Ten artykuł dotyczy grupy muzycznej. Zobacz też:inne znaczenia tego słowa. Rush (lata 70.) | |||
| Rok założenia | |||
|---|---|---|---|
| Pochodzenie | |||
| Gatunek | |||
| Skład | |||
| Geddy Lee Alex Lifeson Anika Nilles | |||
| Byli członkowie | |||
| Jeff Jones John Rutsey Neil Peart | |||
| |||
| Strona internetowa | |||
Rush – kanadyjskietrio rockowe grającehard rock irock progresywny. Zespół został założony w1968 roku, a swój debiutancki album wydał w1974. Początkowo grupa starała się imitować inne zespoły rockowe, przede wszystkimLed Zeppelin[3], lecz z czasem wykształciła swe własne brzmienie oparte na śpiewie wysokim głosem (śpiew Geddy’ego Lee często porównuje się do śpiewu innego basisty,Burke’a Shelleya), a także ostrej i melodyjnej grze gitary elektrycznej, wspomaganej przez gitarę basową, rozbudowany zestaw perkusyjny i elektroniczne instrumenty klawiszowe. Muzyka Rush miała wpływ na twórczość zespołów, jak m.in.:Metallica,Anthrax[4],Primus,Dream Theater,Tool[5],Iron Maiden[6], czySymphony X[7]. Zespół zdobył w sumie 22 złote i platynowe płyty[8], sprzedaż wUSA wyniosła 25 milionów, co dało 79. pozycję wedługRIAA[9].18 kwietnia2013 roku został wprowadzony doRock and Roll Hall of Fame[10]. Z początkiem2018 grupa zakończyła działalność[11][12].
Historia grupy zaczyna się w chwili, gdy w 1966 roku dwunastoletniAlex Lifeson, syn emigrantów zJugosławii, dostał na Gwiazdkę swoją pierwszą gitarę. Chłopiec szybko się uczył, w czym pomagało mu uprzednio zdobyte doświadczenie na altówce i gitarze, którą do tej pory pożyczał od sąsiadów. Pierwszą melodią jaką udało mu się zagrać, byłdżingiel z reklamy papierosów. Wkrótce, jego rodzina przeprowadziła się z Fernie doToronto, do dzielnicy Willowdale, gdzie po drugiej stronie ulicy mieszkałJohn Rutsey. Chłopcy się zaprzyjaźnili i zaczęli razem grać. John na początku musiał używać pożyczanego zestawu, wkrótce jednak jego rodzice kupili mu używaną perkusję Slingerland. Chłopcy odbywali próby w każdy weekend, w piwnicy jednego z nich, w zależności od tego, którzy z rodziców akurat się zgodzili aby znosić hałas w wolny dzień. Wiosną 1968 roku koledzy założyli swój pierwszy zespół pod nazwą The Projection. Grupa przetrwała zaledwie do końca lata. W sierpniu dołączył do nich Jeff Jones, który grał nagitarze basowej i śpiewał. Wieczory spędzali na próbach, a także szukali okazji, aby wystąpić publicznie. Wkrótce im się udało. Podpisali umowę, na występy w każdy piątkowy wieczór w kawiarni, która mieściła się w piwnicykościoła anglikańskiego. Ich wynagrodzenie wynosiło 25 dolarów. Zespół miał tylko jeden problem, nie było nazwy. Tuż przed pierwszym występem siedzieli wszyscy i próbowali coś wymyślić, aż w końcu starszy brat Johna, Bill, powiedział: „A może by nazwać zespół Rush” i tak zostało (gra słów: „rush” w języku angielskim oznacza tyle co „pośpiech”, „ponaglać”; chłopcy śpieszyli się z nazwą przed zaplanowanym koncertem). Pierwszy występ zespołu zgromadził widownię liczącą ok. 30 osób[13].
Następnego piątku, był to wrzesień 1968, tuż przed występem zadzwonił nagle Jeff i powiedział, że idzie na prywatkę, w związku z czym nie zagra. Trzeba było szybko kogoś znaleźć i Alex postanowił zadzwonić po znajomego basistę, z którym zdarzyło mu się parę razy odbyćjam session. Lifeson: „Zazwyczaj dzwoniłem do Geddego aby pożyczyć piec do gitary. Więc i tym razem od razu pomyślał – no tak, znowu chce ode mnie piec. Ale powiedziałem: Myślisz że możesz wpaść dziś wieczorem? Jeff nie przyjdzie, a mamy show. Po prostu zagramy parę piosenek”. Lee, który do tej pory nie znał nawet Rutseya, był dość zaskoczony, ale zgodził się. Tak wspominał: „Alex wszystko ode mnie pożyczał, a tym razem pożyczył po prostu i mnie”.Geddy Lee pochodził z rodziny polskichżydów, którzy powojnie wyjechali doKanady[14]. Imię Geddy pochodziło od Gary – jego matka wymawiała „Gary” z tak silnym akcentemjidysz, że brzmiało jak „Geddy”[13].
