W latach 1824–1829 funkcjonowała unia personalna międzyPrusami Zachodnimi i Prusami Wschodnimi, a w 1829 formalnie zjednoczono obie prowincje w jedną prowincję o nazwiePrusy. W 1878 r. unia została rozwiązana i wrócono do sytuacji z 1823 r. Po I wojnie światowej od Prus Wschodnich odłączono na mocytraktatu wersalskiego okręg działdowski (niem.Soldau), przyłączając go doPolski, oraz tzw.Okręg Kłajpedy, który przeszedł pod władanieLigi Narodów, a w roku 1923 został anektowany przezLitwę. Do Prus Wschodnich przyłączono natomiast wschodnią częśćPrus Zachodnich, pozostałą we władaniu niemieckim po utworzeniu polskiegowojewództwa pomorskiego, czyli tzw.polskiego korytarza. Zgodnie z postanowieniami traktatu wersalskiego przeprowadzono ponadtoplebiscyt w południowej części Prus Wschodnich (Warmia,Mazury iPowiśle) w sprawie przynależności tych ziem do Polski lubNiemiec (choć oficjalnie wybierano między„Polską” a„Prusami”). 97,8 procenta oddanych głosów padło wówczas na Prusy, aPolsce przyznano jedynie 8 gmin.
Podział językowy (etniczny) Prus Wschodnich według spisu z 1905 roku.Podział Prus Wschodnich na regiony historyczno-etnograficzne
Obszar Prus Wschodnich pokrywały w większości tereny rolnicze (pola uprawne 51%, łąki i pastwiska 23%), ze stosunkowo niewielkim udziałem obszarów leśnych (18%, wobec średniej dla całych Prus 23%)[2]. Prusy Wschodnie cechował najzimniejszy klimat spośród wszystkich części Niemiec.
Prowincję zamieszkiwała głównie ludność niemieckojęzyczna, naMazurach iWarmii występował stosunkowo duży (25–50%) odsetek ludności polskojęzycznej. Według szacunków w roku 1939 Prusy Wschodnie zamieszkiwało około 400 tys. osób deklarujących język polski jako główny[3]. W badaniach uwzględniono jednak język, nie zaś narodowość i pochodzenie. Nad dolnymNiemnem zamieszkiwała ludność litewska – około 15-18 tysięcy w 1933 roku[a][3]. We wschodniej części przeważali wyznawcy protestantyzmu (do 90% ludności), na zachodzie, a szczególnie na Warmii, większość stanowili katolicy[3].
Prusy Wschodnie cechowały niski poziom przyrostu naturalnego (niższy niż w pozostałych prowincjach Prus, czy w krajach sąsiednich) i jedna z najniższej gęstości zaludnienia w Niemczech, wynikająca głównie ze słabego poziomu rozwoju ekonomicznego tych terenów. Duża część ludności pracowała w rolnictwie (42,2% w 1931 roku), podczas gdy w przemyśle tylko 21,6% (w tym czasie średnia dla Niemiec wynosiła 39%)[3].
Prowincja miała charakter wybitnie rolniczy, odsetek osób zatrudnionych w rolnictwie był wyższy o kilkanaście procent[4][5][6][7] w porównaniu do Cesarstwa Niemieckiego. Słabo rozwinięta w porównaniu z resztą kraju byłasieć kolejowa (55 km/1000 km², wobec średniej 83 km/1000 km² dla Cesarstwa Niemieckiego)[8].
W Prusach Wschodnich znajdowały się najdalej na północ wysunięte miasto Niemiec –Memel, oraz najdalej na wschód wysunięte miasto Niemiec –Schirwindt.
W czasachCesarstwa Niemieckiego prawie całą powierzchnię Prus Wschodnich obejmowały I Korpus Armijny z siedzibą wKrólewcu, oraz XX Korpus Armijny z siedzibą wOlsztynie.
Demografia prowincji Prusy Wschodnie
Rok
Liczba ludności
Liczba ludności mieszkająca w miejscowościach pow. 2 tys. mieszkańców (miasta)
.svg)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.png)
.svg)
