Movatterモバイル変換

Przejdź do zawartości

Portal:Literatura

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

W 2023 roku zdecydowano o wygaszeniuportali.

Ta strona została zamknięta i pozostawiona jedynie dla historycznego odniesienia. Jeśli chcesz wznowićdyskusję dotyczącą statusu tej strony, zasięgnij opinii społeczności wKawiarence.

Nauki ścisłe i przyrodnicze •Geografia •Nauki społeczne i humanistyczne •Społeczeństwo •Kultura •Historia •Religia •Sport •Technika •Polska

Wikiprojekt literatura ·Wikiprojekt Literaturoznawstwo · Portal literatura

Literatura

Literatura to wszystkie "sensowne twory słowne" (Stefania Skwarczyńska^{[potrzebny przypis]}), zatem dzieła artystyczne,literatura piękna, oraz teksty użytkowe,literatura stosowana - zachowane w formie pisanej lub w przekazie ustnym. Dzieli się ją na trzyrodzaje literackie:epikę,lirykę idramat.

Inne portale dotyczące literatury:William Szekspir,Komiks,Bibliologia,Fantastyka,Fantasy,Śródziemie.

Edytuj zawartość tej strony

Wybrany wyróżniony artykuł

Literatura bizantyńska epoki Komnenów i Angelosów 1081-1204 – okresliteratury bizantyńskiej od wstąpienia na tron cesarzaAleksego I Komnena w 1081 roku do zdobycia Konstantynopola przez krzyżowców w 1204 roku.

Odbudowa państwa bizantyńskiego przez władców z dynastii Komnenów po klęsce lat 70. XI wieku przyniosła rozkwit literatury bizantyńskiej. W historiografii odznaczyli sięNicefor Bryennios i jego żonaAnna Komnena, a w następnym pokoleniuJan Kinnam. Epoka Komnenów była też ostatnim okresem żywotności kroniki bizantyńskiej. Cieszące się wielką poczytnością dzieła stworzyli wówczasJan Zonaras,Konstantyn Manasses iMichał Glykas, kronikarz, ale także teolog, epistolograf i poeta. Okres zamętu i burzliwych sporów religijnych zaowocował twórczością wybitnych teologów polemistów:Eutymiusza Zygabena,Mikołaja z Metony orazAndronika Kamatera. Wysiłki cesarskie zmierzające do pojednania podzielonego Kościoła znalazły wyraz w twórczościTeoriana iNicetasa z Tesaloniki. Epoka Komnenów jest w literaturze okresem komentarzy i powrotu do epoki klasycznej. Teologowie (Teofilakt z Ochrydy, Eutymiusz Zygaben, Nicetas z Tesaloniki) pisali komentarze do Pisma Świętego i klasyków teologii, filozofowie (Eustracjusz z Nicei,Michał z Efezu) komentowaliArystotelesa, filologowie (Eustacjusz z Tesaloniki,Jan Tzetzes) tworzyli komentarze do Homera, Hezjoda, Pindara, Arystofanesa. Powstały liczne anonimowe słowniki do dzieł poszczególnych autorów klasycznych, językowe i etymologiczne. Najwybitniejszy poeta tego okresu,Teodor Prodrom, sięgnął po klasyczne gatunki literackie:parodię,dialog,satyrę,epigramat,romans sofistyczny,poemat dydaktyczny. Pod wpływem Prodroma rozwinął się romans sofistyczny wierszem i prozą oraz satyra. W tym okresie powstał też jedyny dramat w literaturze bizantyńskiej. Utwory dialogowane pisali oprócz ProdromaFilip Montrop iMichał Hapluchir, poematy dydaktyczne –Jan Kamater iŁukasz Chryzoberges. Twórczość retoryczną, zawsze żywą w Bizancjum, reprezentowali w tym czasieMichał Choniates iJan Italik.

Czytaj więcej...

Archiwum

Wybrana wyróżniona sylwetka

Stanisław Herman Lem (ur. 12 września 1921 weLwowie, zm. 27 marca 2006 wKrakowie) – polski pisarzscience fiction, filozof ifuturolog oraz krytyk. Jego twórczość porusza tematy takie jak: rozwój nauki i techniki, natura ludzka, możliwość porozumienia się istot inteligentnych czy miejsce człowieka we Wszechświecie. Dzieła Lema zawierają odniesienia do stanu współczesnego społeczeństwa, refleksje naukowo-filozoficzne na jego temat, a także krytykę ustroju socjalistycznego.

Jest najczęściej tłumaczonym polskim pisarzem, a w pewnym okresie był najbardziej poczytnym nieanglojęzycznym pisarzem SF. Jego książki przetłumaczono na ponad 40 języków, osiągnęły łączny nakład ponad 30 mln egzemplarzy. Wpływ Lema na światową literaturę SF krytycy przyrównują do wpływuH.G. Wellsa czyOlafa Stapledona.

Był odznaczony między innymi medalem„Gloria Artis” i najwyższym polskim odznaczeniem państwowymOrderem Orła Białego. Jego nazwiskiem nazwanoplanetoidę orazpierwszego polskiego satelitę naukowego.

Czytaj więcej...

Listy na medal

Lista pierwszych wydań dzieł Stanisława Lema drukiem zwartym -Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury

Artykuły na medal

Stanisław Moskal (ur. 1935) -Giacomo Casanova –Antoni Lange –Victor Hugo –William Szekspir –Leconte de Lisle –Henry Wadsworth Longfellow −Literatura szwedzkojęzyczna –Melchior Wańkowicz –Lolita -Arrakis (Diuna) -Rudyard Kipling -Bjørnstjerne Bjørnson

Dobre artykuły

Wergiliusz -Piotr Starkowiecki -Weronika Rosati -Ustrój polityczny Aten (Arystoteles) -Hobbit, czyli tam i z powrotem -Ferenc Molnár -John Ronald Reuel Tolkien -Galadriela -Rivendell -Przegląd dzieł Williama Szekspira –Sonety Williama Szekspira –W poszukiwaniu straconego czasu –Bestia ludzka -Pieśń o zabiciu Andrzeja Tęczyńskiego -Nędznicy -Pateryk Kijowsko-Pieczerski -Dzwony Bazylei -Pasażerowie z dyliżansu -Rok dziewięćdziesiąty trzeci -Oryginał Laury -Lawon Barszczeuski -Hella (Mistrz i Małgorzata) -Zabójstwo przy Rue Morgue -Nortowie -Statek śmierci -Dziennik Anny Frank -Górski wieniec -Nautilus (fikcyjny okręt) -Space Science Fiction Magazine -Władysław Szlengel -Teodor Prodrom -Sully Prudhomme -Stosunki polsko-żydowskie w czasie drugiej wojny światowej (esej) -Stanisław Lem -Słońce też wschodzi -Sławamir Adamowicz -Sejm ptasi -Sąd polubowny (komedia Menandra) -Natalla Babina -Odludek albo mizantrop -Menander -Matteo Maria Boiardo -Markijan Szaszkewycz -Literatura bizantyńska za panowania dynastii heraklijskiej 610-717 -Literatura bizantyńska epoki Laskarysów i Paleologów (1204–1453) -Literatura bizantyńska epoki Komnenów i Angelosów (1081-1204) -Literatura bizantyńska epoki justyniańskiej 527-610 -Kakashi Hatake -Jan Malalas -Gustav Wied -Górski wieniec -Fabijan Szantyr -Ernest Hemingway -Chrétien de Troyes -Agatiasz Scholastyk -Harry Potter i Kamień Filozoficzny (powieść)

Rodzaje i gatunki literackie

Liryczne:aleksandryn –anakreontyk –bergeretta –bukolika (sielanka) –ci –chōka –dumka –elegia –epigramat –epitafium –epyllion –fraszka –fu –gazel –haiku –hymn –kaligram –kasyda –limeryk –oda –pieśń –psalm –romanca –rubajjat –shi –sielanka –sonet –tren

Epickie:anegdota –autobiografia –bajka –baśń –biografia –chansons de geste –epos –humoreska –kronika –legenda –makama –monogatari –nowela –opowiadanie –pateryk –powieść –powieść auktorialna –powieść autobiograficzna –powieść biograficzna –powieść detektywistyczna –powieść epistolarna –powieść fantastyczna –powieść historyczna –powieść kryminalna –powieść poetycka –powieść produkcyjna –powieść przygodowa –powieść psychologiczna –powieść społeczno-obyczajowa –powieść tendencyjna –sadż –sirat

Dramatyczne:dramat antyczny –dramat niesceniczny –dramat satyrowy –dramat symboliczny –dramat szekspirowski –dramat romantyczny –dramat historyczny –dramat współczesny –dramat modernistyczny –dramat właściwy –komedia –oficjum –skecz –tragedia –tragifarsa

Mieszane:ballada –ballada romantyczna –dramat romantyczny –gawęda –satyra –poemat dygresyjny –poemat heroikomiczny –powieść poetycka –sylwa –traktat

Pograniczne:apologia –bestiariusz –dziennik –emblemat –esej –felieton –latopis –pamiętnik –reportaż

Literatura polska

średniowiecze –renesans –barok –oświecenie –romantyzm –pozytywizm –Młoda Polska –okres międzywojenny –II wojna światowa –literatura współczesna

Awangarda Krakowska –Druga Awangarda –Kwadryga –Nowa Fala –Orientacja Poetycka Hybrydy –Przedmieście –Skamander –Żagaryści

