Kłosy pszenicy: B –T. aestivum, C –T. compositum, D –T. turgidumKłos z odsłoniętymi ziarniakami w fazie dojrzałości woskowejRozmieszczenie upraw pszenicy na świecieŁan dojrzałej pszenicy zwyczajnejMiniatura zTacuinum Sanitatis przedstawiającamłóckę pszenicy (XV w.)
Pszenica (TriticumL.) –rodzajzbóż z rodzinywiechlinowatych. Pochodzi z południowo-zachodniej i środkowejAzji. Wyróżnia się około 20 gatunków pszenicy i około 10mieszańców międzygatunkowych[4]. Opróczjęczmienia jest najdawniej uprawianym zbożem. Zajmuje trzecie (pokukurydzy iryżu) miejsce w światowej produkcji zbóż. W 2018 roku produkcja na świecie wyniosła 734 045 174 ton[5].
Pierwszymi dzikimi, a następnie uprawianymi gatunkami pszenic byłasamopsza orazpszenica płaskurka. Udomowienie pszenicy nastąpiło około 9 tysięcy lat p.n.e. w rejonieŻyznego Półksiężyca na Bliskim Wschodzie[10] (według jednej z hipotez, uczyniono to ze względu na produkcjępiwa[11]). W zawartości jelitczłowieka z Similaun (zm. ok. 3300 lat p.n.e.) znaleziono częściowo strawioną samopszę[12]. Z czasempszenica zwyczajna wyparła płaskurkę i samopszę[13]. Współczesne odmiany pszenicy zostały zmodyfikowane w ten sposób, aby były odporne nasuszę, choroby i wysokie temperatury.
Produkcja
Lista największych producentów pszenicy na świecie w 2018 roku[5]
Wstarożytnym Egipcie ziarna pszenicy wykorzystywane były w misteriach poświęconychOzyrysowi[15] – przed zasiewami lepione były z ziemi figurki przedstawiające bóstwo, w które następnie wkładano ziarna zboża. Po pewnym czasie cała figurka pokrywała się zielonymi pędami co nawiązywało do mitycznej śmierci i odrodzenia boga, która miała zapewniać cykliczne wylewyNilu.
↑J.J.FalkowskiJ.J.,J.J.KostrowickiJ.J.,Geografia rolnictwa świata, Warszawa: Wydawnictwa Naukowe PWN, 2001,ISBN 83011335808. Brak numerów stron w książce
↑Andrzej Hołdys. Żegnaj, holocenie. „Wiedza i Życie”, s. 57–58. Prószyński Media. ISSN0137-8929.
↑Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 72.ISBN 83-7425-368-1.
↑Praca zbiorowa: Oxford – Wielka Historia Świata. Cywilizacje Europy. Anglia – Słowianie. Cywilizacje Australii i Oceanii. Papuasi. T. 13. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006, s. 73.ISBN 83-7425-368-1.
↑Zofia Włodarczyk: Rośliny biblijne. Leksykon. Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2011.ISBN 978-83-89648-98-3. Brak numerów stron w książce