Po występie trio podzieliło między sobą zarobione 25 dolarów i tego samego wieczora zadecydowali, że Jeff opuszcza zespół, a w jego miejsce zostaje przyjęty Lee. Później Lifeson poinformował Geddego, że ten będzie musiał także śpiewać, na co basista przystał. Grupa nieustannie odbywała kolejne próby i stopniowo była w stanie grać utwory takich wykonawców jak m.in.:Jimi Hendrix,The Who,Jeff Beck,The Rolling Stones,Blue Cheer iCream. Dość niecodzienną pozycją w repertuarze była piosenkaPresleyaJailhouse Rock śpiewana poserbsku. W tym czasie Rush zaczął komponować swoje pierwsze piosenki, były to zazwyczajbluesy, które nie miały nawet tytułu. Pierwszym prawdziwym utworem byłLosing Again. Rush zaczął dawać koncerty także na szkolnych potańcówkach, a ich wynagrodzenie wzrosło w owym czasie do 40 dolarów. Pod koniec 1968 Alex zaprosił do zespołu klawiszowca, Lindy Younga, który wspominał: „Wtedy Rush nie był zespołemheavy metal. Graliśmy bluesa i trochęrocka. Geddy śpiewał nisko i nawet nie myślał aby używaćfalsetu”. Rush jakokwartet zadebiutował już w styczniu 1969 roku i stawał się coraz bardziej znany w swojej okolicy. Niemniej zaczęło dochodzić do konfliktów na linii Rutsey-Lee i ostatecznie perkusista zdołał przekonać pozostałych członków zespołu, aby usunąć basistę ze składu. Tak też się stało i w maju został przyjęty na jego miejsce, Joe Perna, co więcej uległa zmianie nazwa zespołu na Hadrian[13].
W czerwcu Lee założył własną, rhythm’n’bluesową formację o nazwie Ogilvie, która jak się okazało, zaczęła odnosić większe sukcesy niż Hadrian. W lipcu Ogilvie zmieniło nazwę na Judd. W tym samym miesiącu z Hadriana do Judd przeszedł Lindy Young. Lifeson i Rutsey ostatecznie nie byli zadowoleni z gry Joe Perna i w końcu Hadrian się rozpadł. Taki sam los spotkał i Judd we wrześniu. Zaraz potem Rutsey zadzwonił do Geddego i zaproponował ponowne utworzenie Rush, na co basista się zgodził. Pod koniec 1969 styl zespołu zaczął się zmieniać głównie pod wpływem debiutanckiej płytyLed Zeppelin, a takżeThe Yardbirds. Przez cały kolejny rok zespół coraz więcej koncertował w całymOntario, a także komponował własne utwory takie jakSing Guitar,Morning Star,Margerite,Feel So Good,Love Light czyGarden Road. W lutym 1971 na krótko dołączył Mitch Bossi, gitarzysta rytmiczny[15]. Jak sam wspominał bardziej interesowała go dobra zabawa niż profesjonalne tworzenie muzyki[13]. Mitch odszedł w maju[15]. W tym samym roku zespół pozyskał swojego menadżera, Raya Dannielsa, który okazał się osobą kluczową w późniejszej karierze grupy[16][17]. Muzyka zespołu raziła wtórnością i Rush nie potrafił zainteresować żadnej wytwórni[15]. Ostatecznie muzycy, razem z Dannielsem, zdecydowali aby założyć własną pod szyldem MoonRecords (w 1977 roku przekształciła się w Anthem)[18].
Pierwszym singlem byłNot Fade Away,coverBuddy’ego Holly, na drugiej stronie znalazła się kompozycjaYou Can’t Fight It autorstwa Rutseya i Lee. Płytka była sprzedawana podczas koncertów w cenie 69 centów, zdarzało się, że grupa rozdawała ją za darmo. Do współpracy zespół pozyskał producenta Terry’ego Browna. W 1974 został wydany debiutancki albumRush, który pod względem zaprezentowanego stylu był porównywany doLed Zeppelin[19],Cream iFree[15]. Lifeson przyznawał: „Led Zeppelin miał, oczywiście, wielki wpływ na nas. Geddy jako wokalista i ja na pewno zawdzięczamy mu bardzo wiele. Ale od czegoś trzeba zacząć”[15].
„Nie mogę go (debiutu) słuchać. To tak jakbyś patrzył na starą fotografię, zrobioną dwadzieścia lat temu. Patrzysz na siebie i nie możesz się nadziwić: „To naprawdę ja? Uauu! Byłem wtedy taki młody! Ale zaraz, co za śmieszne okulary? I dlaczego ubierałem się tak głupio!?” Tak samo jest z muzyką. Spoglądasz za siebie i zdumiewa cię, że mogłeś grać coś tak naiwnego. Dziś zagrałbyś to o wiele lepiej. Być może niektóre z tych utworów nadal komuś się podobają. Ale tylko jeden broni się zdecydowanie bardziej niż inne –Finding my Way[15].
Jednakże płyta zyskała pewną popularność, głównie za sprawą Donny Halper, dyrektora muzycznego radia WMMS zCleveland, która regularnie nadawała piosenkęWorking Man, co ostatecznie spowodowało, że wytwórniaMercury Records wydała album wUSA[15][20]. W lipcu 1974 Rutsey odszedł z zespołu w związku z kłopotami zdrowotnymi, które miał będącdiabetykiem – jego udział w koncertach stawał się coraz bardziej problematyczny[15]. 29 lipca w jego miejsce został przyjętyNeil Peart i w takim składzie zespół funkcjonował do końca. Lee tak wspominał spotkanie: „Pewnego dnia drzwi naszej sali prób otworzyły się i stanął w nich... głupio wyglądający młody człowiek z maleńkim zestawem perkusyjnym. Zagrał tak, że buty pospadały nam z nóg! Nazywał się Neil Peart. Tak, to był szczęśliwy moment w historii Rush”[15].
