16].
| Zwierzę | 1988 r. | 2005 r. |
|---|---|---|
| Bydło ogółem | 2944 | 1740 |
| Krowy | 1569 | 1089 |
| Trzoda chlewna | 789 | 218 |
| Owce | 1838 | 623 |
| Konie | 772 | 230 |
| Drób | 10571 | 9676 |
Obszar gminy liczący 57 km² na dzień 12 grudnia 2025 r. zamieszkuje 7168 osób, w tym: 3540 kobiet i 3628 mężczyzn, przez co wskaźnik gęstości zaludnienia wynosi 125 osób/km²[9]. Mieszkańcy zajmują się handlem, rolnictwem, usługami i drobną wytwórczością. Słopnice, podobnie jak inne miejscowości leżące w Beskidzie Wyspowym, posiadają charakter rolniczo-turystyczny[5]. W momencie utworzenia gminy w 1997 wieś liczyła 5,5 tys. mieszkańców[20]. W 2025 roku w Słopnicach narodziło się 86 osób, zmarły 43 osoby. W związku z tym naturalny przyrost ludności wyniósł 43 osób[21].
Na 2021 rokwskaźnik feminizacji wynosił we wsi 97, natomiastwskaźnik obciążenia demograficznego wynosi 62,8 osób w wieku nieprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym. Średni przyrost naturalny wynosi około 8 ‰[22][11].
DoII wojny światowej w miejscowościżydzi stanowili od 1 do 3% ludności. Najwięcej żyło ich w Słopnicach w okresie lat 70. XIX wieku, gdzie było ich ponad 120[23].

We wsi działają cztery szkoły podstawowe:
| Rok szkolny | ZPO | ZSPiP | SP Nr 3 | SP Nr 4 | Razem uczniów |
|---|---|---|---|---|---|
| 2018/19 | 357 | 185 | 75 | 64 | 681 |
| 2019/20 | 380 | 182 | 75 | 57 | 694 |
| 2020/21 | 379 | 186 | 81 | 53 | 699 |
| 2021/22 | 413 | 173 | 84 | 48 | 718 |
| 2022/23 | 385 | 158 | 87 | 37 | 667 |
| 2023/24[29] | 393 | 176 | 99 | 34 | 702 |
Zgodnie z badaniami przeprowadzonymi przez ks. Stanisława Wojcieszaka w Słopnicach szkoła prawdopodobnie istniała już w XV wieku. Od 1832 aż do roku 1874 nauczyciel w szkole był równieżorganistą[30].

Zespół regionalny, który powstał w październiku 1999 r. z inicjatywy dyrekcji Szkoły Podstawowej nr 1 w Słopnicach, który zajmuje siętańcem,pieśniami igwarą z folkloruGórali Białych,Lachów iGórali Zagórzańskich. Zespół w 2003 roku wystąpił przed papieżemJanem Pawłem II podczas prywatnej audiencji wWatykanie[31][32].
Zespół powstały 2 lutego 2013 roku, działający pod patronatemZwiązku Podhalan oddziału Białych Górali. Powstał on z inicjatywy osób, które z powodu osiągnięcia dorosłości musiały opuścić Zespół Małych Słopniczan. Nazwa zespołu pochodzi od regionalnego słowa, które oznacza metalowy dzwonek zawieszany na szyjach owiec[33].
Zespół regionalny założony w październiku 1978 roku przez Marię Kaim we współpracy z Marią Król i Marianem Wójtowicz, prezentujący kulturę Górali Białych.[34] Od września 1981 roku funkcję kierownika zespołu pełni Józef Wójtowicz[35].
Orkiestra założona w styczniu 1999 roku przez Jana Kaima[36].
Koło gospodyń wiejskich istniejące już od około 1950 roku[37].
Klubpiłki nożnej działający na terenie miejscowości. Istnieje w nim siedem grup: skrzaty, żaki, orliki, młodziki,trampkarze,juniorzy i seniorzy[38].
