Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Pepi I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Pepi I
Ilustracja
Pepi I, ze zbiorów Brooklyn Museum of Art w Nowym Jorku
władca starożytnego Egiptu
Poprzednik

Userkare

Następca

Merenre I

Dane biograficzne
Dynastia

VI dynastia

Miejsce spoczynku

piramida Pepiego I

Ojciec

Teti

Matka

Iput

Żona

Nubunet,
Anchnesmerire I,
Anchnesmerire II

Dzieci

Merenre I,
Neit,
Pepi II

Multimedia w Wikimedia Commons

Pepi I – władcastarożytnego Egiptu zVI dynastii, z okresuStarego Państwa.

Lata panowania i kontrowersje wokół długości rządów

[edytuj |edytuj kod]
  • 23352285 p.n.e. (Kwiatkowski)
  • 2295–2250 p.n.e. (Schneider)
  • 2289–2255 p.n.e. (Tiradritti, De Luca)

WedługManetona panował 53 lata,Kanon Turyński podaje 20 lat[1]. Współcześni autorzy podają różne okresy: od 20 lat samodzielnych rządów (Goedicke), poprzez 32 lat (Hornung), co najmniej 40 lat (Grimal), 44 lata (Vercouter) do 50 lat (Baud/Dobrev). Faktem jest, że wiele zachowanych zabytków pochodzi z roku po 18 spisie ludności (odbywającym się w Egipcie co 1,5 lub 2 lata) czyli roku pierwszegoświęta sed (które najczęściej miało miejsce po 30 latach panowania).

Pochodzenie i rodzina

[edytuj |edytuj kod]
Zarys genealogii VI dynastii

Był synemfaraonaTetiego i królowejIput I, córkifaraonaUnisa, ostatniego władcyV dynastii. Jego żonami były:

Obie królowe Anchnesmerire były córkamigórnoegipskiego dostojnika, przypuszczalnienomarchy zAbydos. Pepi poślubił Anchnesmerire II po śmierci swojej żony i starszej siostry nowej królowej. Niektórzy sądzą, że imiona Chui i Nebet były imionami pierwotnymi sióstr, używanymi przez nie do czasu zamążpójścia i przybrania dworskiego imienia Anchnesmerire (Schneider). Inni uważają, że Chui było imieniem ojca sióstr, ślub z jego córkami był wyrazem wdzięczności dla dostojnika, który pomógł odzyskać władzę prawowitemu władcy (Kwiatkowski). Mocne powiązania między domem panującym a rodzinąarystokraty z Abydos potwierdza również fakt powierzenia godnościwezyra jego synowi o imieniuDżau.

Dojście do władzy i pierwsze decyzje

[edytuj |edytuj kod]

Pepi objął władzę w bardzo młodym wieku poUserkare,uzurpatorze i prawdopodobnym przywódcy opozycji i spisku, w wyniku którego zamordowany został prawowity władca, ojciec Pepiego, Teti (Helck, za Manetonem). Istnieje takżehipoteza, że Userkare sprawował rządy w imieniu niepełnoletniego jeszcze władcy wraz z jego matką Iput jakoregentką (Grimal). Niemniej jednak w osobie Pepiego I władza powróciła w ręce prawowitego dziedzica tronu po oficjalnym okresie regencji jego matki Iput I, wdowy po Tetim. Zaraz po wstąpieniu na tron przybrał imię Nefersahor (egip.Dobra jest opieka Horusa), które następnie zmienił, nie wiadomo z jakiego powodu, na Merire (egip.Umiłowany przez Re). Według niektórych zmiana ta miała być wyrazem chęci nawrotu do dawnych wartości (Grimal). Jednym z pierwszych jego działań było również ukaranie morderców ojca, imiona i podobizny zdrajców starto ze ścian i wrót ich grobowców.

