 Richard Crenna jako Luke McCoy w roku 1961 | |||
| Imię i nazwisko | Richard Donald Crenna | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | 30 listopada 1926 | ||
| Data i miejsce śmierci | 17 stycznia 2003 | ||
| Zawód | aktor | ||
| Współmałżonek | Joan Grisham | ||
| Lata aktywności | 1937–2003 | ||
| |||
Richard Donald Crenna[1] (ur.30 listopada1926 wLos Angeles, zm.17 stycznia2003 wLos Angeles) –amerykańskiaktorfilmowy, telewizyjny i radiowy. Odtwórca roli pułkownika Samuela R. „Sama” Trautmana w serii filmówRambo zSylvestrem Stallone w tytułowej roli[2]. Postać pułkownika sparodiował w komediach –Hot Shots! 2 (1993) iŚci(ą)gany (1998).
Laureatnagrody Emmy dla najlepszego aktora pierwszoplanowego w serialu limitowanym lub serialu lub filmie antologicznym za rolę policyjnego detektywa Richarda Becka, który uważa, że ofiary gwałtu „same się o to proszą”, zanim sam zostaje zgwałcony przez dwóch podejrzanych mężczyzn i zaczyna kwestionować to przekonanie w telewizyjnym sensacyjnym dramacie kryminalnymABCRichard Beck ofiara gwałtu (The Rape of Richard Beck, 1985)[3] w reżyseriiKaren Arthur.
23 maja 1988 otrzymał własnągwiazdę wAlei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6714Hollywood Boulevard[4][5].
Urodził się wLos Angeles, jako jedyne dziecko Edith Josephine (z domu Pollette), która była kierownikiem hotelu w Los Angeles, i Dominicka Anthony’ego Crenny, farmaceuty[6][7]. Jego rodzice byli pochodzeniawłoskiego[8]. Uczęszczał do Virgil Junior High School[9]. W 1944 ukończył Belmont High School w Los Angeles. PodczasII wojny światowej, od lutego 1945 do sierpnia 1946, służył wUnited States Army[10].
Po odbyciu służby wojskowej uczęszczał naUniwersytet Południowej Kalifornii, gdzie uzyskał tytułBachelor of Arts w dziedzinieliteratury angielskiej[11].
Swoją karierę aktorską rozpoczął w radiu w słuchowiskuBoy Scout Jamboree (1937–1948). Następnie grał Waltera „Bronco” Thompsona w radiowej komedii sytuacyjnejThe Great Gildersleeve (1949–1954) i licealistę o piskliwym głosie Waltera Dentona w komedii radiowejOur Miss Brooks (1948) u bokuEve Arden iGale’a Gordona. Po raz pierwszy trafił na ekran w komediodramacie muzycznymNiech żyje taniec (Let’s Dance, 1950)[12] zBetty Hutton iFredem Astaire. Brał też udział w serialach, w tym w sitcomieCBSKocham Lucy (1952) zJanet Waldo. W biograficznym dramacie sportowymThe Pride of St. Louis (1952) wystąpił jako Paul „Daffy” Dean, brat legendarnego baseballistyDizzy’ego Deana (Dan Dailey), równieżmiotacz z głównej ligiMajor League Baseball[13]. Grał głupkowatego licealistę Waltera Dentona w sitcomie familijnym CBSOur Miss Brooks (1952–1955). W dramacie kryminalnymnoirOver–Exposed (1956) został obsadzony w roli dziennikarza Russa Bassetta[14].
Rola Luke’a McCoya, wnuka Amosa (Walter Brennan) w serialu komediowym ABC / CBSThe Real McCoys (1957–1963) przyniosła mu w 1959 nominację donagrody Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego (postaci drugoplanowej) w serialu komediowym[15]. W komediiJ. Lee ThompsonaJohnie Goldfarb, proszę do domu! (John Goldfarb, Please Come Home!, 1965) wystąpił w roli byłej gwiazdy futbolu uniwersyteckiego zShirley MacLaine. Za rolę stanowego ustawodawcy Jamesa Slattery’ego w serialu CBSLudzie Slattery’ego (Slattery’s People, 1964–1965) o lokalnej polityce w 1965 był nominowany doZłotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym i nagrody Emmy za wybitne indywidualne osiągnięcia w dziedzinie rozrywki[15], a w 1966 zdobył nominację do nagrody Emmy dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym[15].
Crenna próbował zrównoważyć pracę i rodzinę, zabierając ze sobą żonę i dzieci na zdjęcia do filmów, w tym całoroczną przygodę wHongkongu i naTajwanie w dramacie wojennymRoberta WiseZiarnka piasku (The Sand Pebbles, 1966) u bokuSteve’a McQueena, a jako odważny kapitankanonierki Collins był nominowany do nagrody Laurel za najlepszy występ drugoplanowy[16]. Byłczarnym charakterem w dreszczowcu psychologicznymTerence’a YoungaDoczekać zmroku (Wait Until Dark, 1967) u bokuAudrey Hepburn. W biograficznym filmie muzycznymRoberta WiseGwiazda (Star!, 1968)[17] zJulie Andrews zagrał autentyczną postać Richarda Aldricha, który był amerykańskim producentem teatralnym, kierownikiem teatru, reżyserem i dyplomatą[18][19].
W telewizyjnym filmie historyczno–przygodowym CBSPielgrzymi z Mayflower (Mayflower: The Pilgrims' Adventure, 1979) zAnthonym Hopkinsem wcielił się w postać Williama Brewstera, angielskiego urzędnika i pasażeraMayflower, który został przywódcą koloniiPlymouth, ze względu na swoje wykształcenie i obecną pozycję wśród imigrantów z Holandii. W melodramacie kryminalnymneo-noirŻar ciała (Body Heat, 1981) w reż.Lawrence’a Kasdana zagrał zdradzonego mężaKathleen Turner. Za kreację Phila Brody’ego w komedii romantycznejGarry’ego MarshallaChłopak z klubu Flamingo (The Flamingo Kid, 1984) zMattem Dillonem otrzymał nominację doZłotego Globu dla najlepszego aktora drugoplanowego. Z kolei rola pułkownika Sammuela R. „Sama” Trautmana w dramacie sensacyjnymRambo III (1988) przyniosła mu nominację doZłotej Maliny dla najgorszego aktora drugoplanowego[20]. Grał główną rolę detektywa Franka Janeka, który prowadzi śledztwo w sprawie niewyjaśnionych morderstw wNowym Jorku w telewizyjnych dramatach kryminalnych CBS:Sprawy wewnętrzne (Internal Affairs, 1988)[21] zKate Capshaw,Morderstwo w czerni i bieli (Murder in Black and White, 1990)[22] zDiahann Carroll,Morderstwo razy siedem (Murder Times Seven, 1990)[23] zSusan Blakely,Polowanie na mordercę (Terror on Track 9, 1992)[24] zJoan Van Ark,Martwy kwiat (The Forget–Me-Not Murders, 1994)[25] zTyne Daly iJanek zdrajca (Janek: The Silent Betrayal, 1994)[26] zLievem Schreiberem.
16 września 1950 zawarł związek małżeński z Joan Grisham[27]. 9 listopada 1955 doszło do rozwodu. Miał syna Seana (ur. 1955)[27]. 19 października 1957 poślubił Hannah „Penni” Smith[28], z którą miał syna Richarda Anthony’ego (ur. 29 czerwca 1959)[29] i córkę Marię (ur. 1966)[27].
Pod koniec życia cierpiał naraka trzustki[30]. Zmarł 17 stycznia 2003 w Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles w wieku 76 lat, bezpośrednią przyczyną śmierci byłzawał serca[31][32]. Crenna zmarł w czasie realizacji serialuPotyczki Amy, w którym wcielał się w rolę Jareda Duffa[33].
