Pepin z Heristalu znany też jakoPepin Średni,Pepin II[1],Pepin Gruby (ur. między635 a650, zm.16 grudnia714) –majordomAustrazji,Neustrii iBurgundii na dworzeMerowingów w latach680–714; stopniowo przejął kontrolę nadpaństwem frankijskim.
Urodził się między 635 a 650 rokiem[2], wHerstalu na terenie dzisiejszejBelgii[potrzebny przypis]. Był wnukiemPepina Starszego z małżeństwa jego córkiBegi zAnsegizelem, synembiskupaArnulfa z Metzu[3].
W 679 roku został majordomem Austrazji[4] . W początkach swych rządów walczył z majordomem Neustrii –Ebroinem, lecz został przez niego pokonany w bitwie pod Lucafao, a niedługo potem zginął jego sojusznik, dux Marcin[5]. Ebroin został jednak zamordowany ok. 680 roku, a jego następcą w Neustrii zostałWaratton, który zawarł z Pepinem pokój. Wojnę próbował ponownie wzniecić syn Warattona, Gislemar, który przejściowo obalił ojca, lecz niedługo potem zmarł i Waratton powrócił na urząd. Pokój utrzymał się do jego śmierci w 686 roku[1]. Przeciwko nowemu majordomowi Neustrii,Bercharowi, uformowała się opozycja możnych, która była popierana przez Pepina[6]. Rozpoczęła się wojna domowa, w której siły Neustrii Berchara iTeuderyka III zostały pokonane wbitwie pod Tertry w 687 roku, a król dostał się do niewoli[7]. Po tym wydarzeniu Pepin przejął pełnię władzy w państwie stając się rzeczywistym władcą królestwa Franków i przejmując tytułprinceps Francorum (władca Franków)[8].
W 689 roku podporządkował sobieFryzów (pokonawszy królaRadboda, z którego córką, Teudesintą, ożenił swego syna Grimoalda) oraz na początku VIII w. –Alamanów, po pokonaniu ich księcia Gotfryda[9]. Rozpoczął również ewangelizację Fryzów, współpracując w tym zakresie zWilibrordem[10]. W 695 roku mianował swojego synaDrogona księciem Burgundii, a drugiego synaGrimoalda majordomem Neustrii. Pepin zmarł 16 grudnia 714 roku wJupille[11]. Jego potomkowie utrzymali urząd majordoma na dworze Merowingów ostatecznie przejmując tron frankijski w 751 roku[12].
Pepin około 670 roku poślubiłPlektrudę, dziedziczkę dużych terenów w rejonieMozeli. Miał z nią dwóch synów:Drogona iGrimoalda, którzy zmarli przed jego śmiercią[13]. Pepin jako następcę wskazał syna Grimoalda,Teudoalda, nie zważając na innych swoich potomków (miał również dwóch nieślubnych synów zAlpaidą[a]:Karola Młota orazChildebranda, księcia Burgundii[b]). Wywołało to po śmierci Pepina krwawą wojnę domową, w wyniku której władzę w królestwie przejąłKarol Młot[14].
- ↑abWood 2012 ↓, s. 278.
- ↑Pepin z Heristalu, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-08-18] .
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 394–395;Britannica 2022 ↓ .
- ↑Britannica 2022 ↓.
- ↑Wood 2012 ↓, s. 256.
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 46.
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 46;Schieffer 2001 ↓ Wood 2012 ↓, s. 279;;Britannica 2022 ↓ Zientara 2017 ↓, s. 123;.
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 47;Britannica 2022 ↓ Schieffer 2001 ↓ ;.
- ↑Britannica 2022 ↓ ;Zientara 2017 ↓, s. 115, 118.
- ↑Wood 2012 ↓, s. 342–344.
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 47;Britannica 2022 ↓ .
- ↑Wood 2012 ↓, s. 316.
- ↑McKitterick 2013 ↓, s. 46–47;Schieffer 2001 ↓ .
- ↑Wood 2012 ↓, s. 293–295.
- Pippin II, [w:]Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-08-18] (ang.).
- RosamondR. McKitterick RosamondR.,Królestwa Karolingów. Władza – konflikty – kultura. 751 – 987, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013,ISBN 978-83-01-17440-8 .
- Charles Oman: The Dark Ages 476-918. London: Rivingtons, 1914. Brak numerów stron w książce
- RudolfR. Schieffer RudolfR.,Pippin d. Mittlere, [w:] Neue Deutsche Biographie, t. 20, 2001, s. 468–469 [dostęp 2022-08-18] .typ?
- IanI. Wood IanI.,Królestwa Merowingów 450 – 751. Władza – społeczeństwo – kultura., Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012,ISBN 978-83-01-16943-5 .
- BenedyktB. Zientara BenedyktB.,Świt narodów europejskich. Powstawanie świadomości narodowej na obszarze Europy pokarolińskiej., Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2017,ISBN 978-83-06-03401-1 .