Pierwsze drużyny do gry w piłkę nożną powstawały w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, jednak na przeszkodzie utworzenia własnego klubu w Słopnicach stał brak odpowiedniej infrastruktury. Miejscowi gracze należeli wtedy do klubu HarnaśTymbark[39].
Z inicjatywy m.in. Andrzeja Lisa, Piotra Króla, Józefa Grucela, Tadeusza Grucela i Stanisław Zborowskiego doszło do powstania pierwszego klubu na terenie miejscowości:Ludowego Zespołu Sportowego (LZS) „Sokół”, który w późniejszym czasie przekształcił się w istniejący obecnieKlub Sportowy „Sokół Słopnice”. Pierwszy mecz klubu odbył się w 1994 roku na halowym turnieju Polonii Wiedeńskiej[40].
| części wsi | Biała Noga,Brodki, Chochołówka, Czajnówka, Czeczotki, Do Kaima,Dwór,Filipówka,Folwark, Garncarzówka, Giemziki Dolne. Giemziki Górne, Głębiec,Górki, Grabkówka,Granice, Gwizdówka, Hajdówka, Jachymówka,Janówka, Karczówka, Kulpówka, Kwaśniakówka,Liski, Malarzówka, Marciszówka,Marki, Michałki, Pachuty Dolne, Pachuty Górne, Papierzówka,Piaski,Piechotówka, Pod Mogielicą, Porębówka,Przylaski, Putówka, Pyrdały, Rola Dolna, Rola Górna, Sasy, Sączki, Sroki Dolne, Sroki Górne, Staniszówka, Śliwówka, Talaski, Udzielówka, Więcki, Wikarówka, Woźniówka,Wójtostwo, Zadziele,Zalas, Zapotok,Zarębki, Ząbczykówka, Zielińskówka |
Najstarsze wzmianki o założeniu wsi wskazują błędnie rok 1337, kiedy toWładysław Łokietek miał osadzić w miejscowości szesnastu jeńców pochodzeniaTatarskiego[43]. Dokument mający potwierdzać powstanie parafii w Słopnicach w roku 1337, który znajduje się w archiwach parafialnych miejscowości był sfalsyfikowany, co wykazał w XIX w.Wojciech Kętrzyński, udowadniając, iż dokument byłmistyfikacją stworzoną w XVIII w. przez Stanisława Morawskiego[44].
Dokument dotyczący rozprawy sądowej dziedziczenia własności szlacheckiej (poręby i lasu nad potokiem) między Skarbkiem zeZręczyc a Jaśkiem zeZbydniowa pochodzący z roku 1400 stanowi jeden z najstarszych dokumentów, które wzmiankują o istnieniu miejscowości. Data ta nie stanowi jednak roku założenia miejscowości, a jest zaledwie poświadczeniem o już wcześniej istniejącej tamosadzie[45].
Skarbko i Jaśko byli współwłaścicielami miejscowości i członkamirodziny szlacheckiej Słupskich z ziemiSzczyrzyckiej posługującymi się herbemKrzywaśn izawołaniemDrużyna. We wsi zamieszkali i przejęli we władania prawdopodobnie około XIV wieku[46].
Pierwsi osadnicy pochodzili z ziemi szczyrzyckiej i osiedlali się w dorzeczu Słopniczaki z polecenia króla Kazimierza Wielkiego w okolicach połowy XIV wieku mieszkali w dwóch osobnych wsiach rozdzielanych przez rzekęSłopniczankę:Słopnicy Królewskiej iSłopnicy Szlacheckiej. Wraz z postępującymkarczowaniem lasu po obu stronach potoku, wieś zaczęła się coraz bardziej rozrastać i przesuwać coraz to wyżej. Północne części dorzecza Słopniczanki były wykarczowane i osiedlone później od południowej części. Proces wykarczania lasów potwierdza między innymi obecna nazwa części wsi ,,Zarębki"[47][48][49].
Wieś została ulokowana nasurowym korzeniu jakowieś leśno-łanowa na prawie niemieckim.Nawsie zgrupowane było po obu stronachpotoku Słopnickiego[50].

Już pomiędzy 1358 a 1373 ufundowano tu pierwszą parafię. Została onaerygowana przez Kazimierza Wielkiego[51]. W tym okresie wzniesiony został również pierwszy kościół pw. św. Andrzeja Apostoła. Kościół ten został rozebrany w XVIII wieku. W latach 1774–1776 zbudowano w Słopnicach zachowany do dziśkolejny drewniany kościół, przez starania proboszcza Jana Zwiernikiewicza, został on zbudowany przez cieślę Jana Golenckiego[52].
W 1446 rokubiskup krakowskiZbigniew Oleśnicki wyłączył wieś z dekanatu szczyrzyckiego i włączył Słopnice do dekanatu dobczyckiego, do którego Słopnice będą należeć aż do 1784[53].
W 1498 r. królJan Olbracht zezwolił Stanisławowi z Brzezia na przekazanie miasta Tymbark wraz ze Słopnicami Janowi Jordanowi z Zakliczyna[54]. Słopnice Królewskie w XV wieku zarządzane były przez ród Jordanów, a część szlachecka przez Mstowskich[55].
Od XV do XVI wieku rozpoczęła się migracja nowych osadników wołoskich na terenyBeskidu Wyspowego w tym Słopnic. Zamieszkiwali oni głównie północne odcinki dorzecza Słopniczanki, gdzie posiadali swoje działki nazywane zarębkami[48]. Niektóre z powszechnie występujących do dziś we wsi nazwisk (takich jak Ubik, czy Gaura) są śladami pokolonizacji wołoskiej[43].
13 stycznia 1504 doszło do rozgraniczenia posiadłości królewskich i szlacheckich przez komisarzy królewskich. Wydarzenie to stanowiło również pierwszą wzmiankę o Słopnicach Królewskich[53].
W 1510 zakończył się proces Jana Mstowskiego i Piotra Słupskiego w sprawie granic między Słopnicami aLimanową[55].
W lustracji pochodzącej z 1564 roku pojawia się zmianka o płaceniudaniny przez mieszkańców Słopnic w postaci poławianychpstrągów wCzarnej Rzece. Były one łowione za pomocąsieci rybackiej, którą nazywano słopem lub słepem od których wzięła się nazwa miejscowości[56].
Archidiakon krakowski Krzysztof Kazimierski przeprowadził wizytację kanoniczną parafii w 1596 roku[53].
We wsi prawdopodobnie w okolicy XVII wieku osadzili się jeńcy tureccy, którzy mogli zostać tam osadzeni przezStanisława Lubomirskiego, do którego należały dobra Słopnickie[49].
W 1637 proboszcz parafii Słopnice ks. Stanisław Zieliński odnawia kościół parafialny i nakazuje przemalowanie obrazuŚwięta Rozmowa[53].
Sufragan biskupMikołaj Oborski przeprowadził wizytację kanoniczną parafii w 1655 roku[53].
W pierwszej połowie osiemnastego wieku w Słopnicach znajdowały się dwa dwory: jeden, który znany był jako stary dwór (dokładna data powstania starego dworu nie jest znana) i drugi, który określano mianem nowego dwóru[57]. Stary dwór został splądrowany w czasierabacji galicyjskiej, jednak to nowy dwór poniósł większe straty, co w końcu doprowadziło do jego zniszczenia[58].
W 1730 wizytację kanoniczną parafii przeprowadził archidiakon sądecki Józef Jordan z sufraganem Michałem Unickim[53]. Wizytacja ta ujawnia, iż proboszcz posiadałbrowar i maszynę dowarzenia piwa. Wizytacja z 1748, wykazała, iż proboszcz posiadał prawo dopropinacji. Sprzedażwódki miała odbywać się w budynku naprzeciw kościoła i trwać aż do roku 1835, kiedywładze austriackie wprowadziłyakcyzę[59].
August III 30 sierpnia 1754 roku dał Słopnicom prawo do organizowaniajarmarków. Natomiast w 1784 Słopnice zostają włączone dodekanatu tymbarskiego[53].
Od 1774 roku do 1776 trwała budowa do dziś istniejącegokościoła św. Andrzeja Apostoła, dzięki staraniom ks. Jana Zwiernikiewicza. 25 października 1776 roku biskup krakowskiFranciszek Potkański konsekruje kościół i wmurowuje do ołtarza relikwie św. Symplicjusza i Wiktora[53].
21 stycznia1759 roku w Słopnicach Szlacheckich urodził się wicebrygadier wpowstaniu kościuszkowskimSebastian Dunikowski.
W połowie XVIII w. we wsi mieszkało prawie siedemdziesiąt rodzinkmiecych i istniały w niej dwa młyny (jeden z nich powstały w1564) i karczma, w której warzone było piwo. Słopnice Szlacheckie weszły w skład „tenuty” tymbarskiej, która była zarządzana głównie przezród Lubomirskich. W tamtym czasie wieś bardzo się rozwinęła w uprawie roli i gospodarce pasterskiej i zaczęła słynąć z wyrobugontów[60][61].
W 1815 urodził się tutajJan Kanty Andrusikiewicz, nauczyciel ludowy i organista wparafii chochołowskiej, jeden z przywódcówpowstania chochołowskiego z 1846 r. Jedna z szkół podstawowych w Słopnicach została nazwana jego imieniem[62][63].
W 1827 roku we wsi istniała szkoła podstawowa pod patronatem proboszcza, która później stała się Szkołą Podstawową nr 1[53].
Słopnice Szlacheckie byłydominium zbiorowym wcyrkule sądeckim i w latach 1848–1855 właścicielami cząstkowymi wsi byli: Jan Szembek, Sydona Szembek, Rudolf i Honorata Miłkowscy oraz Berla i Anna Schützer.[64]
W XIX wieku, jak i na początku XX wieku we wsi panowałaepidemiacholery,szkarlatyny ityfusu. W 1847 roku zmarły 464 osoby. Osiem lat później w 1855 roku w wyniku epidemii cholery zmarły 82 osoby[65].
Już pod koniec XIX w. w obu wsiach liczba ludności wynosiła 3500 mieszkańców[60].
W 1864 ks. Sumara zbudował nową karczmę przy pomocy parafian po zbudzeniu poprzedniej, której groziło zawalenie przez starość zabudowy. W 1882 karczma została odnowiona przez ks. Kmietowicza, a cztery lata później ks. Józef Boxa pozbywszy się z karczmyŻyda, stworzył w niej sklepik, bibliotekę ludową i kółko rolnicze[59]. Mieszkający we wsi żydzi zajmowali się głównie produkcją i sprzedażą alkoholu, z którą zwalczać próbował miejscowy ksiądz Józef Boxa[66].
W 1878 roku ks. Jan Wańczyk stworzył istniejący do dziś cmentarz parafialny[53].
W 1891 Słopnice zostają włączone do utworzonegodekanatu limanowskiego, do którego należą do czasów obecnych[53].
We wsi wykorzystywanolen włóknisty jakosurowiec olejarski, na co wskazujetłocznia pochodząca z XIX wieku, obecnie znajdująca się wskansenie w Nowym Sączu[67].
W pierwszej połowie XIX w. został wybudowanydwór Bobrowskich w styluklasycystycznym, który w późniejszych czasach wojny służył jakoszpital dla chorych.[68] Został on splądrowany w okresierabacji galicyjskiej[69].

W 1904 w Słopnicach w rodzinieżydowskiej urodził się Eliasz Sanders[71], ojciecBerniego Sandersa, kandydata wwyborach prezydenckich w Stanach Zjednoczonych w 2016. Eliasz Sanders wyemigrował doStanów Zjednoczonych w 1921.