Rush wyruszył w trasę koncertową w USA, otwierając pierwszy występ 14 sierpnia w Civic Arena,Pittsburgh, przedUriah Heep iManfred Mann. W tym czasie Peart stał się głównym autorem tekstów, jako że Lee (który dostarczył słowa na debiutancki album[21]) i Lifeson byli bardziej zainteresowani komponowaniem. W 1975 ukazał sięFly by Night, dalej będący pod wpływem Led Zeppelin[22], zawierający rozbudowany „By-Tor and the Snow Dog”. Teksty ujawniały zainteresowania Pearta literaturąfantasy iscience fiction[22].W tym samym roku został wydanyCaress of Steel, zawierający m.in. dwie rozbudowane kompozycjeThe Necromancer iThe Fountain of Lamneth. Jego sprzedaż była poniżej oczekiwań (Lee: „W porządku, może powinniśmy powiesić gitary na haku i rozjechać się do domów... (...)Caress of Steel to była osobliwa płyta”)[15], towarzyszące albumowi tournée okazało się finansową katastrofą, zespół przestał płacić swoim współpracownikom, a całe wydarzenie zyskało stosowną nazwę Down The Tubes Tour[23]. W związku z powyższym pojawiły się naciski ze strony wytwórni, aby następna płyta była bardziej komercyjna. Muzycy Rush pozostali jednak nieugięci, czego wyrazem był2112. Lifeson: „Można powiedzieć, że ta płyta była z naszej strony aktem protestu. Nagrywaliśmy zawsze rzeczy niezbyt komercyjne i zarówno wytwórnia, jak i management naciskali, byśmy poszli w kierunku muzyki łatwiejszej w odbiorze. Zdecydowaliśmy więc wprost przeciwnie nagrać taki album, na jaki sami mieliśmy ochotę. Nie bacząc na to, czy się komuś spodoba, czy nie. I myślę, że ludzie zrozumieli jego ideę. Że trzeba stać na straży tego, w co się wierzy i walczyć o to. Nawet jeśli wszyscy dookoła są przeciwko tobie. Myślę, że takie było źródło sukcesu2112”[15].
„Moim zdaniem to pierwszy album Rush, który jest od początku do końca naszym dziełem, na którym zatarły się już wpływy innych. A nawet jeśli można dosłuchać się na nim jakichś wpływów, nasze brzmienie je przesłania.2112 to płyta, na której zrodziło się brzmienie Rush”[15].
Album uzyskał statusplatynowej płyty w rodzimej Kanadzie[24]. Pierwszą stronę wypełnił tytułowy utwór, podzielony na siedem części, zróżnicowany pod względem tempa, rytmu, dynamiki. W warstwie tekstowej był o wymowie antytotalitarnej – w tym czasie Peart, jako autor tekstów, znalazł się pod wpływemleseferystkiAyn Rand[15]. Geddy Lee: „Można chyba powiedzieć, że w historii Rush nastąpiła wtedy era Ayn Rand. Tym, co nas urzekło, były nie jej poglądy polityczne, a zawarty w jej dziełach manifest artystyczny”[15]. Pierwszy okres działalności podsumował koncertowy albumAll the World’s a Stage, nagrany podczas występów w Massey Hall w Toronto.
Po wydaniu2112 muzycy udali się doWielkiej Brytanii aby nagrać w 1977A Farewell to Kings, a w roku następnym –Hemispheres[15]. Albumy te prezentowały rozwój zespołu w kierunkurocka progresywnego. Pierwszy z nich zawierał dwie dłuższe kompozycje –Xanadu, w warstwie literackiej opowiadający o przekleństwie nieśmiertelności, orazCygnus X-1, ozdobiony dźwiękami kojarzącymi się ze startem statku kosmicznego. Wprowadzenie do instrumentariumsyntezatorów, rozbudowane kompozycje, zmiany tempa stały się znakiem rozpoznawczym Rush[15]. Aby uzyskać bogatszą paletę dźwięków, Alex Lifeson zaczął eksperymentować zgitarą klasyczną, Geddy Lee używałMinimooga oraz syntezatora basowego, Peart wzbogacił perkusję otrójkąty,dzwonki,cowbell,kotły,gong orazdzwony rurowe. Kompozycje stały się długie i rozbudowane pod względem formalnym[15]. Jednakże wraz z nadejściem nowej dekady zespół stopniowo porzucał dotychczasowy styl na rzecz krótszych, bardziej zwartych kompozycji, często także charakteryzujących się łagodniejszymi aranżacjami[15].
„Sądzę, że wydusiliśmy z tej formuły wszystko, co się da. W tym okresie muzyka rockowa bardzo się zmieniała i zmieniały się nasze inspiracje. Czuliśmy, że na lata 80. trzeba spojrzeć z innej muzycznej perspektywy”[15].
Największą zmianę przyniósł kolejny album – wydany w 1980 rokuPermanent Waves – głównie za sprawą wprowadzenia elementówreggae oraznew wave[25]. Syntezatory odgrywały coraz większą rolę, mimo że styl zespołu można nadal było określić jako hard rock. Dwie krótkie kompozycjeThe Spirit of Radio,Freewill stały się radiowymi przebojami[15], chętnie nadawanymi przez stację w USA i Kanadzie po dzień dzisiejszy[25]. Lifeson: „To był punkt zwrotny w naszej karierze. Nagle staliśmy się gwiazdą wyprzedającą duże hale koncertowe. W tym utworze (The Spirit of Radio), choć jest krótki, udało nam się zawrzeć wiele różnych rozwiązań aranżacyjnych. Wcześniej takie rzeczy zdarzały nam się tylko w bardziej rozbudowanych kompozycjach”[15]. Płyta uplasowała się na piątej pozycji na liście przebojów w USA. Właściwie aż do momentu wydaniaPermanent Waves Lifeson prawie wyłącznie używał gitarGibsona[26].
