Organizacje zawodowe – rodzajorganizacji społecznych.
Wedługkodeksu postępowania administracyjnego jest to jeden z wyszczególnionych typów organizacji społecznej, obokorganizacji samorządowej,spółdzielczej lubinnej organizacji społecznej. Przykładem jestzwiązek zawodowy.
Pojęcie organizacji zawodowej pojawia się także w art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji RP, gdzie pomimo braku ścisłej definicji ma znaczenie inne niż to określone definicją w kpa, gdyż wymienione jest obok związku zawodowego jako odrębny typ organizacji.
W postanowieniu z 30 maja 2000 r. (U 5/99, OTK ZU nr 4/2000, poz. 114) Trybunał Konstytucyjny wskazał przesłanki, którym musi odpowiadać organizacja zawodowa w rozumieniu art. 191 ust. 1 pkt 4 Konstytucji. Stwierdził, że organizacja zawodowa winna spełniać „kryterium podmiotowe (zrzeszać osoby fizyczne), kryterium przedmiotowe (członkowie danej organizacji winni stale i w celach zarobkowych wykonywać jedno lub kilka wyodrębnionych zajęć, które mogą być uznane za zawód) oraz kryterium funkcjonalne (podstawowym celem i funkcją takiej organizacji winno być reprezentowanie całego środowiska, całej grupy zawodowej)”.
Kryteria te spełniają w praktyce organizacje zawodowe w rozumieniu kpa (inne niż związki zawodowe), a także m.in. zrzeszeniePolski Związek Łowiecki oraz niektóreorganizacja samorządowe tj.samorząd zawodu zaufania publicznego,samorząd zawodu służby publicznej, samorząd gospodarczyrzemiosła, w wybranych przypadkachsamorząd zawodowy niektórych przedsiębiorców, a jedynie wyjątkowoizba gospodarcza.