Niebieszczany

wieś
Zabytkowy kościół parafialny
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	sanocki
Gmina	Sanok
Liczba ludności (2024)	2161[2]
Strefa numeracyjna	13
Kod pocztowy	38-504[3]
Tablice rejestracyjne	RSA
SIMC	0359439[4]
Położenie na mapie gminy wiejskiej Sanok Niebieszczany
Położenie na mapie Polski Niebieszczany
Położenie na mapie województwa podkarpackiego Niebieszczany
Położenie na mapie powiatu sanockiego Niebieszczany
49°30′04″N 22°09′35″E/49,501111 22,159722[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Zobacz w indeksieSłownika geograficznego Królestwa Polskiego hasłoNiebieszczany

Niebieszczany –wieś wPolsce położona wwojewództwie podkarpackim, wpowiecie sanockim, wgminie Sanok^[4][5]. Ma status sołectwa^[6].

W roku 2006 wieś liczyła 2500 mieszkańców oraz 491 domów.

Wieś naPogórzu Bukowskim wymieniona już w 1376 r. jako Najna lub Nana, została następnie lokowana przywilejem królewskim na prawie magdeburskim w roku 1430 przez Fryderyka zMiśni. Pierwszym właścicielem wsi byłFryderyk Myssnar zMiśnii. W 1460 powstaje fundacja Fryderyka Jaćmirskiego Myssnara zMiśnii,miecznika sanockiego, właściciela Jaćmierza i Niebieszczan dla kościoła. Po nim kolejno jego synowie Mikołaj, Jan (stolnik lwowski) i Leonard (z Pobiedna, wojski sanocki), którzy używali nazwiska Niebieszczańscy. W roku 1461 Jan Myssnar Jaćmirski właściciel miejscowego obronnego dworu uposaża parafię w Niebieszczanach o kolejne dotacje. Po Jaćmirskich właścicielami wsi sąDrohojowscy, protestanci, którzy w II poł. XVI wieku zamienili kościół na zbór kalwiński. Zbór w Niebieszczanach przetrwał do roku 1621, kiedy to na mocy wyroku sądu królewskiego Drohojowscy zmuszeni byli oddać świątynię katolikom. W roku 1712 powstał drugi drewniany kościół, rozebrany w roku 1926. W roku 1745 parafię wizytował biskup przemyskiWacław Hieronim Sierakowski. Przez cały wiek XIX do roku 1939 większościowa własność ziemska należała do p. Truskolaskich oraz Wiktorów. W roku 1900 wieś liczyła 1782 mieszkańców, całkowita pow. wsi wynosiła wówczas 1328 ha^[7].

Zimą 1846 wieś wzięła czynny udział wrzezi galicyjskiej.

Latem 1885 dobra Niebieszczany nabył Józef Wiktor za cenę 145 000 zł od Kornela i Eleonory Daukszów^[8]. Pod koniec XIX wieku właścicielką tabularną dóbr we wsi była jego żona Adela Wiktor^[9]. W 1905 ich synKazimierz Wiktor posiadał we wsi obszar 599,7 ha^[10].

Zobacz w Wikiźródłach tekst Napad na Dwór w Prusieku, Cyrkule Sanockim, zamieszkały przez dzierżawcę Jana Laskowskiego, przez chłopstwo Niebieszczan, Morochowa, Poraża i Prusieka

WII Rzeczypospolitej wieś wpowiecie sanockimwojewództwa lwowskiego. PodczasII wojny światowej działała w Niebieszczanach V PlacówkaArmii Krajowej wchodząca w składObwodu Sanok. Jej dowódcą, do aresztowania w czerwcu 1944 roku, był sierżantWładysław Szelka ps. „Czajka”, „Borsuk”, a następnieJerzy Jasiński ps. „Kadłubek”. W nocy z 20 na 21 października 1946nacjonaliści ukraińscy zOUN-UPA zamordowali tutaj 6 Polaków. W obronie ludności cywilnej zginęło 2 żołnierzy Wojska Polskiego^[11].

W okresie 1945–1946 w Niebieszczanach mieściła się kwatera antykomunistycznego Samodzielnego Batalionu OperacyjnegoNSZ o kryptonimie „ZUCH”, podległego pod Oddział III, Komendy Okręgu VII (Kraków), której dowódcą był kpt.Antoni Żubryd.

Od roku 1926 działa nieprzerwanie jedno z najstarszych kół gospodyń wiejskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała dowojewództwa krośnieńskiego.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromadyNiebieszczany. Między 1 lutego a 1 kwietnia 1977 wgminie Zagórz^[12][13].

We wsi funkcjonuje obecnie szkoła podstawowa do której uczęszcza 400 uczniów.

W latach 2010–2011 w Niebieszczanach odwiercono otwór poszukiwawczy za węglowodorami o nazwie Niebieszczany-1 o głębokości 4,8 km^[14].

Na terenie byłego majątku Morawskich znajdują się pozostałości obwarowań ziemnych (wałów i bastionów) bliżej nieznanej fortecy oraz pozostałości dworku z XIX wieku. Badania archeologiczne prowadzone tu w roku 1972 wydobyły podczas wykopalisk przedmioty datowane na okres od XVI-XVII wieku^[15].

• Grodzisko w Niebieszczanach
• 
  Wojskowa mapa z 1787, w centrumgrodzisko idwór
• 
  Zarys grodziska nad potokiem Niebieszczanka

• Parafia św. Mikołaja w Niebieszczanach

 Z tym tematem związana jest kategoria:Ludzie związani z Niebieszczanami.

• Stanisław Fal (ur. 29 kwietnia 1954 w Niebieszczanach) – polski polityk, działacz spółdzielczy, samorządowiec, poseł na Sejm II kadencji, działacz Polskiego Stronnictwa Ludowego.
• Józef Agaton Morawski (1893–1969) – ziemianin, rolnik, działacz społeczny, poseł na Sejm IV kadencji (1935-1938), właściciel majątki w Niebieszczanach
• Tomasz Morawski (ur. 24 października 1950 w Niebieszczanach) – Konsul Honorowy RP wQuito (Ekwador); publikacje Tomasz Morawski. "Więźniowie. Ekwador, kokaina i..."ISBN 978-83-7506-270-0.
• Jan Sitarz (ur. 12 października 1902 w Niebieszczanach) – starszy posterunkowy Policji Państwowej, zamordowany w 1940 ramach zbrodni katyńskiej^[16]. W 2011 przy Szkole Podstawowej w Niebieszczanach posadzonoDąb Pamięci honorujący jego osobę^[17].

• Zymbertowa
• Pogórzanie wschodni

• Niebieszczany, [w:]Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VII: Netrebka – Perepiat, Warszawa 1886, s. 39 .

• Niebieszczany