Rush największą popularność zyskało dziękiMoving Pictures[15]. Wydany w 1981 roku album był niejako kontynuacjąPermanent Waves – również zawierał w większości dość krótkie, łatwe w odbiorze piosenki. Pierwszy w zestawieTom Sawyer stał się najbardziej znaną kompozycją grupy[27].The Camera Eye był ostatnim rozbudowanym utworem Rush, trwającym dłużej niż dziesięć minut, ponadto opierał się on w większości na brzmieniu syntezatorów, czym wskazywał kierunek, w jakim zespół podąży w przyszłości. W zestawieniu Billboard 200Moving Pictures uzyskał trzecie miejsce, osiągnął również status poczwórnej platynowej płyty[28].
„Ogromnie lubięMoving Pictures. Ta kombinacja muzyki dość wyrafinowanej i hard rocka bardzo mnie satysfakcjonuje. Zawsze próbowaliśmy łączyć w swojej twórczości trzy rzeczy: złożoność formalną rocka progresywnego, piękne melodie i ekspresję hard rocka. Często nic z tego nie wychodziło, ale czasem osiągaliśmy dokładnie to, co sobie zamierzyliśmy”[15].
Po wydaniu czterech płyt studyjnych, w 1981 roku ukazał się koncertowyExit...Stage Left, który zawierał materiał nagrany podczas tras promującychPermanent Waves orazMoving Pictures. Rok później, nakasecie wideo ukazał się pierwszy koncertowy filmExit...Stage Left. Od swojego odpowiednika na płycie różnił się innym zestawem utworów[29]. Kolejną zmianę stylu i nową epokę w dziejach zespołu przyniósłSignals.
Kolejny album,Signals, przyniósł kilka dużych zmian, zarówno w sferze instrumentalnej, jak i stylistycznej[30]. Syntezatory zaczęły odgrywać pierwszoplanową rolę, utwory oparto na ich brzmieniu, co więcej gitara Lifesona została mocno ograniczona[15][31]. Szczególnie było to widoczne w piosenkach takich jakCountdown czySubdivisions. W utworzeLosing It, gościnnie wystąpiłBen Mink, który zagrał naelektrycznych skrzypcach. W sferze stylistycznej, naSignals znalazło się kilka nowych elementów, nieobecnych do tej pory w muzyce tria – utwory takie jakDigital Man,The Weapon czyChemistry zawierały wpływyska,reggae ifunk. Już po wydaniu płyty, w 1983 roku, Rush pożegnał się ze swoim długoletnim producentem Terrym Brownem. Produkcją następnego albumu miał być Steve Lillywhite, znany ze współpracy zU2. Jednakże otrzymał on propozycję odSimple Minds na którą przystał i zrezygnował tym samym z Rush[15]. Ostatecznie zespół zdecydował się na Petera Hendersona[32]. Kolejne dzieło –Grace Under Pressure – ukazało się w 1984 roku. Tytuł wymyślił Peart, a było to zapożyczenie odErnesta Hemingwaya[33] które odzwierciedlało to przez co zespół musiał przejść po pożegnaniu się z Terrym Brownem. Muzycznie, płyta była kontynuacją poprzedniego albumu. Syntezatory obsługiwane przez Geddego stały się głównym elementem w aranżacjach. Dodatkowo, Peart zaczął używać elektronicznej perkusji Simmonsa[15]. W 1985 ukazał się filmGrace Under Pressure, dokumentujący występ Rush w Maple Leaf Gardens w Toronto[34].
Zespół do współpracy zaprosił kolejnego producenta, był nim Peter Collins i wraz z nim nagrał dwa następne albumy:Power Windows (1985) orazHold Your Fire (1987). Według niektórych źródeł ten okres był kulminacją ery syntezatorów w historii Rush[35]. Dość powiedzieć, że instrumenty klawiszowe były nagrywane w pierwszej kolejności, a Lifeson jedynie dogrywał partie gitarowe[15]. Część swoich fanów grupa zaczęła wystawiać na próbę, co miało odzwierciedlenie w sprzedaży. Pięć poprzednich albumów pokryło się platyną, natomiastHold Your Fire osiągnął „tylko” złoto w listopadzie 1987, mimo że udało mu się wspiąć na trzynaste miejsce w zestawieniu Billboard 200[36]. Sam zespół również powoli zaczynał męczyć się wybraną formułą, szczególnie Geddy Lee, który przyznawał, że musiał „miotać się na scenie pomiędzy mikrofonem, gitarą basową a syntezatorami”[15]. Swoje zniecierpliwienie zaczęli demonstrować także krytycy. Trzeci album koncertowy –A Show of Hands, wydany w 1989 – został surowo oceniony przez Michaela Azerrada, który na łamachRolling Stone’a przyznał mu tylko półtorej gwiazdki, oraz ironicznie stwierdził, że zespół jest traktowany przez fanów jako „Święta Trójca”[37]. Niezależnie od tegoA Show of Hands zdobył status złotej płyty i zajął 21. miejsce w zestawieniu Billboard 200[38]. W tym czasie Rush zdecydował się na zmianę wytwórni i przeniósł się z Mercury doAtlantic Records. Mercury wydał jeszcze podwójny album kompilacyjnyChronicles w 1990. Rok później na kasecie wideo ukazał sięA Show of Hands, dokumentujący występ zespołu zBirmingham, nagrany podczasHold Your Fire tour[39].
