Piegi (łac.ephelides) – małe ciemneplamy na skórze. Ich występowanie związane jest z genetycznie uwarunkowanym szybszym tempem syntezymelaniny przezmelanocyty[1].
Posiadanie piegów jest uwarunkowane genetycznie i wiąże się z posiadaniem odpowiedniego wariantu genu MC1R, zlokalizowanego na chromosomie 16q24.3. Dziedziczenie jestautosomalne dominujące.
Stymulacja MC1R przez hormon stymulujący α-melanocyty (α-MSH) i inne peptydy proopiomelanokortyny (POMC), prowadzi do zwiększonejadenylocyklazy, a zatem również cAMP, co skutkuje syntezą czarnego fotoprotekcyjnego pigmentueumelaniny zamiast czerwonejfeomelaniny (występującej u osób rudych), która ma być powiązana z uszkodzeniami skóry. Miałoby to wyjaśniać trudności w opalaniu osób ofototypie skóry I oraz powstających niekiedy u nichoparzeniach słonecznych[2][3]. Dodatkowo feomelanina jest podejrzewana o zwiększanie ryzyka wystąpienia nowotworów skóry ze względu na produkcjęwolnych rodników w odpowiedzi napromieniowanie ultrafioletowe[4][5][6][7].
40-letnia kobieta z piegami po ekspozycji słonecznej
Piegi mogą nasilać się w wyniku długotrwałej ekspozycji na słońce, np. przy opalaniu. Światło słoneczne przenikające przez skórę aktywujemelanocyty, co powoduje zwiększenie liczby i pociemnienie piegów[8].
Efelidy (piegi) często mylone są z tzw.plamami soczewicowatymi, szczególnie, że te występują częściej niż same efelidy u osób każdej rasy. Zauważono również powiązania między kolorem włosów i rodzajem skóry, a piegami, co odróżnia je od plam soczewicowatych, które najprawdopodobniej nie są z tym powiązane. Piegi są rozpowszechnione wśród osób rasy kaukaskiej oraz częściej występują u osób o jasnej cerze i z włosami rudymi lub blond. Na podstawie badań klinicznych, stwierdzono, że efelidy występują częściej wśród kobiet i są przeważnie rozmieszczone równomiernie na twarzy, ramionach i tułowiu. Częstotliwość występowania i natężenie zmniejsza się wraz z wiekiem[9][10][11].
Według badania prowadzonego w latach 1979-1982 (Dubin i in.), występowanie piegów (podobnie jak licznych znamion) wiąże się dwukrotnie wyższym ryzykiem zachorowania naczerniaka. Jednakże nie wykazano wpływu efelidów na ryzyko zachorowalności na inne nowotwory nieczerniakowe (z wykluczeniem innych rodzajówraka skóry)[6][12][13].
