To jest wersja przejrzana tej strony
 | |||
 Marszałek Włoch | |||
| Data i miejsce urodzenia | 11 sierpnia 1882 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 11 stycznia 1955 | ||
| Przebieg służby | |||
| Lata służby | 1903–1945 | ||
| Siły zbrojne | |||
| Główne wojny i bitwy | wojna włosko-turecka, | ||
| Odznaczenia | |||
       | |||
| |||
Rodolfo Neghelli de Graziani (ur.11 sierpnia1882 wFilettino, zm.11 stycznia1955 wRzymie) –włoski wojskowy,marszałek,markiz, zwolennikfaszyzmu iBenita Mussoliniego.
UczestnikI wojny światowej. W latach 1921–1929 przeprowadzał pacyfikacjęLibii, w trakcie której prowadziłrasistowską politykę, według której Włosi mieli być rasą nadrzędną, a „gorsi” Afrykanie zostali pozbawieni praw. Kampania prowadzona przez Grazianiego objęła wywoływanie głodu, dokonywanie masowych mordów i tworzenieobozów koncentracyjnych – zginęły przez to tysiące Libijczyków[1]. Z kraju wydalono 100 000 Beduinów, połowę ludności Cyrenajki, na miejsce rdzennej ludności trafić mieli włoscy osadnicy[2][3].
Od 1930 roku był wicegubernatoremCyrenajki i zyskał sławę jako bezwzględny dowódca[4], krwawo tłumiący powstanie bractwa muzułmańskiegoSanusijja.
W czasiewojny w Abisynii w latach 1935–1936 dowodził armią południową, a od maja 1936 roku pełnił funkcję generalnego gubernatora iwicekróla tego państwa. W czasie jego dowództwa armia dokonała szeregu zbrodni tj. użyciebroni chemicznej (gaz musztardowy ifosgen) czy też wprowadzenie faktycznego niewolnictwa na terenach okupowanych w celu zwalczenia oporu.
W czasie okupacji kraju założył obozy pracy. W 1937 roku doszło do nieudanego zamachu na Grazianiego. W odpowiedzi na to Etiopczycy obecni na uroczystości, w której uczestniczył generał, zostali zastrzeleni, a milicja faszystów rozpoczęła masakry w stolicy Etiopii, gdzie zamordowano 30 tysięcy osób, a wiele domostw zostało zniszczonych[5].
Od października 1939 roku był szefem Sztabu Generalnego wojsk lądowych, jednocześnie od czerwca 1940 roku był gubernatorem Libii i naczelnym dowódcą sił zbrojnych wAfryce Północnej.
W sierpniu 1940 roku usiłował odwieść Mussoliniego od zamiaru zaatakowania wojskbrytyjskich wEgipcie. Pod presjąduce we wrześniu niechętnie skierował do walki 10 Armię. Klęski wojsk włoskich w grudniu (np. podMarsa Matruh) stały się przyczyną zdymisjonowania go w lutym 1941 roku. W 1943 roku, pokapitulacji Włoch, uciekł na północ, gdzie został ministrem obronyWłoskiej Republiki Socjalnej. Organizował masowe wywozyWłochów na przymusowe roboty doIII Rzeszy, zwalczał ruch partyzancki. 1 maja 1945 roku wydał rozkaz o zaprzestaniu oporu przez wojska włoskie.
W tym samym roku stanął przed sądem pod zarzutem zdrady. Trzy lata później skazany na 18 lat więzienia, po kilku miesiącach amnestionowany. W 1952 roku wstąpił doneofaszystowskiej partiiWłoski Ruch Społeczny (MSI), która stworzyła dla niego honorową funkcję prezesa, którą piastował do swojej śmierci[6].
| Pierwsi Marszałkowie Imperium | |
|---|---|
| Marszałkowie | |
| Marszałkowie lotnictwa | |
| Wielcy admirałowie |
.svg)