Już pod skrzydłami Atlantic, Rush zaczął stopniowo powracać do tworzenia muzyki opartej głównie na trzech instrumentach. Jednak, wydany w 1989Presto był rozczarowaniem, uzyskał słabe oceny w prasie a niektóre ze źródeł określiły go świadectwem twórczego kryzysu[15]. Bob Mack na łamach Rolling Stone, zarzucił zespołowi iż utwórRed Tide był właściwieplagiatemMessage in a BottleThe Police, natomiastAnagram (for Mongo) zbyt mocno mógł się kojarzyć zLong, Long Way From Home grupyForeigner[40]. Trzeba jednakże stwierdzić, że inne źródła oceniłyPresto bardzo dobrze[41]. Nie zmienia to jednak faktu iż sprzedaż płyty była najniższa od 1975 roku. Album zawierał krótkie piosenki, urozmaicone co prawda instrumentami klawiszowymi, aczkolwiek syntezatory nie odgrywały już głównej roli w aranżacjach. Kolejnym krokiem w kierunku bardziej gitarowego grania, byłRoll the Bones z 1991 roku. Lifeson: „W okresieRoll the Bones zaczęliśmy wracać do brzmienia opartego na dźwiękach tylko trzech instrumentów: gitary, basu i perkusji”. Należy jednak stwierdzić, że obie te płyty nadal ciążyły w kierunku muzyki pop, mimo że naRoll the Bones znalazły się elementy funku, hip-hopu, a nawet jazzu[42].
Podczas gdy wielu starych fanów zaczęło się odwracać od zespołu[15], w 1993 roku Rush wydałCounterparts, który okazał się dużym zaskoczeniem[43]. Płyta wyprodukowana przez Petera Collinsa, który był odpowiedzialny m.in. zaHold Your Fire, charakteryzowała się rockowym, wręcz heavymetalowym brzmieniem[15]. Sporadycznie używany syntezator, utwory oparte przede wszystkim na riffach gitarowych, wyeksponowane brzmienie perkusji – tak można było opisać przedstawioną muzykę. Po wydaniu albumu, Rush zamilkł na prawie dwa lata, jako że Geddy Lee postanowił poświęcić czas swojej rodzinie. W 1994 roku formacja została wprowadzona do kanadyjskiego Music Hall of Fame[44].
Przerwę w działalności macierzystego zespołu wykorzystał Lifeson. W 1994 roku otworzył w Toronto klub The Orbit Room[45]. W 1996 wydał swój pierwszy, i jak dotąd jedyny, solowy albumVictor. Do współpracy pozyskał m.in. Lesa Claypoola, znanego z formacjiPrimus[46]. Z kolei Neil Peart skupił się na doskonaleniu swoich umiejętności i trenował pod okiem jazzowego perkusisty Freddiego Grubera. Ponowne spotkanie nie było łatwe, Lee wątpił wtedy w dalszy sens funkcjonowania grupy[15]. Wydany w 1996Test for Echo kontynuował koncepcję muzyki przedstawionej naCounterparts[47], dodatkowo zawierał więcej elementów charakterystycznych dla rocka progresywnego[15]. W październiku 1996 zespół udał się na tournée, które trwało do lipca roku następnego.
Lata 1997 i 1998 okazały się tragiczne dla Neila Pearta. 10 sierpnia 1997, na autostradzie 401 niedalekoBrighton, w wypadku samochodowym zginęła dziewiętnastoletnia córka Selena Taylor. Dziesięć miesięcy potem, 20 lipca 1998, zmarła naraka jego żona, Jacqueline Taylor[15]. Po pogrzebie żony, Peart oświadczył kolegom z zespołu aby uznali, że przechodzi na emeryturę[48]. Perkusista udał się następnie w podróż swoim motocyklem. Przebył wówczas dystans około 88 000 kilometrów, przemierzającPółnocną iCentralną Amerykę[49]. W czasie nieobecności Pearta działalność Rush została zawieszona.
„Próbowaliśmy być jak najbliżej niego przez te wszystkie trudne lata. Jako przyjaciele, a nie kumple z zespołu. To nas jeszcze bardziej zbliżyło. Myślę, że słowo przyjaźń nie do końca oddaje siłę naszych relacji. To jest coś więcej, nawet nie potrafię tego nazwać. Jesteśmy jak bracia – ale to też brzmi banalnie... Po prostu nie zmienia się członka rodziny, kiedy spotyka go nieszczęście. Przez myśl mi nie przeszło nazwisko żadnego innego perkusisty. Rush to nasza trójka. Jeżeli któregoś zabraknie, skończy się Rush.”[50]
W 1998 ukazał się trzypłytowyDifferent Stages, będący zapisem koncertów z trasCounterparts iTest for Echo. Zawierał także materiał z występu w Londynie w 1978 roku[51]. Dwa lata później Geddy Lee wydał swój pierwszy, i jak dotąd jedyny, solowy albumMy Favorite Headache, który brzmiał jak „kolejna płyta Rush”[52]. Do współpracy pozyskał m.in.Matta Camerona znanego zSoundgarden. Tymczasem Neil Peart zakończył swoją trwającą czternaście miesięcy podróż. We wrześniu 2000 roku powtórnie się ożenił, a na początku następnego roku, oznajmił kolegom z zespołu że jest gotów do powrotu.
