Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Nowe Brzesko

Na mapach:Ziemia50°07′52″N 20°22′28″E/50,131111 20,374444
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Nowe Brzesko
miasto wgminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół Wszystkich Świętych
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

proszowicki

Gmina

Nowe Brzesko

Prawa miejskie

1279–1870; 2011

Burmistrz

Krzysztof Madejski

Powierzchnia

7,26[1] km²

Populacja (01.01.2024)
• liczba ludności
• gęstość


1604[1]
220,9 os./km²

Strefa numeracyjna

12

Kod pocztowy

32-120

Tablice rejestracyjne

KPR

Położenie na mapie gminy Nowe Brzesko
Mapa konturowa gminy Nowe Brzesko, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Nowe Brzesko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Nowe Brzesko”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Nowe Brzesko”
Położenie na mapie powiatu proszowickiego
Mapa konturowa powiatu proszowickiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Nowe Brzesko”
Ziemia50°07′52″N 20°22′28″E/50,131111 20,374444[2]
TERC (TERYT)

1214034

SIMC

0329705

Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Nowe Brzeskomiasto[3] wPolsce położone na lewym brzeguWisły wwojewództwie małopolskim, wpowiecie proszowickim, wgminie Nowe Brzesko, której jest siedzibą. Miasto jest położone przydrodze krajowej nr 79.

Prawa miejskie w latach 1279–1870 i od 2011.

Miastoopactwa norbertanów w Hebdowie w powiecie proszowickimwojewództwa krakowskiego w końcu XVI wieku[4].

Miasto rządoweKrólestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie krakowskim, obwodzie miechowskimwojewództwa krakowskiego[5].

Historia

[edytuj |edytuj kod]

Pierwsze wzmianki o Nowym Brzesku pochodzą zXIII w. Początkowo wieś była własnościąbiskupów krakowskich. W 1223 r. opat brzeski Florian nadał ją klasztorowinorbertanów wHebdowie. W 1279 r. Gotfryd de Glesin uzyskał przywilej założenia miasta naprawie magdeburskim.

Historia Nowego Brzeska ściśle łączy się z historią klasztoru w Hebdowie. Za czasówJana Długosza Nowe Brzesko miało 40łanów miejskich, z których opłacałoczynsz klasztorowi. Znajdowały się w nim dwa młyny naWiśle, jeden należący do klasztoru, drugi dowójta miasteczka. W 1449 r. królKazimierz Jagiellończyk potwierdziłprzywilej lokacyjny Nowego Brzeska. Przywileje zostały później potwierdzone jeszcze dwa razy: 17 kwietnia 1674 przez królaJana Sobieskiego oraz 4 października 1767 przezStanisława Augusta Poniatowskiego.

PoIII rozbiorze Polski w 1795 roku Nowe Brzesko znalazło się wNowej Galicji (zabór austriacki), w 1809 r. w granicachKsięstwa Warszawskiego, a od roku 1815 wKrólestwie Kongresowym (zabór rosyjski). Gdy zgromadzenie zakonne norbertanów w Hebdowie zostało rozwiązane w 1818 r., miasto przeszło na własność rządu. W 1827 r. w Nowym Brzesku było 151 domów i 904 mieszkańców. 1 stycznia 1870 Nowe Brzesko utraciłoprawa miejskie[6].

PrzedI wojną światowąAniela Zdanowska założyła we wsi koło gospodyń wiejskich[7].

Do 1954 roku Nowe Brzesko było siedzibągminy Gruszów. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromadyBrzesko Nowe.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała dowojewództwa krakowskiego.

W dniu 27 lipca 2010 Rada Ministrów nadała miejscowości Nowe Brzesko status miasta od dnia 1 stycznia 2011[3].

Demografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Piramida wieku mieszkańców Nowego Brzeska w 2014 roku[8].

Zabytki

[edytuj |edytuj kod]

Obiekt wpisany dorejestru zabytkównieruchomych województwa małopolskiego[9].

Kapliczka św. Floriana

Inne zabytki

[edytuj |edytuj kod]
  • Kapliczka brogowa z pochodzącą z końca XVIII w. drewnianą rzeźbąśw. Floriana[10].

Sport

[edytuj |edytuj kod]

W mieście działa Ludowy Klub Sportowy Nadwiślanka Nowe Brzesko. Za datę utworzenia klubu podaje się rok 1921, jednak według wspomnień późniejszych działaczy, już w 1917 r. istniały w Nowym Brzesku dwie drużyny piłkarskie, które rozgrywały między sobą mecze towarzyskie, Bugaj i Brygada[11]. Pierwszą tworzyli mieszkańcy miejscowości, drugą natomiast - żołnierze armii austriackiej, którzy stacjonowali w miejscowych koszarach[11]. Siedziba klubu znajduje się przy ulicy Niecałej 1. Jego własnością jest stadion, mogący pomieścić ok. tysiąc widzów[12].