Polityka wewnętrzna władcy

[edytuj |edytuj kod]

Przez cały okres jego panowania dają się zauważyć napięcia wewnętrzne. Wyrazem ich są dwa znane spiski przeciwko Pepiemu, pierwszy – wyżej wspomniany – zainicjowany przez jego pierwszą żonę, i drugi pod przywództwem odsuniętego od łask wezyra Rewera (Kanawati). Również poślubienie dwóch sióstr z Abydos było najprawdopodobniej związane z chęcią zdobycia silniejszego oparcia dla swoich rządów i wyrazem wdzięczności za dotychczasowe poparcie, jak i chęcią mocniejszego związaniaGórnego Egiptu z domem panującym i zapewnienia wewnętrznej stabilizacji (Helck, Grimal). Znane są imiona wielu wezyrów i wyższych urzędników z okresu rządów Pepiego, co może świadczyć o częstej ich zmianie i (lub) też o znacznej długości rządów Pepiego.

Za jego czasów pogłębił się proces stopniowego wzrostu wpływów lokalnych wielmożów, do czego przyczynił się sam władca, rozdając liczne zaszczyty, tytuły dworskie i dobra rodzinie swoich żon, nie pochodzących przecież z rodu królewskiego. Miało to na pewno demoralizujący wpływ na wyższych urzędników, a w perspektywie kilkudziesięciu lat przyczyniło się do schyłku Starego Państwa i zapoczątkowania okresu rozbicia jedności kraju, znanego jakoPierwszy Okres Przejściowy.

Działalność budowlana

[edytuj |edytuj kod]

Pepi I prowadził również bardzo aktywną i rozległą działalność budowlaną, prowadząc wielkie prace w świątyniach wDenderze,Abydos,Bubastis,Koptos,Tanis,Heliopolis,Armant iEdfu, naElefantynie i wHierakonpolis, gdzie znaleziono dwie jegomiedziane statuetki, przy czym istnieją wątpliwości, czy przypadkiem druga statuetka nie przedstawia jego syna Merenre I (Tiradritti / De Luca, Grimal). Zachowało się niewiele pozostałości po budowlach o charakterze sakralnym, wzniesionych przez Pepiego.

Polityka zagraniczna

[edytuj |edytuj kod]

Panowanie Pepiego I przebiegało pod znakiem ekspansjiEgiptu wNubii oraz rozwoju kontaktów handlowych zLibanem (Byblos) oraz krajami położonymi nasomalijskim wybrzeżu Afryki (Punt). Znanych jest 5 wypraw przeciwkoBeduinom naSynaju w celu ochrony tamtejszych kopalnimiedzi.

Kompleks grobowy

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Piramida Pepiego I.

Pepi I pochowany został wSakkarze. Jego kompleks grobowy znajduje się w sąsiedztwie kompleksów grobowych innych władców z V i VI dynastii. Kompleks ten, którego nazwa brzmiMen-nefer-Pepi (egip.Trwały i Piękny-jest-Pepi), da później nazwę nieopodal położonemu miastu („miastu przy piramidzie”),Memfis. Jest togreckatranskrypcja tej nazwy.

Tytulatura

[edytuj |edytuj kod]
Królewski Protokół
serech lubHorusowe:
G5
U6M17M17N19
trl.: Mery-taui (mry-tꜢwi)[2]
tłum.: Ukochany-przez-Oba-Kraje[potrzebny przypis]
nebti lubNależący do Obu Pań:
G16
mriiX
tZ1
trl.: (mry-ẖt)[2]
prenomen lubimię tronowe:
M23
X1
L2
X1
ra
mr
ii
trl.: Mery-Re (mry-rꜤ)[2]
tłum.: Ukochany-przez-Re[potrzebny przypis]
nomen lubimię rodowe:
G39N5
Q3
Q3
M17M17
trl.: Pepi (pipi)[2]
tłum.: Pepi

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. według Schneidera; Grimal podaje, że oba dokumenty podają taki sam okres rządów – 50 lat
  2. abcdZa:PeterP. Lundström PeterP.,Pepi I in hieroglyphs [online], Pharaoh.se [dostęp 2024-02-29] (ang.), Tam pełna znana tytulatura władcy.