Vapor Trails ukazał się 14 maja 2002, aczkolwiek nielegalna piracka kopia została udostępniona w Internecie już 10 kwietnia[53]. Podczas nagrania nie używano syntezatorów, co nie zdarzyło się Rush od ponad 30 lat. Realizacja płyty trwała 14 miesięcy, co było rekordem w historii zespołu. Niestety, tak długa sesja nie przełożyła się na jakość albumu, który zebrał dość umiarkowane oceny[54]. Był krytykowany w dwóch aspektach – trwał prawie 70 minut, w związku z czym zarzucano iż niepotrzebnie zawierał kilka słabszych kompozycji a poza tym przesterowana realizacja dźwięku[15]. Lifeson nie wytrzymał tak długiego nagrywania dlatego ostatecznym etapem produkcji zajął się sam Lee. Alex: „Okazało się, że mamy jakiś problem, coś czego nie słyszeliśmy na etapie miksu, dopiero podczas masteringu. Aby uzyskać pożądany poziom okazało się, że mamy zniekształcenia. Biedak Lee robił wszystko sam, był w szoku… Powiedział: Nie wiem co myśleć. Wydaje mi się, że brzmi okropnie”. W innym miejscu gitarzysta wyjaśniał: „Dla mnie to problem z dźwiękiem – podczas masteringu zagotował się, był zbyt duży poziom głośności”. Przez niektórychVapor Trails został uznany za książkowy przykładloudness war[53]. Po wydaniu płyty, zespół wyruszył w tournée, po raz pierwszy występując w takich krajach jakMeksyk czyBrazylia – z tej trasy pochodziło, wydane w październiku 2003, na DVD oraz CDRush in Rio, dokumentujące występ z dnia 23 listopada 2002.
W 2003 roku zespół obchodził trzydziestolecie wydania swojej debiutanckiej płyty i z tej okazji postanowił wydaćEPkęFeedback zawierającą wyłącznie covery takich zespołów jak Cream, The Who czy The Yardbirds, które odcisnęły wpływ na twórczości grupy, szczególnie na początku jej kariery[15]. W ramach uczczenia rocznicy, Rush udał się w tournée o stosownej nazwie30th Anniversary Tour, które obejmowało takie kraje jak: USA, Kanadę, Wielką Brytanię, Niemcy, Włochy, Szwecję, Czechy oraz Holandię. Występ we Frankfurcie, który miał miejsce 24 września 2004, został wydany 22 listopada 2005 na nośniku DVD pod tytułemR30: 30th Anniversary World Tour.
Z początkiem 2006 roku zespół przystąpił do komponowania nowych utworów, we wrześniu została nawiązana współpraca z producentem Nickiem Raskulineczem, w listopadzie Rush wszedł do studia. Sesja trwająca około 5 tygodni zakończyła się w grudniu. 14 lutego 2007 został ogłoszony tytuł nowej płyty:Snakes & Arrows. 12 marca najpierw ukazał się promujący wydawnictwo singielFar Cry, a następnie 1 maja światło dzienne ujrzał album, który zajął trzecie miejsce w zestawieniu Billboard 200[55]. Zdobył on pozytywne recenzje, był przez niektórych porównywany do dziełKing Crimson takich jakRed czyLarks’ Tongues in Aspic[56]. Zespół wyruszył w trasę koncertową i 15 kwietnia 2008 ukazał sięSnakes & Arrows Live. 24 kwietnia 2010 roku na festiwalu Tribeca Film Festival w Nowym Jorku odbyła się premiera filmu dokumentalnego poświęconego zespołowi pt.Rush – The Documentary[57]. Obraz został wyreżyserowany przez Scota McFadyena i Sama Dunna[57]. Czas od czerwca 2010 do lipca 2012 wypełniłTime Machine Tour, który objął obie Ameryki oraz Europę. Podczas koncertów w całości był wykonywanyMoving Pictures. Z tejże trasy pochodził wydany w listopadzie 2011Time Machine 2011: Live in Cleveland[58]. Kolejny album studyjny o roboczym tytuleClockwork Angels miał się ukazać w tym samym roku, jednakże premiera została przełożona na wiosnę 2012[59]. Płytę zapowiadały dwa utwory:Caravan orazBU2B[60][61]. OstatecznieClockwork Angels ujrzał światło dzienne 12 czerwca 2012, było to dzieło koncepcyjne, nawiązujące pod względem przedstawionej formy do2112[62]. Od 17 września 2012 muzycy promowali album w trasieClockwork Angels Tour.
Na początku marca 2016 ukazała się informacja, że przyszłość zespołu znajduje się pod znakiem zapytania. Jako powód podano kłopoty Alexa Lifesona zartretyzmem[63] oraz plany Neila Pearta odnośnie do wycofania się z aktywności muzycznej[64][65]. W 2018 roku Rush zakończył działalność[11][12].
7 stycznia 2020 po ponad trzyletniej walce z rakiem mózgu zmarł Neil Peart[66].
6 października 2025 zespół poinformował o trasie koncertowej na rok 2026. Nową perkusistką zespołu zostałaAnika Nilles[67].
