| władca Egiptu | |
| Okres | od 2218 p.n.e.? |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| królowa Egiptu | |
| Jako żona | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | |
| Data śmierci | |
| Przyczyna śmierci | prawdopodobnie samobójstwo |
| Mąż | |
Nitokris (stgr. Νίτωκρις,egip. Neitaquerti, co znaczyNeit-jest-najdoskonalsza) – prawdopodobnie ostatnia władczynistarożytnego Egiptu zVI dynastii, a jednocześnie pierwsza kobieta na tronieDolnego iGórnego Egiptu rządząca samodzielnie i, przynajmniej nominalnie, uważana za władcę całego kraju. Uważano, że była córkąPepi II i jego żonyNeit, oraz siostrą i żonąMerenre Nemtyemsafa II[1].
Istnieją pewne wątpliwości co do historyczności jej rządów. Niektórzy historycy (np. Kim Ryholt) twierdzą, że Nitokris była mityczną postacią, wywodzącej się z figury królaNetjerkare Siptaha (młodszego), następcy Merenre II.
| ||||||||||||
| Neitaquerti whieroglifach |
Papirus turyński określa czas sprawowania przez nią władzy na 2 lata, 1 miesiąc i 1 dzień,Maneton przypisuje jej 12, aEratostenes – 6 lat rządów.
Legenda, którąHerodot przekazuje w swoichDziejach mówi, że jej mąż został zamordowany, a Nitokris, znając zabójców, zaprosiła ich na ucztę, podczas której otworzyła sekretny kanał, przez który woda zalała komnatę, topiąc biesiadników[2]. Następnie, chcąc uniknąć zemsty, popełniła samobójstwo, zamykając się w komorze pełnej popiołów. Niektórzy badacze dziejów starożytnego Egiptu nie wykluczają też takiego przebiegu wydarzeń. W czasach greckich przeszła do legendy jako Rodopis,kurtyzana i mityczna fundatorkatrzeciej piramidy (Mykerinosa) wGizie[3].
Dane odnośnie do jej panowania są bardzo niepewne. Była siostrą i żoną Merenrego II[4]. Po jego śmierci wybuchły w kraju niepokoje społeczne, w czasie których pojawiło się wielu uzurpatorów. Nitokris zdołała ich usunąć i sama objęła rządy.
Nie odnaleziono dotychczas żadnych świadectw archeologicznych mówiących o jej panowaniu. Nie wiadomo również, gdzie została pochowana.
Możliwe, że brak wzmianek o niej wKanonie Turyńskim iLiście królów z Abydos na skutekdamnatio memoriae, jak to się zdarzyło z inną kobietą-królową -Hatszepsut i niektórymi innymi "nieprawowitymi władcami".
| Okres |
| ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Predynastyczny (przed ok. 3150) |
| ||||||||
| Wczesnodynastyczny (ok. 3150–2686) |
| ||||||||
| Stare Państwo (ok. 2686–2181) |
| ||||||||
| 1. Przejściowy (ok. 2181–2133) |
|
| Okres |
| ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie Państwo (ok. 2133–1786) |
| ||||||||||
| 2. Przejściowy (ok. 1786–1567) |
|
| Okres |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nowe Państwo (ok. 1567–1085) |
| ||||||
| 3. Przejściowy (1085–730) |
|