Ludzie związani z Nowym Brzeskiem

[edytuj |edytuj kod]
 Z tym tematem związana jest kategoria:Ludzie urodzeni w Nowym Brzesku.

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. abPowierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2024 roku [online], Główny Urząd Statystyczny, 22 lipca 2024 [dostęp 2024-10-23] (pol.).
  2. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG,Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikatorPRNG: 88673.
  3. abDz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 929.
  4. Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 2008, s. 103.
  5. Tabella miast, wsi, osad Królestwa Polskiego, z wyrażeniem ich położenia i ludności, alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowéy Spraw Wewnętrznych i Policyi. T. 1 : A-Ł, Warszawa 1827, s. 45.
  6. Postanowienie z 7 (19) listopada 1869, ogłoszone 1 (13 stycznia) 1870 (Dziennik Praw, rok 1869, tom 69, nr 239, s. 425).
  7. Cmentarz w Miechowie :: miechowski_kuferek [online], miechowski_kuferek.manifo.com [dostęp 2021-05-13] .
  8. Nowe Brzesko w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-10] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
  9. Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2024-01-01] .
  10. Michał Zalewski: Brogowa kapliczka św. Floriana w Nowym Brzesku. Kapliczki, krzyże i figury przydrożne, 2014. [dostęp 2017-07-05]. (pol.).
  11. abAleksander Gąciarz: 85 lat Ludowego Klubu Sportowego "Nadwiślanka" Nowe Brzesko. Kraków-Nowe Brzesko: 2006, s. 10.
  12. Nieoficjalna strona LKS Nadwiślanka Nowe Brzesko

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Aleksander Gąciarz,85 lat Ludowego Klubu Sportowego "Nadwiślanka" Nowe Brzesko, Kraków-Nowe Brzesko 2006.
  • Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski,Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1885.

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Powiat proszowicki
Miasta
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie

Herb powiatu proszowickiego

Powiat miechowski (1867–1975)(► GG)
Przynależność wojewódzka
Miasta (1867–1939 i 1945–75)
Gminy wiejskie
(1867–1939, 1945–54 i 1973–75)
Gromady
(1954–72)
Gminy (1939–45)
Miejskie
Wiejskie
Gmina Nowe Brzesko
Siedziba gminy
Wsie
Integralne
części wsi
  • Chełm
  • Chełmy
  • Daleszów
  • Gościniec
  • Józefów
  • Kacze Doły
  • Kamionka
  • Kluczówka
  • Kuchary Leśne
  • Pagórek
  • Parcelacja
  • Pokrzywka
  • Równie
  • Stara Wieś (Gruszów)
  • Stara Wieś (Pławowice)
  • Stara Wieś (Sierosławice)
  • Stara Wieś (Śmiłowice)
  • Stare Brzesko
  • Stary Hebdów
  • Żerkowice

Herb gminy Nowe Brzesko

Miasta województwa małopolskiego
Miasta na prawach powiatu
Miasta powiatowe
Miasta gminne

Herb województwa małopolskiego

Miasta zdegradowanereformą carską z 1869–1870

Legenda: (1) w nawiasach podano okres praw miejskich; (2) wytłuszczono miasta trwale restytuowane; (3) tekstem prostym opisano miasta nierestytuowane, miasta restytuowane przejściowo (ponownie zdegradowane) oraz miasta niesamodzielne, włączone do innych miast (wyjątek: miasta połączone na równych prawach, które wytłuszczono); (4) gwiazdki odnoszą się do terytorialnych zmian administracyjnych: (*) – miasto restytuowane połączone z innym miastem (**) – miasto restytuowane włączone do innego miasta (***) – miasto nierestytuowane włączone do innego miasta (****) – miasto nierestytuowane włączone do innej wsi; (5) (#) – miasto zdegradowane w ramach korekty reformy (w 1883 i 1888); (6) zastosowane nazewnictwo oddaje formy obecne, mogące się różnić od nazw/pisowni historycznych.

Źródła: Ukaz do rządzącego senatu z 1 (13) czerwca 1869, ogłoszony 1 (13 lipca) 1869. Listy miast poddanych do degradacji wydano w 20 postanowieniach między 29 października 1869 a 12 listopada 1870. Weszły one w życie: 13 stycznia 1870, 31 maja 1870, 28 sierpnia 1870, 13 października 1870 oraz 1 lutego 1871 (Stawiski).

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Nowe_Brzesko&oldid=78817085
Kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp