.jpeg) Monument od strony ul. Wybrzeże Szczecińskie (2022) | |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Województwo | |||
| Miejscowość | |||
| Miejsce | zbieg ulicWybrzeże Szczecińskie iOkrzei | ||
| Projektant | Andrzej Kasten (rzeźba),Bogusław Chyliński (rozwiązanie architektoniczne) | ||
| Całkowita wysokość | 16 m | ||
| Data odsłonięcia | |||
Położenie na mapie Warszawy  | |||
Położenie na mapie Polski  | |||
Położenie na mapie województwa mazowieckiego  | |||
 52°14′53″N 21°01′50″E/52,248056 21,030556 | |||
| |||
Pomnik Kościuszkowców – monument znajdujący się u zbiegu ulicWybrzeże Szczecińskie iOkrzei w dzielnicyPraga-Północ wWarszawie. Upamiętnia próby niesienia pomocypowstaniu warszawskiemu podejmowane przez żołnierzy1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki[2].
14 września 1944 oddziały1 Armii Wojska Polskiego iArmii Czerwonej wyzwoliły spodokupacji niemieckiej prawobrzeżną część miasta. Polskie oddziały podjęły wtedy, zakończoną niepowodzeniem, próbę udzielenia pomocywalczącym powstańcom przeprawiając się przez Wisłę w rejonieprzyczółka czerniakowskiego i naKępie Potockiej.
Osobny artykuł:Walki o przyczółki warszawskie (1944).Przewodniczącym społecznego komitetu budowy pomnika upamiętniającym te wydarzenia zostałWłodzimierz Sokorski. Wiosną 1979 ogłoszono konkurs na projekt monumentu pod hasłem „...ale najpiękniejszy jest naszej Wisły brzeg”, gdzie spośród 30 zgłoszonych prac wybrano projektAndrzeja Kastena[2]. Pomnik miał stanąć w 1980, jednak plany te pokrzyżował zryw„Solidarności” istan wojenny. Z inicjatywy Związku Kombatantów WP i Klubu Kościuszkowca[3] do prac przystąpiono w październiku 1983[2], akt erekcyjny pod pomnik wmurowano 7 października 1983 w ramach 40. rocznicy powstaniaLudowego Wojska Polskiego[4]. Wykonano nasyp ziemny dla wyeksponowania 12-metrowej, 48-tonowej rzeźby Kastena odlanej wbrązie wZakładach Mechanicznych im. Marcelego Nowotki[2]. Monumentalny posąg przedstawia żołnierza wrogatywce, zpepeszą w dłoni i rozwianej pelerynie, wyciągającego rękę w stronę lewobrzeżnej Warszawy. Składał się z około 300 elementów. Z uwagi na wielkość i wagę odlewów wytyczono specjalną trasę ich przewozu z fabryki na miejsce montażu[1].
Całość kompozycji przekroczyła wysokość 16 metrów, a rozległy plac wyłożony kamiennymi płytami został obsadzony zielenią. Projektantem otoczenia pomnika byłBogusław Chyliński[5]. W pracach przy budowie monumentu brały udział liczne warszawskie przedsiębiorstwa, weterani, młodzież oraz żołnierze Ludowego Wojska Polskiego.
Pomnik został odsłonięty 17 stycznia 1985, podczas obchodów 40. rocznicywyzwolenia Warszawy[1][6].
Z powodu gestu postaci na pomniku, monument bywa żartobliwie nazywany przez mieszkańców „pięć piw proszę”[7].
W 2011 związku z realizacją projektu Port Praski pojawiły się plany przeniesienia monumentu w okolicemostu Świętokrzyskiego[8].
