Nihon
| kopernik← nihon →flerow |
|
| Ogólne informacje |
| Nazwa, symbol,l.a. | nihon, Nh, 113
(łac.nihonium) |
|---|
| Grupa, okres, blok | 13,7,p |
|---|
| Masa atomowa | [286][1][a] |
|---|
|
| Najbardziej stabilne izotopy |
|---|
| | izotop | wyst. | o.p.r. | s.r. | e.r.MeV | p.r. |
|---|
| 278Nh | {syn.} | 0,34 ms | α | 11,68 | 274Rg | | 282Nh | {syn.} | 73 ms | α | 10,63 | 278Rg | | 283Nh | {syn.} | 0,10 s | α | 10,12 | 279Rg | | 284Nh | {syn.} | 0,49 s | α | 10,00 | 280Rg | | 285Nh | {syn.} | 4,6 s | α | 9,48–9,79 | 281Rg | | 286Nh | {syn.} | ~19,6 s | α | 9,63 | 282Rg |
|
|
|
|
|
Nihon (Nh,łac. nihonium) – syntetycznypierwiastek chemiczny,transuranowiec o liczbie atomowej 113. Wukładzie okresowym znajduje się wbloku p bezpośrednio podtalem, dlatego bywa nazywany nieoficjalnie eka-talem.
1 lutego 2004 roku zespół złożony z rosyjskich naukowców zeZjednoczonego Instytutu Badań Jądrowych wDubnej oraz amerykańskich naukowców zLawrence Livermore National Laboratory doniósł o wytworzeniu czterech atomówmoskowu, które po rozpadzie utworzyły atomy nihonu. Izotop tego pierwiastka o najdłuższym czasie życia,286113Nh, zaobserwowano w łańcuchu rozpadów jądratenesu, również wytworzonego w Dubnej, w 2009 roku[2].
28 września 2004 roku zespół japońskich naukowców z instytutuRiken doniósł, że również odniósł sukces w syntetyzowaniu nihonu, uzyskując pojedynczy atom lżejszego izotopu tego pierwiastka,278113Nh[3]. W 2012 roku japońskiemu zespołowi udało się uzyskać kolejny atom tego izotopu, który rozpadł się przez szereg sześciu kolejnychrozpadów alfa, prowadzący do znanych izotopów.Jądro potomne262105Db nie rozpadło się przez spontaniczne rozszczepienie jak poprzednim razem, ale przez emisję cząstki alfa, zgodnie z wcześniejszymi obserwacjami tego izotopu. To potwierdziło, że zsyntetyzowane jądro atomowe istotnie było jądrem pierwiastka 113[4].
- 20983Bi +7030Zn →279113Nh* →278113Nh +10n
W grudniu 2015 rokuMiędzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej uznała, że prace zespołu z Riken spełniają kryteria wymagane dla uznania odkrycia pierwiastka 113; tym samym Japończycy uzyskali prawo do jego nazwania[5].
Przed zatwierdzeniem ostatecznej nazwy stosowanonazwę systematyczną wynikającą z liczby atomowej –ununtrium. 28 listopada 2016 roku IUPAC nadała pierwiastkowi nazwęnihonium (Nh), akceptując propozycję jego odkrywców z Riken. Wywodzi się ona ze słowaNihon oznaczającegoJaponię[6][7]. Komisja Terminologii ChemicznejPolskiego Towarzystwa Chemicznego zaproponowała dla tego pierwiastka nazwę polską –nihon[8].
- ↑ Wartość w nawiasach klamrowych jestliczbą masową najtrwalszegoizotopu tego pierwiastka, z uwagi na to, że nie posiada on trwałych izotopów, a tym samym niemożliwe jest wyznaczenie dla niego standardowej względnej masy atomowej. Bezwzględna masa atomowa tego izotopu wynosi: 286,18246u (286
Nh). Zob.Prohaska i in. 2021 ↓, s. 584.
- ↑ThomasT. Prohaska ThomasT. i inni,Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report), „Pure and Applied Chemistry”, 94 (5), 2021, s. 573–600,DOI: 10.1515/pac-2019-0603 (ang.).
- ↑Yu. Ts.Y.T. Oganessian Yu. Ts.Y.T.,F.Sh.F.S. Abdullin F.Sh.F.S.,P.D.P.D. Bailey P.D.P.D.,D.E.D.E. Benker D.E.D.E.,M.E.M.E. Bennett M.E.M.E.,Synthesis of a New Element with Atomic Number Z = 117, „Physical Review Letters”, 104 (14), 2010, art. nr 142502,DOI: 10.1103/PhysRevLett.104.142502 (ang.).
- ↑Japanese scientists create heaviest ever element [online], Xinhuanet, 28 września 2004 [zarchiwizowane zadresu 2016-08-09] (ang.).
- ↑Search for Element 113 Concluded at Last [online], ScienceDaily, 26 września 2012 [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane zadresu 2016-03-11] (ang.).
- ↑Discovery and Assignment of Elements with Atomic Numbers 113, 115, 117 and 118 [online],IUPAC, 30 grudnia 2015 [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane zadresu 2015-12-31] (ang.).
- ↑IUPAC is naming the four new elements nihonium, moscovium, tennessine, and oganesson [online], IUPAC, 8 czerwca 2016 [dostęp 2019-12-31] [zarchiwizowane zadresu 2016-06-08] (ang.).
- ↑IUPAC announces the names of the elements 113, 115, 117, and 118 [online], IUPAC, 30 listopada 2016 [dostęp 2019-12-31] (ang.).
- ↑O nazwach pierwiastków 113, 115, 117 i 118 w języku polskim oraz o nazw tych odmianie [online], Komisja Terminologii ChemicznejPTChem, 2018 [dostęp 2019-12-31] .
