Fragment płyty nagrobnej Rudolfa Szwabskiego sprzed 1100 z katedry św. Jana i Wawrzyńca wMerseburgu | |||
| książę Szwabii | |||
| Okres | |||
|---|---|---|---|
| Dane biograficzne | |||
| Data urodzenia | ok.1025 | ||
| Data i miejsce śmierci | |||
| Ojciec | Kuno von Rheinfelden | ||
| Żona | |||
| Żona | |||
| Dzieci | Agnes von Rheinfelden (1065-1111), Adelheid von Schwaben (1077-1090) | ||
| |||
Rudolf Szwabski (niem.Rudolf von Rheinfelden) (zm.15 października1080 wMerseburgu[1]) –książę Szwabii w latach 1057–1079[a],antykrólniemiecki w latach 1077–1080.
Był synem Kuno von Rheinfeldena. Spokrewniony zdynastią salicką początkowo był sojusznikiem dworu cesarskiego. W 1057 roku otrzymał od cesarzowejAgnieszki nadanie księstwaSzwabii iBurgundię. W 1059 ożenił się z jej córkąMatyldą, która zmarła bezdzietnie rok po ślubie. W 1066 Rudolf ożenił się z Adelajdą, córką hrabiegoOttona Sabaudzkiego[2]. Z drugą żoną miał córkę Adelajdę Szwabską, żonęWładysława Świętego, króla Węgier.
W latach 1073–1075 brał udział w wojnie domowej w Niemczech skierowanej przeciwko powstaniuSasów. Po klątwie papieskiej rzuconej na Henryka IV wypowiedział posłuszeństwo królowi i uczestniczył w sejmie w Tryburze, na którym możni niemieccy zażądali od cesarza ustąpienia z tronu. Podejmował wysiłki celem zapobiegnięcia spotkaniuHenryka IV zGrzegorzem VII wCanossie. W czerwcu 1075 roku poprowadził wojska królewskie nabitwę pod Homburgiem[3]. 15 marca 1077 roku pod nieobecność Henryka IV w Niemczech został wybrany przez opozycję antycesarską królem[4]. Spowodowało to wieloletnią wojnę domową w Rzeszy.

PodczasHoftagu wUlmie w maju 1077 roku, Henryk IV uznał Rudolfa Szwabskiego za banitę, wyzuł go ze wszystkich lenn i godności, oraz zapowiedział karę śmierci dla wszystkich jego popleczników[5]. W odpowiedzi na te działania cesarza, Rudolf uciekł doSaksonii, gdzie przebywał do końca życia i skąd prowadził działania wojenne. Dzięki sojuszowi z Sasami udało mu się utrzymać władzę i stworzyć własne państwo popierane przez Sasów iSzwabów.
7 marca 1080 roku został uznany królem Niemiec przezpapieża. Nie udało mu się jednak doprowadzić do potwierdzenia tej nominacji w Rzeszy, gdyż zmarł na skutek ran odniesionych 15 października 1080 roku wbitwie nad Elsterą[6]. Według podań, w bitwie Rudolf stracił prawą dłoń, co zostało wykorzystane przez kronikarzy przychylnych Henrykowi IV, którzy interpretowali to wydarzenie jakosąd boży. Utrata prawej dłoni trzymającej miecz miała dowodzić nieprawości roszczeń Rudolfa, który poniósł karę za zdradę przeciwko prawowitemu władcy. Średniowieczna tradycja głosi, że ucięta dłoń szwabskiego księcia została po bitwie zachowana, następnie zmumifikowana i obecnie znajduje się na wystawie wkatedrze w Merseburgu, choć z braku szczegółowych badań nie jest możliwe potwierdzenie bądź zakwestionowanie owej tradycji[7][8].
| Różne dynastie |
|
|---|---|
| Dynastia Wetterau |
|
| Babenbergowie | |
| Różne dynastie |
|
| Hohenstaufowie |
|
| Welfowie |
|
| Hohenstaufowie |
|
| Habsburgowie |
|
| Konradyni |
|
|---|---|
| Ludolfingowie |
|
| Dynastia salicka |
|
| Supplinburgowie |
|
| Hohenstaufowie |
|
| Welfowie |
|
| Hohenstaufowie |
|
| Wielkie bezkrólewie |
|
| Habsburgowie |
|
| Nassau |
|
| Habsburgowie |
|
| Luksemburgowie |
|
| Wittelsbachowie |
|
| Habsburgowie |
|
| Luksemburgowie |
|
| Wittelsbachowie |
|
| Luksemburgowie |
|
| Habsburgowie |
|
| Wittelsbachowie |
|
| Habsburgowie-Lotaryńscy |
|