Ramadan (arab. رمضان,ramaḍān;per.,paszto,czecz.ramzan;tur.ramazan;beng. রমজান, ramajāna) – dziewiąty miesiąckalendarza muzułmańskiego. Dlamuzułmanów jest święty, gdyż w tym miesiącu rozpoczęło się objawianieKoranu –archanioł Gabriel (arab.Dżibril) ukazał sięMahometowi, przekazując kilka wersów przyszłej świętej księgiislamu.
Podczas trwania ramadanu odświtu dozachodu Słońca muzułmaninowi nie wolno spożywać żadnychpokarmów, pić żadnychnapojów (w tym wody) ani uprawiaćseksu (→saum)[1]. Ostatni posiłek przed kolejnym dniem postu jedzą przed świtem – w momencie kiedy usłyszą wołanie do porannej modlitwyfadżr, powstrzymują się od dalszego jedzenia i picia. W ramadanie muzułmanie zwykle spożywają dwa posiłki –iftar po zachodzie słońca orazsuhur przed świtem. Jednak obowiązkiem muzułmanina podczas ramadanu jest szczególna wstrzemięźliwość nie tylko wobec doznań cielesnych, ale i wewnętrznych złych skłonności do fałszu, obłudy, obmowy, kłamstw.
Post to inaczej ochrona przed karą Allaha. Ci, którzy poszczą, wchodzą doraju z bramy „ar-Rajan” (gdzie raj ma 8 bram,piekło 7, a odległość między bramami wynosi 70 lat). Kobiety ciężarne, karmiące matki, osoby chore psychicznie i podróżujący nie muszą przestrzegać ramadanu. W zamian mogą wybrać sobie 30 dowolnych dni w ciągu roku na post, a w czasie ramadanu nakarmić przynajmniej jedną osobę, której nie stać na przyzwoity posiłek[2].Al-Buchari wyraźnie nakazuje, aby podczas ramadanu wstrzymywać się od wszelkich konfliktów i walk: „kiedy pościsz, nie powinieneś mówić złych rzeczy ani krzyczeć, a jeśli ktoś będzie chciał kogoś przekląć lub z nim walczyć, niech powie: – poszczę”[1].
Obchodzenie Ramadanu według badań zrealizowanych przez TGM Research w 2022[3] i 2023[4] roku wśród muzułmanów było szeroko rozpowszechnione. Średni odsetek osób stwierdzających, że obchodzą Ramadan wyniósł ponad 94% wśród 18 badanych krajów i terytoriów. Regiony z wysokimi wskaźnikami obchodzenia Ramadanu wśród muzułmanów obejmują Azję Południowo-Wschodnią, Azję Południową, Bliski Wschód i Afrykę Północną oraz większość Afryki Subsaharyjskiej. Odsetek jest nieznacznie niższy w Azji Środkowej oraz w Europie Południowo-Wschodniej (ponad 80%).
Po zakończeniu ramadanu następuje świętoId al-Fitr.