Literatura obca

afrykańska –albańska –angielska –amerykańska –arabska –austriacka –azerska –bengali –białoruska –brazylijska –bułgarska –chorwacka –chińska –czeska –duńska –estońska –fińska –farerska –francuska –grecka –gruzińska –hebrajska –hindi –hiszpańska –irlandzka –islandzka –japońska –kanadyjska –katalońska –koreańska –latynoamerykańska –litewska –łotewska –macedońska –malajska –meksykańska –mongolska –niemieckojęzyczna –norweska –nowogrecka –ormiańska –perska –portugalska –rosyjska –rumuńska –sanskrycka –serbska –słowacka –słoweńska –szwajcarska –szwedzkojęzyczna –turecka –ukraińska –walijska –węgierska –włoska –antycznej Grecji –antycznego Rzymu

Historia literatury

Literatura antyku –Literatura średniowiecza –Literatura okresu odrodzenia –Literatura XVI w. –Literatura XVII w. –Literatura XVIII w. –Literatura XIX w. –Literatura XX w. –Literatura XXI w.
Literatura – przegląd chronologiczny

Prądy literackie

akmeizm –autentyzm –banalizm –barok –klasycyzm –dadaizm –dekadentyzm –egzystencjalizm –ekspresjonizm –fantastyka –futuryzm –gongoryzm –gotycyzm –humanizm –hagiografia –klasycyzm –kwietyzm –marinizm –naturalizm –neoklasycyzm –osjanizm –parnasizm –Plejady –poezja lingwistyczna –poezja metafizyczna –poezja trubadurów –populizm –postmodernizm –preromantyzm –realizm –powieść dworska -romantyzm –rokoko –sentymentalizm –socrealizm –sternizm –surrealizm –symbolizm –teatr absurdu –turpizm –ultraizm –weryzm –youngizm

Pojęcia

alegoryzm –aluzja literacka –antologia –apoftegmat –bajronizm –Beat Generation –beletrystyka –bibliofilstwo –Bloomsday –bohater bajroniczny –bohater liryczny –czas fabularny –epilog –explicit –fabuła –formacja –frenetyzm –grupa literacka –incipit –inedita –inkunabuł –intertekstualność –katharsis –kompozycja otwarta –kompozycja szopkowa –konfabulacja –konflikt tragiczny –konwencja literacka –narracja –narratologia –prooemium –puenta –recenzja –realizm magiczny –rodzaj literacki –styl literacki –sylabizm –teatr absurdu –teoria literatury –zasada trzech jedności

Przegląd zagadnień z zakresu literatury

Czasopisma literackie

Ukazujące się:Akcent –ArtPAPIER –Borussia –Czas Kultury –Dialog –Enigma –FA-art –Fo pa –Ha!art –Kursywa –Literatura na Świecie –Nowa Fantastyka -Nowe Książki –Odra –Opcje –Pamiętnik Literacki –Pomosty –Protokół kulturalny –Red. –Rita Baum –Studium –Tekstualia –Teksty Drugie –Topos –Wakat –Zeszyty Poetyckie –Znak

Niewydawane:Artyleria –Brulion -Chimera –Fenix –Fenix Antologia –Gazeta Literacka –Kamena –Kwadryga –Kłosy –Kresy –Kurier Polski (1829-1831) –Lampa –Linia –Literatura (tygodnik) –Literatura Ludowa –Maski –Nowe Widnokręgi –Nowy Pamiętnik Warszawski –Ponowa –Pogranicza –Pro Arte et Studio –Prosto z Mostu –Przegląd Artystyczno-Literacki –Przegląd Polski –Skamander –Sycyna –Sztuka i Naród –Twórczość –Tygodnik Ilustrowany –Undergrunt –Wiadomości Literackie –Współczesność –Zapis –Zdrój –Zebra –Zeszyty Literackie –Zwrotnica

Zobacz też:Kategorię grupującą czasopisma literackie.

Wydarzenia literackie

Big Book Festival -Eisteddfod -Festiwal Bjørnsona -Festiwal Góry Literatury -Grojkon -Grudniowy Akademicki Przegląd Artystyczny -Festiwal Kultury Jidysz -Miasto Poezji -Międzynarodowy Festiwal Literacki im. Czesława Miłosza -Strużańskie wieczory poezji -BookExpo America -Międzynarodowe Targi Książki w Belgradzie -Targi Książki we Frankfurcie nad Menem -Targi Książki w Krakowie -Międzynarodowe Targi Książki w Tajpej -Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie

Nagrody literackie

Laureaci Nagrody Nobla w dziedzinie literatury -Nagroda Pulitzera -Nagroda literacka im. Josepha Conrada-Korzeniowskiego -Nagroda Bursztynowego Motyla im. Arkadego Fiedlera -Gwarancje Kultury TVP Kultura -Nagroda Literacka im. Władysława Reymonta -Miasto Poezji -Książka Historyczna Roku -Nagroda Literacka im. Juliana Tuwima -Paszport „Polityki” -Nagroda im. Janusza A. Zajdla -Nagroda Goethego -Women’s Prize for Fiction -The Man Booker Prize for Fiction -Nagroda Goncourtów -Prix Femina -Nagroda Stregi -Nagrody im. Edgara Allana Poe -Agatha Award -Nagroda Hugo -Nebula -Eurocon

Kategorie

Kategoria Literatura

Drzewo kategorii(CatGraph):


Literatura na Wikiźródłach	Wikicytaty z literatury

Aktualności literackie

Zobacz wiadomości w serwisie Wikinews na temat:Literatura

Wybrany cytat

Wybrana grafika

=

Wypij mnie! - ilustracja doAlicji w Krainie Czarów autorstwaLewisa Carrolla, rys.John Tenniel

Chcesz pomóc?

Kategoria zalążków artykułów literackich zawiera bardzo wiele haseł. Pomóż nam poprawić ich jakość! Kliknijtutaj i wybierz artykuł, który chcesz poszerzyć. Dziękujemy!

Wikiprojekty!
Jeśli masz jakieś pytanie wiążące się z literaturą, możesz je zadać na stronach dyskusji wikiprojektów:literackiego iliteraturoznawczego. A może sam/sama dołączysz do ich uczestników i zechcesz wzbogacić zasoby Wikipedii, pisząc nowy artykuł o jakimś utworze literackim czy pisarzu, lub poszerzając już istniejący?

Do zrobienia

Twórcy:T. Coraghessan Boyle -Heinz G. Konsalik -Oksana Rabski -Érico Verissimo -Rebecca Moss -John Norman

Dzieła:Prognoza rozwoju biologii do roku 2040 -Siakuntala –Samotnia –Wyznania (Rousseau) -Menuet z pogrzebaczem –Minna von Barnhelm –Bóg rzeczy małych -Bel Ami -Orlando: biografia -Z dala od zgiełku -Ślepe tory -Pachnący ogród -Zobaczyć Lankhmar i umrzeć

Pojęcia:poezja skaldyczna –szkoła litewska –szkoła ukraińska

Do poszerzenia

Twórcy:Doris Lessing –Karl Adolph Gjellerup –Knut Hamsun –Julia Hartwig –Michel Houellebecq –Per Jersild –Nadżib Mahfuz –Olga Tokarczuk –Jan Chryzostom Pasek –Juliusz Słowacki –Stendhal –Michaił Szołochow –Federico García Lorca –Guy de Maupassant –Kostis Palamas –Józef Roth

Dzieła:Antoniusz i Kleopatra –Boska komedia –Czekając na Godota –Faust –Ferdydurke –Gargantua i Pantagruel –Król Lear –Kubuś Fatalista i jego pan –Lolita –Sonety do Laury –Ślub –Na Zachodzie bez zmian –Nocny lot –Idiota –Odyseja –Pani Bovary –Pieśń o Nibelungach

Pojęcia:dramat właściwy –epos rycerski –gawęda –literatura angielska –literatura antycznej Grecji –literatura chińska –mirakl –nowela –postać literacka –powieść –trawestacja –weryzm

Ostatnio dodane

Niektóre niedawno dodane artykuły związane z literaturą:

Sylwetki twórców:Hedvig Charlotta Nordenflycht -Bengt Lidner -Anna Maria Lenngren -Anzia Yezierska -Urban von Feilitzen -Paul Carell -Per Olof Sundman -Mariusz Surosz -Sven-Eric Liedman -Steven Brust -Ibikos -Thomas Sjöberg (dziennikarz) -Göran Tunström -Aftoniusz -Mustaj Karim -Göran Sonnevi -Witold Starecki -Jelena Dimitrijević -Damian Dawid Nowak -Anna Matwiejewa -Joey Travolta -Emanuel Kratochwil -Małgorzata Dzieduszycka-Ziemilska -Michaił Dudin -Zdzisław Cozac

Dzieła literackie:Kariera Artura Ui -Wrota Obelisków -Trylogia Pękniętej Ziemi -Obudź się i śnij -Orbis pictus

Pojęcia:literatura farerska -literatura fińska -pirychej -postać literacka -prąd literacki -tradycja literacka -koło hermeneutyczne -literatura obrachunków inteligenckich -raki -literackość -impresjonizm

Grupy i pokolenia literackie:Inaczej -Wierzbak -Próby -Pokolenie „Współczesności” -Kontynenty

Postacie literackie -Marko Ramius

Inne portale polskojęzycznej Wikipedii

portale

Portal:Portale

wikiprojekty

Przypisy

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portal:Literatura&oldid=76430008”

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp