 | |||
| Data i miejsce urodzenia | 17 marca 1901 | ||
|---|---|---|---|
| Pochodzenie | |||
| Data i miejsce śmierci | 12 sierpnia 1990 | ||
| Gatunki | |||
| Zawód | |||
| Odznaczenia | |||
              .jpg)   | |||
| |||
 | Zobacz w WikiźródłachhasłoPiotr Perkowski w Encyklopedii Muzycznej PWM |
Piotr Perkowski (ur.17 marca1901 w Oweczaczach, wobwodzie winnickim naUkrainie, zm.12 sierpnia1990 wOtwocku)[1] –polskikompozytor ipedagog, organizator życia muzycznego.
Studiował kompozycję uRomana Statkowskiego wKonserwatorium w Warszawie i prywatnie uKarola Szymanowskiego (1923–1925). Po uzyskaniu dyplomu kontynuował studia wParyżu pod kierunkiemAlberta Roussela (1926–1928)[1], a za namowąIgnacego Paderewskiego[2] podjął też studia w Szkole Nauk Politycznych (École des Sciences Politiques) w latach 1927–1929. W 1926 założył Stowarzyszenie Młodych Muzyków Polaków w Paryżu, którego był prezesem do 1930[3][4].
Po powrocie do kraju w 1930 został dyrektorem Towarzystwa Przyjaciół Muzyki Symfonicznej w Warszawie i wiceprezesem (do 1939) polskiej sekcji Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej. Od 1931 zasiadał też w Zarządzie Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich. W latach 1936–1939 był dyrektoremKonserwatorium Muzycznego Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu oraz dyrektorem i wiceprezesemPomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu. W 1946 został jego honorowym członkiem[1].
Lataokupacji niemieckiej spędził w Warszawie, działając wruchu oporu. Uczestniczył wpowstaniu warszawskim podps. „dr Puławski”, a po kapitulacji utworzył Polnisches Rotes Kreuz Transportgruppe w celu ewakuowania z Warszawy młodzieży walczącej wAK, rannych i chorych[1][3].
Po zakończeniu wojny został dyrektorem Departamentu Muzyki wMinisterstwie Kultury i Sztuki oraz przewodniczącym Głównej Komisji Weryfikacyjnej dla Muzyków. W latach 1945–1951 i 1954–1971 był profesoremPaństwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Warszawie, od 1964 również kierownikiem Katedry Kompozycji. Od 1951 do 1954 był profesorem i dziekanem Wydziału Instrumentalnego oraz Teorii Muzyki i KompozycjiPaństwowej Wyższej Szkoły Muzycznej we Wrocławiu[3][4]. Jego uczniami byli m.in.Tadeusz Baird,Piotr Moss,Tadeusz Natanson,Zbigniew Rudziński,Jerzy Maksymiuk[2][5], a uczennicąJadwiga Szajna-Lewandowska[6], jak i żona kompozytora, Ewa z domu Moser (córka Wandy Moser, siostry Juliana Marchlewskiego), późniejszego dra biologii, genetyka i archeologa, znawczyni religii prasłowiańskich, którą poznał w kierowanym przez siebie Konserwatorium w Toruniu[7]. Od 1971 był na emeryturze.
Równolegle do pracy pedagogicznej był dyrektorem i kierownikiem artystycznymFilharmonii Krakowskiej (1949–1951) iWielkiej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach (1956–1957). Współorganizował i został pierwszym prezesem (1945–1948)Związku Kompozytorów Polskich, a także Krakowskiego Towarzystwa Operowego (1954–1956), działał przy organizacjiFilharmonii Wrocławskiej (1957–1961)[5][3].
Pełnił wiele funkcji społecznych. Działał jako prezes Warszawskiego Towarzystwa Muzycznego (1959–1965). Będąc przewodniczącym sekcji Karola Szymanowskiego, przyczynił się do zebrania pamiątek po kompozytorze i wykupienia willi„Atma”, przeznaczonej na muzeum[2]. Był wiceprezesemStowarzyszenia Autorów ZAiKS (1959–1965). W latach 1971–1973 i 1975–1977 pełnił funkcję prezesa Oddziału WarszawskiegoZKP. W 1966 był przewodniczącym jury Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Henryka Wieniawskiego w Poznaniu. Od 1962 członek jury NagrodyMinisterstwa Obrony Narodowej i Rady ArtystycznejGłównego Zarządu Politycznego Wojska Polskiego. Od 1973 wchodził w skład Rady Programowej Muzyki przy Ministerstwie Kultury i Sztuki. Był członkiem Rady KrajowejPatriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego (1983–1987)[5][4].
Na kształtowanieidiomu Perkowskiego duży wpływ miała muzyka Karola Szymanowskiego i francuskich postimpresjonistów. Jego styl jest tradycyjny, wierny prymatowi linii melodycznej. We wcześniejszych utworach można odnaleźć emocjonalną powściągliwość i subtelną, poetycką atmosferę, zaś późniejsze kompozycje często wykorzystująrytmikę imelodykę typową dla polskiej muzyki ludowej. Takie utwory jakNokturn na orkiestrę i Koncert skrzypcowy nr 2 łączą w sobie typowo polską głębię emocjonalną zmuzyką programową. Kilka jego kompozycji zaginęło podczas II wojny światowej[8][9].
Zmarł w Otwocku, pochowany nacmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A3 tuje-1-39)[10].
(na podstawie Encyklopedii muzycznej PWM[5])
Ordery i odznaczenia[edytuj |edytuj kod]
Odznaki[edytuj |edytuj kod]
| Nagrody[edytuj |edytuj kod]
|
a także utwory kameralne, fortepianowe, utwory na instrument solowy w towarzyszeniem fortepianu, utwory wokalno-instrumentalne i wokalne – w tym cykle pieśni, m.in.Uty japońskie (1924) iNiebo w ogniu (1970) oraz muzyka ilustracyjna do spektakli teatralnych i słuchowisk radiowych[8][15][9]. Jest także kompozytorem muzyki do filmów dokumentalnych i fabularnych:Rycerze mroku (wraz zMarianem Neuteichem; reż.Bruno Bredschneider,Stefan Szwarc, 1932) iŻołnierz zwycięstwa (reż.Wanda Jakubowska, 1953)[16].
Anna Przybyszewska, Kazimierz Przybyszewski. Konserwatorium Muzyczne Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu za dyrekcji Piotra Perkowskiego w latach 1936–1939. „Rocznik Toruński”. 38, s. 73–109, 2011. (pol.). Tadeusz Kobierzycki: Ja muzyczne kompozytora – P. Perkowski 2001. [w:]Akademia.edu [on-line]. [dostęp 2018-01-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (2018-01-22)]. (pol.).