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
Władcy Starożytnego Egiptu
Od okresu predynastycznego do Pierwszego Przejściowego (przed ok. 3150–2133)
Okres
Dynastia
  • Faraonowie
Predynastyczny
(przed ok. 3150)
0
Wczesnodynastyczny
(ok. 3150–2686)
I
II
Stare Państwo
(ok. 2686–2181)
III
IV
V
VI
1. Przejściowy
(ok. 2181–2133)
VII
  • Neferkare (młodszy)
  • Neferkare Nebi
  • Dżedkare Szemai
  • Neferkare Chendu
  • Merienhor Neferkamin
  • Nikare
  • Neferkare Tereru
  • Neferkahor
VIII
  • Uadżkare Pepisonbe
  • Neferkamin Anu
  • Kakare Ibi
  • Neferkare
  • Neferkauhor Kapuibi
  • Neferirkare
IX
  • Meribre Cheti I
  • Neferkare Nebkaure
  • Cheti II
  • Setut
X
  • Merihathor
  • Neferkare
  • Uachare Cheti III
  • Merikare
  • Nebkaure Cheti IV
Średnie Państwo i Drugi Okres Przejściowy (ok. 2133–1567)
Okres
Dynastia
  • Faraonowie
Średnie Państwo
(ok. 2133–1786)
XI
XII
2. Przejściowy
(ok. 1786–1567)
XIII
  • Wegaf
  • Amenemhat V
  • Sekhemre Khutawi
  • Amenemhat VI
  • Sehetepibre
  • Iufeni
  • Amenemhat VII
  • Nebnun Semenkare
  • Hornedjheriotef
  • Sobekhotep I
  • Nedjemibre
  • Sebekhotep I
  • Reniseneb
  • Hor I
  • Amenemhat VIII
  • Amenemhat IX Sebekhotep II
  • Chendżer
  • Imiramesha (albo Mermesha)
  • Antef IV (albo Intef IV)
  • Set I
  • Panteni
  • Ameni Kemau
  • Ibi
  • Aakeni
  • Sobekhotep III
  • Neferhotep I
  • Sahathor
  • Sobekhotep IV
  • Sobekhotep V
  • Iaib
  • Ai I
  • Sobekhotep VI
  • Ini
  • Sankhenre Suadjetu
  • Ined
  • Neferhotep II
  • Hori (albo Hor II)
  • Sobekhotep VII
  • Didumes
  • Ibi
  • Se(?)kare
  • Senebmiu
  • Sekhaenre
  • Merkheperre
  • Merikare
  • Senweseret IV (albo Sesostris IV)
  • Montuemsaf
  • Neferhotep III
  • Mentuhotep V
  • Nerkare
  • Wesermontu
  • Sobekhotep VIII
  • Ini
  • Mentuhotep VI
  • Senaib
  • Sobekhotep IX
  • Wepwawetemsaf
  • Hor Meritaui
  • Sebekai
  • Khuiiker
XIV
  • Nehesi
  • Khatire
  • Nebfawre
  • Sehebre
  • Meridjefare
  • Sewadjkare II
  • Nebdjefare
  • Wbenre
  • (?)djefare
  • (?)wbenre
  • Awtibre
  • Herwibre
  • Nebsenre
  • Sekheperenre
  • Djedkherure
  • Sankhibre
  • Kanefertumre
  • Sekhem(?)re
  • Kakemetre
  • Neferibre
  • A(?)
  • Kha(?)re
  • Ankhkare
  • Semen(?)re
  • Djed(?)re
  • Senefer(?)re
  • Menibre
  • Djed(?)re
  • Inek(?)
  • I(?)
  • Ip(?)
  • Hebi
  • Aped
  • Hepw
  • Shemsu
  • Meni(?)
  • Wrkai
  • (?)kare
  • (?)kare
  • Hepu(?) (albo (?)nre)
  • (?)annati (albo (?)kare)
  • Bebnem
  • Iuf(?)
  • Seth II
  • Sinu
  • Hor III
  • Nibef
  • Penestensepti
  • Kherhemwetshepsut
  • Khuihemwet
XV
XVI
XVII
Od Epoki Późnej do panowania rzymskiego (od 730)
Okres
Dynastia
  • Faraonowie
Epoka Późna
(730–305)
XXIV
XXV
XXVI
XXVII
XXVIII
XXIX
XXX
XXXI
Hellenistyczny
(305–30)
Argeadzi
Lagidzi
Rzymski (od 30)

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Pepi_I&oldid=78720061
Kategoria:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp