Paramatma (lubParamatman;sanskryt:parama „najwyższy,transcendentny”,atman „dusza” = „Dusza Najwyższa, Naddusza”) – częściowy, osobowy aspektBhagawana.Paramatma opisywana jest jako przebywająca w sercu każdej żywej istoty, jak i w każdej części materialnego stworzenia. Dusza Najwyższa znany jest też jakoKsirodakaśaji Wisznu. Źródłem Paramatmy jestMahawisznu.
Paramatma kieruje żywą istotą (atman) i jest świadkiem jej czynów. To za sprawą paramatmydusza, znajdująca się pod wpływem trzechgun (jakości materii), może czerpać przyjemność z obcowania zmaterią. Sprawia, żedźiwa odczuwa inspiracje do działania, że pamięta i zapomina.
WKathopaniszad znajduje się opis związkuparamatmy idźiwy:
Drogą do poznania i zrozumienia związku zparamatmą jest na przykładasztangajoga.
Efektem praktykowaniaasztangajogi (nazywanej teżradźajogą czyjogą królewską) jestsamadhi – stan całkowitego wyzwoleniaumysłu od czynności zmysłowych. Charakterystyczne dla tego mistycznego stanu ma być możliwość „oglądania duszy umysłem” połączone z uczuciem przyjemności i szczęścia.Jogin, który osiągnąłsamadhi, widzi wszystkie żywe istoty (w tym i siebie) jako równe („Pokorny mędrzec, dzięki cnocie prawdziwej wiedzy, widzi jednakowo uczonego i łagodnego bramina, krowę, psa, słonia i zjadacza psów (tj. człowieka wykluczonego zkast)).”[1].Innymi cechami takiegomistyka są: opanowanie, brak pożądania, niewzruszoność wobec szczęścia i nieszczęścia itp.