Rudolf Serkin (ur.28 marca1903 wChebie, zm.8 maja1991 wGuilford w stanieVermont[1][2]) – amerykańskipianista ipedagog.
Urodził się w ówczesnychAustro-Węgrzech w pochodzącej zRosji rodzinieżydowskiej[3]. W wieku 9 lat rozpoczął naukę gry na fortepianie wWiedniu uRicharda Roberta iJosepha Marxa, a później także uArnolda Schönberga[1]. Po raz pierwszy wystąpił publicznie w wieku 15 lat, grając zWiener Philharmoniker pod batutąOskara Nedbala[2]. W latach 1918–1920 działał w propagującym muzykę współczesnąVerein für musikalische Privataufführungen[1]. W 1920 roku rozpoczął karierę jako solista i kameralista[1]. W tym samym roku przeprowadził się doBerlina na zaproszenieAdolfa Buscha, którego córkę Irene poślubił w 1935 roku[2][3]. Po dojściu do władzy w Niemczechnazistów w 1933 roku otrzymał zakaz publicznych występów[3], w związku z czym wyjechał doBazylei[1].
W 1933 roku debiutował wStanach Zjednoczonych, występując razem z Adolfem Buschem naCoolidge Festival wWaszyngtonie[2]. W 1936 roku wystąpił jako solista zNew York Philharmonic pod batutąArturo Toscaniniego[1][2]. W 1939 roku otrzymał amerykańskie obywatelstwo[1][2]. Od 1939 roku wykładał wCurtis Institute of Music wFiladelfii, w latach 1968–1976 był dyrektorem tej placówki[1][2]. Od 1950 roku występował na zainicjowanym przez Adolfa Buscha Marlboro Festival wMarlboro w stanieVermont, od 1952 do 1991 roku był jego kierownikiem artystycznym[1]. Ostatni publiczny występ dał w 1987 roku[3].
OdznaczonyPrezydenckim Medalem Wolności (1963) orazNational Medal of Arts (1988)[2]. LaureatKennedy Center Honors (1981)[3]. W 1981 roku został odznaczony niemieckim orderemPour le Mérite[4]. W 1984 roku otrzymałnagrodę Grammy za dokonane wspólnie zeMstisławem Rostropowiczem nagranie sonat wiolonczelowychBrahmsa[3].
Ceniony był jako wykonawca utworów fortepianowychW.A. Mozarta,Beethovena,Schuberta iBrahmsa, a także dzieł kompozytorów XX-wiecznych[1]. Dokonał licznych nagrań płytowych dla wytwórniColumbia,HMV,EMI,Sony,Deutsche Grammophon iTelarc[1].
Lata 80.
| 1980 | |
|---|
| 1981 | |
|---|
| 1982 | |
|---|
| 1983 | |
|---|
| 1984 | |
|---|
| 1985 | |
|---|
| 1986 | |
|---|
| 1987 | |
|---|
| 1988 | |
|---|
| 1989 | |
|---|
Lata 90.
| 1990 | |
|---|
| 1991 | |
|---|
| 1992 | |
|---|
| 1993 | |
|---|
| 1994 | |
|---|
| 1995 | |
|---|
| 1996 | |
|---|
| 1997 | |
|---|
| 1998 | |
|---|
| 1999 | |
|---|
Lata 2000–2009
| 2000 | |
|---|
| 2001 | |
|---|
| 2002 | |
|---|
| 2003 | |
|---|
| 2004 | |
|---|
| 2005 | |
|---|
| 2006 | |
|---|
| 2007 | |
|---|
| 2008 | |
|---|
| 2009 | |
|---|
Lata 2010–2019
| 2010 | |
|---|
| 2011 | |
|---|
| 2012 | |
|---|
| 2013 | |
|---|
| 2014 | |
|---|
| 2015 | |
|---|
| 2016 | |
|---|
| 2017 | |
|---|
| 2018 | |
|---|
| 2019 | |
|---|
