Pięciu poległych – określenie używane wobec pięciu ofiarmasakry w Warszawie podczas manifestacji patriotycznej z 27 lutego 1861 roku. Ich pogrzeb, który odbył się 2 marca 1861 nacmentarzu Powązkowskim, był wielką manifestacją polityczno-społeczną przeciwko rosyjskim władzom zaborczym wKrólestwie Kongresowym.
27 lutego 1861 roku w czasie manifestacji naKrakowskim Przedmieściu wWarszawie, zorganizowanej przez studentówSzkoły Sztuk Pięknych iAkademii Medyko-Chirurgicznej, w starciu z wojskiem rosyjskim zostali zabici:
Ciała zabitych złożono wHotelu Europejskim, gdzie pilnowali ich członkowieTowarzystwa Rolniczego w obawie przed próbą wykradzenia ich przez carską policję. Na parterze Hotelu mieściła się retuszernia zakładu fotograficznegoKarola Beyera. Beyer sfotografował poległych, ukazując ich w profilu, w ujęciu do pasa; czterech z nich ma odsłonięte rany. Każdy ze zmarłych został uwieczniony na osobnym zdjęciu, które następnie zostały skomponowane razem, tworząctableau. Przedstawienie to było powielane w wielu egzemplarzach i rozpowszechniane w całym kraju.
Po przeprowadzeniu lekarskiej obdukcji ciała zostały wystawione na widok publiczny. Trzy dni po zajściach złożono je wkościele Świętego Krzyża, gdzie odprawiono nabożeństwo żałobne. Do Warszawy przybyły delegacje włościan z Krakowskiego i Poznańskiego.
W pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele wszystkich cechów, stanów społecznych i wyznań. Naplacu Bankowym do pochodu pogrzebowego przyłączyli się przedstawiciele mniejszości żydowskiej, np.rabiniDow Ber Meisels iIzaak Kramsztyk w otoczeniu chórów synagogalnych. Orszak pogrzebowy przeszedł przezplac Saski i ulicami Wierzbową, Bielańską, Nalewki na StarePowązki. Ciała pięciu poległych złożono w zbiorowej mogile nacmentarzu Powązkowskim. Krzyż postawiony na grobie wkrótce usunęły władze rosyjskie.
Pogrzeb pięciu poległych natchnął poetęOr-Ota do napisania wierszaPięciu poległych.
Imieniem pięciu poległych nazwano bramę I cmentarza Powązkowskiego.
 | Zobacz multimedia związane z tematem:Pięciu poległych |