Parwati (dewanagariपार्वती,tamilski:பார்வதி,ang. Parvati) –bogini hinduistyczna reprezentująca łagodny aspektŚakti, mocy bogaŚiwy. Początkowo odrębna od innych plemiennych bogiń, w późniejszymhinduizmie stopniowo przejmując niektóre ich atrybuty, często jest z nimi utożsamiana. Z biegiem czasu stała się uogólnioną personifikacją kobiecości,Dewi, zwłaszcza w jej matczynym aspekcie jakoMatadźi, czyliBogini Matka. Często bywa łączona zSaraswati iLakszmi w trójcę bogiń, nazywanąTridewi. Bywa nazywana imieniem Arja[1].
W mitach Parwati (dosłownie "górska bogini" odsanskryckiego पर्वतgóra), córka boga HimalajówHimawanta, występuje jako małżonkaŚiwy, straszliwego boga zniszczenia, lecz konsekwentnie jest przedstawiana jako bogini łagodna, w przeciwieństwie do innych, budzących grozę aspektów Śiwy, personifikowanych jakoKali,Ćandi,Lalita,Ćamunda lubDurga. Parwati jest matką dwójki bogów:Ganeśi iKartikeji. Inne jej imiona toAmbika (matka) lub Gauri (jasna, złota),Śjama (ciemna). Te ostatnie epitety, opisujące kolor cery zdają się sobie przeczyć, ale wyjaśnia je jeden z mitów, mówiący o tym, że pierwotnie ciemnoskóra bogini po długotrwałej ascezie zmieniła odcień na jaśniejszy. WRamajanie identyfikowana jest również zUmą, chociaż w starszych mitach miano to oznaczało pierwszą żonę ŚiwySati. Sati po swojej śmierci inkarnuje się jako druga żona Śiwy, Parwati. Zarówno Sati, jak i Parwati określane są jako manifestacjeMahadewi, (Wielkiej Bogini).
W sztuce indyjskiej Parwati występuje niekiedy samodzielnie, przedstawiana jako piękna kobieta z odsłoniętymi piersiami (w starożytnych Indiachnagość była symbolem boskości, zaś ubranie znakiem przywiązania do świata materialnego) i świętym sznurem. W formie samodzielnej często ma cztery ramiona, symbolizujące jej moc, lecz jest ukazywana najczęściej wraz z Śiwą, jako partnerka siedząca na jego udzie, lub nawet z nim zupełnie utożsamiona w formie nazywanejArdhanariśwara (Śiwa-Parwati w postaci pół-męskiej, pół-kobiecej). Bardzo częste jest również przedstawienie w stylizowanej formie połączonychlinga-joni (seksualno-duchowy symbol jedności przeciwieństw). Innym rodzajem wizerunków jest Parwati przedstawiona ze swoim synkiemGaneśą. Częstymi atrybutami są lew (w starszych dziełach lwica), w czterech rękach może mieć różaniec, lustro, dzwonek icytrus. W innych wersjach może się pojawićtrójząb lublotos.
Parwati nie należy do bóstw wedyjskich.Kenopaniszad wspomina o bogini, zwanejUma, związanej z Himalajami, lecz imię Parwati pojawia się dopiero w literaturze epickiej, zarówno wMahabharacie, jak iRamajanie. Jest bądź archetypicznym uosobieniemDewi, Bogini Matki, bądź też, zwłaszcza w nurcietantrycznym, jest ściśle związana z Śiwą, jako źródło jego boskiej mocy (Śakti).Głównym źródłem mitów sąpurany zwłaszczaŚiwapurana,Matsjapurana iSkandapurana później wzmianki w eposach. Do arcydzieł literatury należy dziełoKalidasyKumarasambhawa, skupiające się na narodzinach Kumary/Skandy/Kartikeji, starszego z dwóch synów Śiwy i Parwati.
.jpg)