W czasieI wojny światowej na terenie Słopnic przebywałJózef Piłsudski zLegionami. Na niedalekiejPrzełęczy Chyszówki (obecnie Przełęcz Rydza-Śmigłego) jego żołnierze stoczyli w listopadzie 1914 zwycięską bitwę z wojskami rosyjskimi.
Od końca listopada roku 1914 we wsi stacjonowałJan Opieliński, który przeprowadzał tam nocne patrole[72].
W 1930 po połączeniu gromad Słopnice Szlacheckie i Królewskie utworzono gminę Słopnice, której zarządcą został pochodzący z osiedla Sasy Jan Wojcieszak. W tym roku doszło również do połączenia osobnych dotąd wsi po obu stronach rzeki. Nową miejscowość zaczęto nazywać Słopnice. Gmina Słopnice istniała zaledwie 5 lat, później została zlikwidowana i włączona dogminy Tymbark za działalnośćruchu ludowego[73].
PodczasII wojny światowej w Słopnicach dochodziło do walk partyzanckich w lasachMogielicy z hitlerowskim okupantem. Nieopodal osiedla Groń w 1942 roku, doszło do spacyfikowania roku po odnalezieniu w nim radiostacji[74][75]. W wyniku II wojny światowej w Słopnicach zginęło łącznie 38 osób[76].
28 stycznia 1944 r. w nieznanych okolicznościach na zboczachMogielicy doszło do wypadku niemieckiego bombowcaHeinkel He 111. Pilotem samolotu był porucznik Alfred Gutschmidt. W wyniku rozbicia zginęła cała pięcioosobową załoga (Alfred Gutschmidt, Horst Zogesiter, Karl Meinert, Heinrich Kohls i Heinrich Műller), których ciała zostały pochowane nacmentarzu wojskowym w Krakowie. Do przemieszczenia pozostałości samolotu została zorganizowana ludność Słopnic przezżandarmerię niemiecką zLimanowej. Po zauważeniu braków we wyposażeniu i broni wraku samolotu rozporządzono rewizję miejscowej ludności[77].
17 sierpnia 1944 na terenie cmentarza cholerycznego rozstrzelano 32 osoby przywiezione z więzień wKrakowie iNowym Sączu. Doekshumacji zwłok doszło w kwietniu 1945 roku[78].
Bibliotekę publiczną utworzono w 1953, dzięki staraniom Eugenii Filipiak. Biblioteka do roku 1966 znajdowała się w już nieistniejącym budynku naprzeciw Kościoła w Słopnicach Dolnych. Później biblioteka wielokrotnie zmieniała swoją lokalizację: W latach 1967–1973 znajdowała się w prywatnym budynku Aleksandry i Józefa Wojcieszak, później przez kolejne trzy lata mieściła się u rodziny Bednarczyków koło cmentarza, natomiast od 1977, aż do 1996 roku ponownie mieściła się u Państwa Wojcieszaków. Od 1997 roku znajduje się ona w budynku starejplebanii[79][80].


W 1957 roku we wsi odbywa sięelektryfikacja (nie następuje ona jednakże na Przylaskach i Zaświerczu)[53].
Jesienią 1955 roku na znakprotestu przeciwko usunięciu lekcji religii ze szkół, dzieci ze Słopnic przez trzy dni nie uczęszczały do szkoły[81].
19 lutego 1967 roku odbyło się uroczyste przekazanie ośrodka zdrowia[82].
7 listopada 1971 roku odsłonięto pomnik ku czci 32 osób zamordowanych 17 sierpnia 1944 w czasie II wojny światowej. Pomnik był projektu Jana Buzka, a stworzony został przez lokalnego artystę Andrzeja Kwiatkowskiego.
W 1981 wydzielono drugą parafię na terenie Słopnic – parafię Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej. Erygowana 20 marca 1981. 2 grudnia 1984 został konsekrowany wybudowany dla jej potrzebkościół parafialny.
W latach 90. ankietę na temat oddzielenia Słopnic od gminy Tymbark wypełniło 2300 osób. Tylko trzy osoby były za pozostaniem w gminie Tymbark, a cztery osoby wstrzymały się od głosu[83]. Od 1 stycznia 1997 Słopnice są siedzibągminy, której granice pokrywają się z granicami wsi. Pierwszym wójtem gminy zostałTadeusz Parchański[84].
Od 2003 roku w nakładzie tysiąca egzemplarzy wydawany jestkwartalnik „Nasze Słopnice”, który informuje o wydarzeniach i życiu miejscowości[85].

18 czerwca 2004 roku na Mogielicy został zbudowany 3,5 metrowy krzyż na pamiątkę rocznicy pięćdziesięciu lat od odwiedzenia tej góry przezpapieżaJana Pawła II. Co roku w przedostatnią niedzielę sierpnia odbywa się pod nim msza w intencji turystów, która jest częścią organizowanego ,,złazu turystycznego Mogielica"[86].
W 2013 roku po trwającej pięć lat budowie, powstałKościół św. Jana Pawła II, który zastąpił poprzedni zabytkowykościół parafialny, dzięki staraniom proboszcza Jana Gniewka. Autorem projektu nowego kościoła był Sebastian Pitoń. Poświęcenia 16 listopada 2013 dokonał bp.Andrzej Jeż[87].
1997 roku po utworzeniu samodzielnej Gminy Słopnice rozpoczęto prace mające na celu opracowanie herbu Gminy. Powołana wówczas komisja ds. herbu miała na celu nie tylko opracowanie herbu ale również odtworzenie na podstawie istniejących w przeszłości herbów wsi: Słopnicy Królewskiej i Słopnicy Szlacheckiej. Każda z tych wsi miała swój herb: Słopnice Królewskie – kosę i grabie, a Szlacheckie – sowę[88].

Na stworzenie herbu w gminie został ogłoszony konkurs, który został rozstrzygnięty wybraniem propozycji Bogumiły Wikar z osiedla Plebańskie[86].
Szczególnie atrakcyjne dla turystów i wczasowiczów są tereny Zaświercza – głębokiej kotliny pomiędzy Łopieniem i Świerczkiem oraz rejony Górnych Słopnic iPrzełęczy Słopnickiej.
Od 2017 roku Słopnice są bazą dlaekstremalnego maratonu pieszego Kierat, gdzie zawody mają swój start i metę.
– zTymbarku podnóżami Łopienia, przez Zaświercze, Mogielicę,Krzystonów,Jasień wGorce (naTurbacz).
- biegnie odDobrej przez szczytŁopienia,Przełęcz Rydza Śmigłego,Mogielicę,przełęcz Słopnicką.
– na terenie Słopnic wyznaczono ok. 40 km szlaków rowerowych:
Ścieżka historyczna1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK im kpt. Juliana Krzewickiego – to najnowsza propozycja skierowana do turystów i sympatyków historii okresu wojennego. Szlak prowadzi między masywami Cichonia (929 m), Dzielca (753 m) oraz Mogielicy (1171 m). Na trasie znajduje się 12 punktów – miejsc pamięci, leśniczówek, gajówek, miejsc zrzutów, obrazujących działalność konspiracyjną oddziałów AK w okresie II wojny światowej.


Obiekt wpisany dorejestru zabytkównieruchomych województwa małopolskiego[89].
Obecna nazwa miejscowości weszła w użycie w okolicach XVIII i XIX wieku. Nazwa „Słopnice” wzięła się od nazwy rodzaju sieci, służącej do połowu ryb w górskich potokach „slop” albo „slemp”. Miejscowość ta nosiła jednak wiele różnych nazw „Slopnicza” w 1400 r., jednak już w 1405 nazwa brzmiała „Slopnicza”, później występowała również nazwa „Słopnica”[60][90]. Samo określenie wywodzi się zjęzyka fińskiego od słowa „salpa”[56].
| Wieś | |
|---|---|
| Osada | |
| Integralne części wsi |
|
| Inne (historyczne) |