Monachium położone jest naWyżynie Bawarskiej, nad rzekąIzarą. Jest siedzibąFederalnego Trybunału Finansowego (Bundesfinanzhof) oraz centrali prestiżowegoTowarzystwa Maxa Plancka prowadzącego działalność badawczo-rozwojową w Niemczech i innych krajach Europy. Miasto jest ponadto głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalno-naukowym południowej części kraju.
W 1158 rokuHenryk Lew, książęBawarii, dokonał lokacji miasta, nadając jednocześniebenedyktynom przywilej organizowania targów. Miasto powstało przy zamku i klasztorze, stąd pełna opisowa nazwabei den Mönchen – przy mnichach. Dogodna lokalizacja na szlaku handlusolą i most naIzarze zadecydowały o szybkim rozwoju miasta. Od połowy XIII wieku Monachium stało się siedzibą roduvon Wittelsbach, który w 1255 przeniósł tu swoją rezydencję książęcą i władał miastem przez następne stulecia. W 1327 i 1429 miały miejsce wielkie pożary miasta. W latach 1468–1488 wzniesiono główną świątynię miasta –Katedrę Najświętszej Marii Panny. W okresiewojny trzydziestoletniej, w 1632, miasto zajęte zostało przezSzwedów pod wodząGustawa Adolfa. W 1759 została założonaBawarska Akademia Nauk, a w 1770 szkoła będąca zalążkiemAkademii Sztuk Pięknych.
Marienplatz ok. 1900Feldherrnhalle w Monachium po zajęciu miasta przez wojska amerykańskie w 1945. Napis komentującynazistowskie zbrodnie wykonany w jęz. niemieckim: Obozy koncentracyjne Dachau – Velden – Buchenwald; wstydzę się, że jestem Niemcem[3].
W 1806 roku, podczaswojen napoleońskich, miasto zostało stolicą nowo utworzonegoKrólestwa Bawarii. W XIX wieku rozpoczął się okres przyspieszonego rozwoju Monachium.Maksymilian I – pierwszy król – zdobył środki na wzniesienie klasycznych budowli. Zostały zbudowane Teatr Narodowy iOdeonsplatz. Syn i następca Maksymiliana I – królLudwik I, miłośnik kultury antycznej i włoskiegorenesansu – sprowadził architektów, rzeźbiarzy i malarzy. Zlecił budowęnowej siedziby dla uniwersytetu z Landshut,Starej Pinakoteki,Gliptoteki, monumentalnej bramy-pomnikaPropylejów, Dzielnicy Muzeów (Kunstareal), Portyku Marszałków (Feldherrnhalle),Siegestor,Königsplatz,Ludwigstraße (reprezentacyjnej ulicy)[4],Ruhmeshalle i gigantycznego posągu Bavarii[5]. Monachium stało się jednym z najważniejszych ośrodków kultury europejskiej, tworzył tu m.in. kompozytorRichard Wagner. W 1852 został ukończonyłuk triumfalny Brama Zwycięstwa (Siegestor), w 1874 monumentalny gmachMaximilianeum, w 1909 monumentalnyNowy Ratusz.
Trzy dawne bramy miejskie:Isartor,Sendlinger Tor iKarlstor, będące pozostałością po średniowiecznych fortyfikacjach miejskich.
Katedra Najświętszej Marii Panny (niem.Frauenkirche) pochodząca z XV wieku. Jest najbardziej znaną świątynią w Monachium. Wybudowana z cegły, posiada dwie wieże zwieńczone miedzianymi kopułami, które górują nad miastem.
Kościół św. Piotra (niem.Peterskirche) położony w pobliżu Marienplatz, gotycki, jest najstarszym kościołem w Monachium, jego historia sięga połowy XII wieku.
Kościół Ducha Świętego (niem.Heiliggeistkirche), pierwotnie gotycki, przebudowany w stylu barokowym (1724–1730).
Alter Hof, dawna rezydencja cesarskaLudwika IV Bawarskiego pochodząca z XIII wieku, znajdująca się w centrum Monachium; po zniszczeniach wojennych zrekonstruowana w 1950.
Rezydencja (niem.Residenz) to położony na północnych obrzeżach Starego Miasta pałac wybudowany dlaWittelsbachów w stylumanierystycznym w latach 1570–1620. Wielokrotnie przebudowywany, zwłaszcza na początku XIX wieku, kiedy rozbudowano go o, reprezentującestyl arkadowy, Königsbau i kościół Wszystkich Świętych. Zniszczony w czasie II wojny światowej, odbudowany w latach 60., służy obecnie jako muzeum.
Nowy Ratusz (niem.Neues Rathaus) to bogato zdobiona budowla pochodząca z końca XIX wieku wstylu neogotyckim znajdująca się na Marienplatz. Monumentalny budynek o prawie 100-metrowej fasadzie posiada powierzchnię 7115 m². Na prawo od dziedzińca ratuszowego stoi gotycka wieżaStarego Ratusza (Altes Rathaus), będąca rekonstrukcją XV-wiecznej budowli, która spłonęła od uderzenia pioruna.
Stara Pinakoteka (niem.Alte Pinakothek) to muzeum, w którym znajdują się zbiory malarstwa pochodzące z wieków od XIV do XVIII. Mieści się wneorenesansowym budynku zaprojektowanym przezLea von Klenze.
Pałac Nymphenburg – barokowa budowla pochodząca z XVII wieku, zbudowana pierwotnie w stylu włoskiego dworku wiejskiego przezAgostina Barelli. W swej historii pałac był wielokrotnie rozbudowywany i przekształcany.
BudynekMaximilianeum, pochodzący z 1876 roku, wybudowany jest w stylu neogotyckim. Budowla mieści się w monachijskiej dzielnicy Haidhausen; obecnie jest siedzibą bawarskiego parlamentu.
Panorama Monachium z wieży telewizyjnejOlympiaturm
Monachium posiada wiele całorocznie pielęgnowanych parków i terenów zielonych. Dużą część pielęgnowanej zieleni miejskiej stanowią tzw. pasy zieleni (Grünstreifen). Są to najczęściej obszary usytuowane między osiedlami lub na tyłach ciągów kamienic, pielęgnowane przez gospodarkę komunalną miasta z taką samą starannością jak parki miejskie. Rozpiętość pasów zieleni osiąga nierzadko kilkaset metrów do kilometra.
W samym sercu miasta znajduje się założony w 1788 roku na obszarze wcześniejszego prywatnego lasuOgród Angielski (niem.Englischer Garten), obejmujący powierzchnię 4,17 km². Jest on największym śródmiejskim parkiem na świecie. Położony jest wzdłuż przecinającej miastorzeki Izary, w większości po jej lewobrzeżnej stronie. Park jest podzielony na część południową mającą charakter prototypowego parku miejskiego i część północną przypominającą zadbany park leśny. Obie części przecina trasa samochodowa szybkiego ruchu, niekolidująca z drogami łączącymi obie części parku. W części południowej znajduje się jeden z największych w Monachium ogrodów piwnych (Biergarten) wokół chińskiej wieży, jak i sztucznie nasypane wzniesienie z klasycystyczną kopułą na greckich kolumnach, będące popularnym punktem widokowym na centrum miasta i południową część parku. W parku znajduje się również słynna na cały świat plaża naturystów, jedyna taka na świecie w centrum wielkiego miasta. W pobliżu parku, po jego zachodniej stronie, znajduje się większość instytutów Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana, w tym budynek główny, przez co park jest licznie odwiedzany przez studentów i ogólnie młodych ludzi. Park jest udostępniony bez ograniczeń rowerzystom. Latem młodzi ludzie grają muzykę na żywo.
Monachium jest wielkim ośrodkiem gospodarczym i finansowym z siedzibamibanków,przedsiębiorstw ubezpieczeniowych (m.in. największego na świecie towarzystwa reasekuracyjnegoMunich Re), instytucji handlowych.Silnie rozwiniętyprzemysł elektrotechniczny (m.in. zakładySiemens), środków transportu (produkcja samochodówBMW), maszynowy i włókienniczy. Znajdują się tu zakłady przemysłu chemicznego, elektronicznego, poligraficznego, a także precyzyjnego (zakłady optyczne) i spożywczego (browarnictwo). Jest też dużym ośrodkiem handlu i siedzibą znanych koncernów przemysłowych. Rozwinięte jest tu też rzemiosło artystyczne (m.in. wyroby z porcelany).
Aglomeracja monachijska, licząca 2,6 miliona mieszkańców, posiada dobrze rozbudowaną infrastrukturę transportową. Transport na terenie miasta zapewniaosiem linii metra orazS-Bahn, kolej regionalna iliczne linie tramwajowe. System dodatkowo uzupełniony jest przezlinie autobusowe docierające na tereny pozbawione połączeń szynowych. Dworzec głównyMünchen Hauptbahnhof umiejscowiony jest w ścisłym centrum miasta. Od 28 maja 2006 Monachium połączone jest trasąkolei dużych prędkościICE prowadzącą doNorymbergi przezIngolstadt. Pociągi na tej trasie mogą rozwijać prędkość 300 km/h.Port lotniczy w Monachium usytuowany jest w odległości około 30 km na północny wschód. Jest to jedno z najbardziej ruchliwych lotnisk w Niemczech. W 2006 lotnisko obsłużyło 34 miliony pasażerów. Podróż koleją zdworca głównego na lotnisko trwa 40–45 minut.
LMU, TUM, FH i MH posiadają wspólną organizację (Studentenwerk München) zarządzającą wszystkimi państwowymi domami studenckimi w Monachium. Studentenwerk dysponuje obecnie (2008) 10 000 miejsc w akademikach, z czego 99% to miejsca w jednoosobowych pokojach lub jednoosobowych apartamentach.
Nowy podział na dzielnice (Stadtbezirke), który wszedł w życie w roku 1992, zmniejszył liczbę dzielnic w Monachium z 41 do 25. Są to (w porządku alfabetycznym):
.svg)
.jpg)
.svg)