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CAN [68] | FIN [69][70] | NLD [71] | NOR [72] | UK [73] | US [74] | SWE [75] | CHE [76] | DEU [77] | JPN [78] | POL [79] | ||||
| 1974 | Rush
| 88 | – | – | – | – | 105 | – | – | – | – | – | ||
| 1975 | Fly by Night
| 37 | – | – | – | – | 113 | – | – | – | 288 | – |
| |
Caress of Steel
| 48 | – | – | – | – | 148 | – | – | – | 279 | – | |||
| 1976 | 2112
| 1 | – | – | – | – | 61 | 33 | – | – | 178 | – | ||
| 1977 | A Farewell to Kings
| 2 | – | – | – | 22 | 33 | 41 | – | – | 210 | – | ||
| 1978 | Hemispheres
| 4 | – | – | – | 14 | 47 | – | – | – | 217 | – |
| |
| 1980 | Permanent Waves
| 1 | – | – | 21 | 3 | 4 | 26 | – | – | 192 | – | ||
| 1981 | Moving Pictures
| 1 | – | – | 34 | 3 | 3 | 32 | – | – | – | – | ||
| 1982 | Signals
| 3 | – | – | 33 | 3 | 10 | 19 | – | – | 269 | – | ||
| 1984 | Grace Under Pressure
| 1 | – | – | – | 5 | 10 | 18 | – | – | 283 | – | ||
| 1985 | Power Windows
| 2 | – | – | – | 9 | 10 | 26 | – | – | – | – | ||
| 1987 | Hold Your Fire
| 9 | – | – | – | 10 | 13 | 21 | – | – | – | – | ||
| 1989 | Presto
| 11 | – | – | – | 27 | 16 | – | – | – | – | – | ||
| 1991 | Roll the Bones
| 1 | – | – | – | 10 | 3 | 31 | – | – | 64 | – | ||
| 1993 | Counterparts
| 1 | – | 56 | – | 14 | 2 | 45 | – | 88 | 35 | – | ||
| 1996 | Test for Echo
| 1 | 9 | 53 | – | 25 | 5 | 26 | – | 45 | 50 | – | ||
| 2002 | Vapor Trails
| 3 | 11 | 47 | – | – | 6 | 18 | – | 20 | 59 | – |
| |
| 2004 | Feedback EP
| – | – | – | – | – | 19 | – | – | 59 | 174 | – |
| |
| 2007 | Snakes & Arrows
| 3 | 4 | 16 | 13 | 13 | 3 | 6 | – | 29 | 40 | 41 |
| |
| 2012 | Clockwork Angels
| 1 | 4 | 11 | 10 | 76 | 2 | 8 | 21 | 11 | 27 | 9 | ||
| „–” pozycja nie była notowana. | ||||||||||||||
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CAN [68] | US [74] | DEU [77] | JPN [78] | SWE [75] | NLD [71] | FIN [69][70] | |||
| 1976 | All the World’s a Stage
| 40 | – | – | – | – | – | – | |
| 1981 | Exit...Stage Left
| 10 | – | – | – | – | – | – | |
| 1989 | A Show of Hands
| 21 | – | – | – | – | – | 9 | |
| 1998 | Different Stages
| 35 | 12 | – | – | – | – | – | |
| 2003 | Rush in Rio
| 33 | – | – | 130 | – | – | – | |
| 2005 | R30: 30th Anniversary World Tour
| – | – | – | – | – | – | – | |
| 2006 | Grace Under Pressure Tour
| – | – | – | – | – | – | – | |
| 2008 | Snakes & Arrows Live
| 18 | 8 | 63 | 109 | 42 | 36 | – | |
| 2011 | Time Machine: Live in Cleveland
| – | – | 58 | – | – | – | – | |
| „–” pozycja nie była notowana. | |||||||||
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CAN [68] | UK [73] | US [74] | |||||||
| 1978 | Archives
| 121 | – | – |
| ||||
| 1981 | Rush Through Time
| – | – | – | |||||
| 1990 | Chronicles
| 51 | 42 | 5 |
| ||||
| 1997 | Retrospective I
| – | – | – | |||||
Retrospective II
| – | – | – | ||||||
| 2003 | The Spirit of Radio: Greatest Hits 1974–1987
| 62 | – | 17 |
| ||||
| 2006 | Gold
| – | – | – | |||||
| 2009 | Retrospective 3
| – | – | – | |||||
| 2009 | Working Men
| – | – | – | |||||
| 2010 | Time Stand Still: The Collection
| – | – | – | |||||
| „–” pozycja nie była notowana. | |||||||||
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Album | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| US [83] | US Main [83] | UK [73] | CAN [84] | ||||||
| 1973 | „Not Fade Away” | – | – | – | 88 | – | |||
| „You Can’t Fight It” | – | – | – | – | – | ||||
| 1974 | „Finding My Way” | – | – | – | – | Rush | |||
| „In the Mood” | 88 | – | – | 31 | |||||
| 1975 | „Fly by Night” | 88 | – | – | 45 | Fly By Night | |||
| „Making Memories” | – | – | – | – | |||||
| 1976 | „The Necromancer: Return of the Prince” | – | – | – | – | Caress of Steel | |||
| „Lakeside Park” | – | – | – | – | |||||
| 1977 | „The Twilight Zone” | – | – | – | – | 2112 | |||
| „2112: Overture/The Temples of Syrinx” | – | – | – | – | |||||
| „A Passage to Bangkok” | – | – | – | – | |||||
| „Closer to the Heart” | 76 | – | 36 | 45 | A Farewell to Kings | ||||
| 1978 | „Cinderella Man” | – | – | – | – | ||||
| „The Trees | – | – | – | – | Hemispheres | ||||
| 1979 | „Circumstances” | – | – | – | – | ||||
| 1980 | „The Spirit of Radio” | 51 | – | 13 | 22 | Permanent Waves | |||
| „Freewill” | – | – | – | – | |||||
| „Entre Nous” | 110 | – | – | 94 | |||||
| 1981 | „Limelight” | 55 | 4 | – | 18 | Moving Pictures | |||
| „Tom Sawyer” | 44 | 8 | 25 | 24 | |||||
| „Vital Signs” | – | – | 41 | – | |||||
| 1982 | „Closer to the Heart (Live)” | 69 | 21 | – | – | Exit...Stage Left | |||
| „New World Man” | 21 | 1 | 42 | 1 | Signals | ||||
| „Subdivisions” | 105 | 8 | 53 | 36 | |||||
| 1983 | „The Analog Kid” | – | 19 | – | – | ||||
| „The Weapon” | – | – | – | – | |||||
| „CountDown” | – | – | 36 | – | |||||
| 1984 | „Distant Early Warning” | – | 3 | – | – | Grace Under Pressure | |||
| „The Body Electric” | 105 | 23 | 56 | 86 | |||||
| „Red Sector A” | – | 21 | – | – | |||||
| „Afterimage” | – | – | – | – | |||||
| 1985 | „The Big Money” | 45 | 4 | – | 52 | Power Windows | |||
| „Territories” | – | 30 | – | – | |||||
| 1986 | „Mystic Rhythms” | – | 21 | – | – | ||||
| „Manhattan Project” | – | 10 | – | – | |||||
| „Marathon” | – | – | – | – | |||||
| 1987 | „Time Stand Still” | – | 3 | 41 | 52 | Hold Your Fire | |||
| „Prime Mover” | – | – | – | – | |||||
| „Force Ten” | – | 3 | – | – | |||||
| 1988 | „Lock and Key” | – | 16 | – | – | ||||
| „Mission (Live)” | – | 33 | – | – | A Show of Hands | ||||
| 1989 | „Show Don’t Tell” | – | 1 | – | 46 | Presto | |||
| 1990 | „The Pass” | – | 15 | – | 25 | ||||
| „Superconductor” | – | 37 | – | 67 | |||||
| 1991 | „Dreamline” | – | 1 | – | – | Roll the Bones | |||
| „Bravado” | – | 13 | – | 56 | |||||
| 1992 | „Roll the Bones” | – | 9 | 49 | – | ||||
| „Face Up” | – | – | – | – | |||||
| „Heresy” | – | – | – | – | |||||
| „Ghost of a Chance” | – | 2 | – | 40 | |||||
| 1993 | „Stick It Out” | – | 1 | – | 63 | Counterparts | |||
| 1994 | „Nobody’s Hero” | – | 9 | – | 19 | ||||
| „Cold Fire” | – | 2 | – | 48 | |||||
| „Animate” | – | 35 | – | – | |||||
| „Double Agent” | – | – | – | – | |||||
| 1996 | „Test for Echo” | – | 1 | – | – | Test for Echo | |||
| „Half the World” | – | 6 | – | – | |||||
| 1997 | „Driven” | – | 20 | – | – | ||||
| „Virtuality” | – | – | – | – | |||||
| „Resist” | – | – | – | – | |||||
| 2002 | „Secret Touch” | – | 25 | – | – | Vapor Trails | |||
| „One Little Victory” | – | 10 | – | – | |||||
| „Sweet Miracle” | – | – | – | – | |||||
| 2004 | „Summertime Blues” | – | 30 | – | – | Feedback | |||
| 2007 | „Far Cry” | – | 22 | – | – | Snakes & Arrows | |||
| „Spindrift” | – | – | – | – | |||||
| „The Larger Bowl (A Pantoum)” | – | 16 | – | – | |||||
| 2008 | „Workin’ Them Angels” | – | 30 | – | – | ||||
| 2010 | „Caravan” | 102 | 38 | 184 | 44 | Clockwork Angels | |||
| „BU2B” | 119 | – | – | 50 | |||||
| 2012 | „Headlong Flight” | – | 7 | – | 84 | ||||
| „–” pozycja nie była notowana. | |||||||||
| Rok | Tytuł | Pozycja na liście | Certyfikat | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| JPN [85] | |||||||||
| 1981 | Exit...Stage Left (VHS, Laserdisc)
| – |
| ||||||
| 1985 | Through the Camera Eye (VHS)
| – | |||||||
| 1986 | Grace Under Pressure Tour (VHS)
| – | |||||||
| 1989 | A Show of Hands (VHS, Laserdisc)
| – |
| ||||||
| 1990 | Chronicles (VHS)
| – |
| ||||||
| 2003 | Rush in Rio (DVD)
| 83 |
| ||||||
| 2005 | R30: 30th Anniversary World Tour (DVD)
| 128 | |||||||
| 2006 | Rush Replay X3 (DVD)
| – | |||||||
| 2008 | Snakes & Arrows Live (DVD)
| 132 | |||||||
| 2011 | Time Machine: Live in Cleveland (DVD)
| 96 | |||||||
| „–” pozycja nie była notowana. | |||||||||
| Rok | Kategoria | Tytułem | Nagroda | Nota | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|
| 2012 | The Ronnie James Dio Lifetime Achievement Award | Rush | Revolver Golden Gods Awards | Laur | [87] |
| Albumy studyjne | |
|---|---|
| Minialbumy | |
| Albumy koncertowe | |
| Wideo koncertowe | |
| Albumy kompilacyjne | |
| Wideo kompilacyjne | |
| Trasy koncertowe |
