

Morgensztern,kropacz (potocznie „gwiazda poranna”, „gwiazda zaranna”, „jutrzenka”, zniem.Morgenstern) – rodzaj używanej w XIV–XVII wiekubroni obuchowej (obuchowo-kłującej), rodzajwekiery, okutejmaczugi ogłowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy (stąd nazwa).
Z okuwaną żelaznymićwiekami, gwoździami lub pierścieniami głowicą,stylisko miało różną długość, różna też była jakość wykonania broni – od najprostszych maczug drewnianych, z gwoździami nabitymi przez wiejskiego kowala, po świetnie wykonane egzemplarze z warsztatów zawodowych wytwórców broni.
„Jutrzenka” była w powszechnym użyciu od XIV do XVII wieku, głównie w oddziałach plebejskich i chłopskich (popularna zwłaszcza wśródhusytów i niemieckich chłopskich powstańców XVI wieku) wykorzystywana zarówno przez piechotę, jak i konnych; niekiedy nawet na wyposażeniu arsenałów miejskich (Szwajcaria).
Flamandzką odmianą tej broni była maczuga zwanagoedendag (godendac,godendaz – dosłownie „dzień dobry”), używana przez tamtejszą piechotę plebejską[1]; z przedłużonym styliskiem (do 1,5 m) również przeciw konnemu rycerstwu (np. wbitwie pod Courtrai 1302).
Nazwy "morgensztern" często niepoprawnie używa się na określeniekiścienia. Określenie „gwiazda poranna” jako typ broni funkcjonuje w polszczyźnie stosunkowo od niedawna; pojawiło się głównie za pośrednictwem obcojęzycznejliteratury fantasy orazgier fabularnych. Wskutek tego w tekstach często można spotkać się z niemiecką albo angielską wersją tej nazwy, jak również z różnymi (często błędnymi) jej definicjami.
| Zobacz multimedia związane z tematem:Morgensztern |
| Broń obuchowa |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Broń drzewcowa |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Broń boczna |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Inne |