Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Neodym

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Neodym
prazeodym← neodym →promet
Wygląd
srebrzystożółty
Neodym
Widmo emisyjne neodymu
Widmo emisyjne neodymu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol,l.a.

neodym, Nd, 60
(łac.neodymium)

Grupa, okres, blok

–,6,f

Stopień utlenienia

II,III

Właściwości metaliczne

lantanowiec

Właściwościtlenków

średnio zasadowe

Masa atomowa

144,24 ± 0,01[a][3]

Stan skupienia

stały

Gęstość

7008kg/m³[1]

Temperatura topnienia

1016 °C[1]

Temperatura wrzenia

3074 °C[1]

Numer CAS

7440-00-8

PubChem

23934

Właściwości atomowe
Promień
atomowy
walencyjny


181 (obl. 206)pm
201 ±6 pm

Konfiguracja elektronowa

[Xe]4f46s2

Zapełnieniepowłok

2, 8, 18, 22, 8, 2
(wizualizacja powłok)

Elektroujemność
• wskali Paulinga
• wskali Allreda


1,14
1,07

Potencjały jonizacyjne

I 533,1 kJ/mol
II 1040 kJ/mol
III 2130 kJ/mol

Właściwości fizyczne
Ciepło parowania

273kJ/mol

Ciepło topnienia

7,14 kJ/mol

Ciśnienie pary nasyconej

6,03×10−3Pa (2890 K)

Konduktywność

1,57×106S/m

Ciepło właściwe

190J/(kg·K)

Przewodność cieplna

16,5W/(m·K)[4]

Układ krystalograficzny

heksagonalny

Twardość
• wskali Mohsa


2,1

Prędkość dźwięku

2330 m/s (293,15 K)

Objętość molowa

20,59×10−6 m³/mol

Najbardziej stabilne izotopy
izotopwyst.o.p.r.s.r.e.r.MeVp.r.
142Nd27,13%stabilny izotop z 82neutronami
143Nd12,18%stabilny izotop z 83neutronami
144Nd23,8%2,29×1015latα1,905140Ce
145Nd8,3%stabilny izotop z 85neutronami
146Nd17,19%stabilny izotop z 86neutronami
147Nd{syn.}11dniβ147Pm
148Nd5,76%stabilny izotop z 88neutronami
150Nd5,64%1,1×1019latββ3,367145Sm
Niebezpieczeństwa
Karta charakterystyki:dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich [dostęp 2011-10-03]
Globalnie zharmonizowany system
klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
Na podstawie podanej karty charakterystyki
PłomieńWykrzyknik
Niebezpieczeństwo
Zwroty H

H260,H315,H319,H335,EUH014

Zwroty P

P223,P231+P232,P261,P305+P351+P338,P370+P378

NFPA 704
Na podstawie
podanego źródła[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Neodym (Nd,łac.neodymium) –pierwiastek chemiczny,lantanowiec. Nazwa pochodzi odgreckich słówneos ididymos dających razem określenie „nowy bliźniak”. Został odkryty w 1885 roku wraz zprazeodymem przezCarla Auera von Welsbacha w wyniku rozdzielenia tzw.dydymu na dwa osobne pierwiastki[5].

Stosowany jakododatek stopowy, do produkcjikatalizatorów, silnychmagnesów neodymowych ilaserów neodymowych[6].

Występowanie

[edytuj |edytuj kod]

Neodym występuje w skorupie ziemskiej w ilości 33ppm (wagowo)/4,8 ppm (molowo)[7]. Wydobywany głównie wChinach,USA,Brazylii,Indiach,Sri Lance iAustralii. Dostępne zasoby są oceniane na około 8 milionów ton. Roczne wydobycie to około 7 tysięcy ton.

Najważniejszymiminerałami neodymu są:

  • monacyt (Ce,La,Th,Nd,Y,Pr)PO4, zwany także piaskiem monacytowym;
  • bastnezyt (Ce,La,Nd,Y,Pr)CO3F, dużo rzadszy niż monacyt.

Uwagi

[edytuj |edytuj kod]
  1. Podana wartość stanowi przybliżoną standardową względną masę atomową (ang.abridged standard atomic weight) publikowaną wraz ze standardową względną masą atomową, która wynosi 144,242 ± 0,003. Znane są próbki geologiczne, w których pierwiastek ten ma skład izotopowy odbiegający od występującego w większości źródeł naturalnych. Masa atomowa pierwiastka w tych próbkach może więc różnić się od podanej w stopniu większym niż wskazana niepewność. Zob.Prohaska i in. 2021 ↓, s. 584.

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. abcLide 2009 ↓, s. 4-22.
  2. Neodymium (nr 460877) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-10-03].(przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  3. ThomasT. Prohaska ThomasT. i inni,Standard atomic weights of the elements 2021 (IUPAC Technical Report), „Pure and Applied Chemistry”, 94 (5), 2021, s. 573–600,DOI10.1515/pac-2019-0603 (ang.).
  4. Lide 2009 ↓, s. 12-203.
  5. Neodymium: historical information. WebElements. [dostęp 2013-11-11].
  6. neodym, [w:]Encyklopedia PWN [online],Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2013-11-11] .
  7. Neodymium: geological information. WebElements. [dostęp 2013-01-20]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
p  d  e
Układ okresowy pierwiastków
12 3[i]456789101112131415161718
1H He
2LiBe BCNOFNe
3NaMg AlSiPSClAr
4KCa ScTiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKr
5RbSr YZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeIXe
6CsBa LaCePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLuHfTaWReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRn
7FrRa AcThPaUNpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLrRfDbSgBhHsMtDsRgCnNhFlMcLvTsOg
8UueUbn 
 UbuUbbUbtUbqUbpUbhUbs...[ii] 
Metale alkaliczneMetale ziem
alkalicznych
LantanowceAktynowceMetale przejścioweMetalePółmetaleNiemetaleHalogenyGazy szlachetneWłaściwości
nieznane
  1. Alternatywnie doskandowców zalicza się często nielutet ilorens, leczlantan,aktyn oraz hipotetycznyunbiun.
  2. Budowa8. okresu jest przedmiotem badań teoretycznych i dokładne umiejscowienie pierwiastków tego okresu w ramach układu okresowego jest niepewne.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Neodym&oldid=78435333
Kategoria:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp