 | |||
| Data i miejsce urodzenia | 26 września 1952 | ||
|---|---|---|---|
| Zawód, zajęcie | krytyk literacki, publicysta, wydawca, przedsiębiorca,nauczyciel akademicki | ||
| Stanowisko | poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji (2005–2023), sekretarz stanu wKPRM (2007–2009), przewodniczący KPPO (2011–2015), senator XI kadencji (od 2023), wicemarszałek Senatu XI kadencji (od 2023) | ||
| Partia | |||
| Odznaczenia | |||
 | |||
| |||
| |||
Rafał Szymon Grupiński (ur.26 września1952 weWronkach) –polski polityk, historyk ianimator kultury, krytyk literacki, publicysta, wydawca, przedsiębiorca,nauczyciel akademicki, poseł naSejmV,VI,VII,VIII iIX kadencji, senatorXI kadencji, przewodniczący klubu parlamentarnegoPlatformy Obywatelskiej w Sejmie VII kadencji, w latach 2007–2009sekretarz stanu wKancelarii Prezesa Rady Ministrów, od 2023wicemarszałek SenatuXI kadencji.
W 1976 ukończył studiapolonistyczne naUniwersytecie im. Adama Mickiewicza wPoznaniu z zakresu historii literatury. W latach 1977–1981 pracował jako nauczyciel i bibliotekarz szkolny w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Od 1981 nauczyciel akademicki, wykładowca historii kultury i estetyki na Wydziale Edukacji ArtystycznejAkademii Sztuk Pięknych w Poznaniu.
W 1980 brał udział w zakładaniu szkolnego kołaNSZZ „Solidarność” wPaństwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Poznaniu[1]. Był współzałożycielem Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty i Wychowania wWielkopolsce, założycielem i redaktorem czasopismdrugiego obiegu, w tym od 1985 do 1999 niezależnego miesięcznika literackiego „Czas Kultury”, który w 1990 zaczął ukazywać się oficjalnie.
W latach 1991–1992 był redaktorem „Tygodnika Literackiego”, a w latach 1994–1995 redaktorem naczelnym tygodnika kulturalnegoTVPPegaz. Od 1995 do 1996 zajmował stanowisko dyrektora telewizji edukacyjnej w TVP1. W latach 1999–2001 pełnił funkcję prezesa zarząduWydawnictw Szkolnych i Pedagogicznych. Następnie pracował w wydawnictwiePrószyński i Spółka jako dyrektor książek (2002), wiceprezes (2003–2005) i prezes zarządu (2005).
Od 1990 do 1998 był członkiem zarządu spółki wydawniczej „Obserwator”, współtworzył (wspólnie z Krystyną iRyszardem Krynickimi) serię wydawnicząA5, był pomysłodawcą serii wydawniczejBiblioteka Czasu Kultury. W latach 1995–1997 przewodniczył zespołowi doradczemuMinisterstwa Edukacji Narodowej i Telewizji Edukacyjnej ds. tworzenia i rozpowszechniania programów edukacyjnych dla szkół. W latach 1997–1998 współtworzył cykl dokumentalny pt.Dzieje kultury polskiej[2][3]. W latach 1997–1998 zasiadał w radzie nadzorczej Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego Agropol w Sokołowie.
Członek Senatu ASP w Poznaniu przez dwie kadencje, współtwórca reformy uczelni i jej nowego statutu na początku lat 80. Zasiadał także m.in. w radzie Fundacji Pogranicze, radzie programowej Radia Merkury Poznań i radzie Fundacji 750-lecia Lokacji Miasta Poznania. Jest autorem i współautorem publikacji z zakresu historii kultury i literatury polskiej, programów telewizyjnych oraz podręczników do nauczania języka polskiego.
W latach 1991–1994 należał doKongresu Liberalno-Demokratycznego, z listy którego bez powodzenia kandydował do Sejmu wwyborach parlamentarnych w 1993[4]. Później był członkiemUnii Wolności orazStronnictwa Konserwatywno-Ludowego[5]. Wwyborach samorządowych w 1998 bezskutecznie ubiegał się o mandat radnego Poznania z listyAkcji Wyborczej Solidarność[6]. Od 2001 związany zPlatformą Obywatelską, pełnił funkcję doradcy jej klubu parlamentarnego.
W2005 z listy PO został wybrany na posła V kadencji wokręgu kaliskim. Wwyborach parlamentarnych w 2007 po raz drugi uzyskał mandat poselski, otrzymując 26 944 głosy. 16 listopada 2007 objął funkcjęsekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. 7 października 2009 podał się do dymisji. Dwa tygodnie później został wiceprzewodniczącym klubu parlamentarnego PO. 26 października tego samego roku odszedł z rządu. 22 maja 2010 został wybrany na przewodniczącego PO wwojewództwie wielkopolskim, pokonującWaldego Dzikowskiego. W 2011 kandydował wwyborach parlamentarnych z 1. miejsca na liściekomitetu wyborczego PO wokręgu wyborczym nr 39 wPoznaniu i ponownie został wybrany na posła; oddano na niego 40 510 głosów[7]. 8 listopada tego samego roku został przewodniczącym klubu parlamentarnego PO.
W 2015 był jednym z założycieli komitetu wyborczego Bronisława Komorowskiego w wyborach prezydenckich[8]. Wwyborach w tym samym roku z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję (dostał 29 122 głosy)[9]. W Sejmie VIII kadencji został przewodniczącymKomisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz członkiemKomisji do Spraw Unii Europejskiej[10]. W listopadzie 2016 został powołany na funkcję ministra kultury i dziedzictwa narodowego wgabinecie cieni utworzonym przez Platformę Obywatelską[11]. W latach 2013–2018 wchodził w skład Rady Muzeum przyMuzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie[12].
W2019 został wybrany z listyKoalicji Obywatelskiej na posłaIX kadencji Sejmu, otrzymując 17 933 głosy[13]. W2023 był kandydatem KO doSenatu wokręgu nr 91. Został wybrany do wyższej izby polskiego parlamentu, zdobywając 255 036 głosów[14]. 13 listopada tegoż roku wybrano go na stanowisko wicemarszałka Senatu[15].
Syn Feliksa i Ireny[16]. Jest mężemEwy Malinowskiej-Grupińskiej. Jego pierwszą żoną byłaAnka Grupińska[17].
| Wybory | Komitet wyborczy | Organ | Okręg | Wynik | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1993 | Kongres Liberalno-Demokratyczny | Sejm II kadencji | nr 35 | 833 (0,15%) [4] | |
| 2005 | Platforma Obywatelska | Sejm V kadencji | nr 36 | 8168 (2,90%) [19] | |
| 2007 | Sejm VI kadencji | 26 944 (6,98%)[20] | |||
| 2011 | Sejm VII kadencji | nr 39 | 40 510 (10,13%)[7] | ||
| 2015 | Sejm VIII kadencji | 29 122 (7,10%)[9] | |||
| 2019 | Koalicja Obywatelska | Sejm IX kadencji | 17 933 (3,49%)[13] | ||
| 2023 | Senat XI kadencji | nr 91 | 255 036 (77,64%)[14] | ||
| Marszałek Senatu | |
|---|---|
| Wicemarszałkowie |
|
|
