Micwa (hebr.מצוה „przykazanie”, „dobry uczynek”, l.mn.micwot;jid.micwe, l.mn.micwes[1]) – wjudaizmie termin używany na określenie przykazań religijnych i odnoszący się dosześciuset trzynastu nakazów i zakazówhalachy, żydowskiego prawa religijnego opartego na zaleceniachTory, których wypełnianie obowiązuje każdego dorosłegożyda (mężczyznę), które należy wykonywać w określonym czasie[2]. Na 613 przykazań składa się 365 zakazów (hebr.micwot lo-taase lublaw) oraz 248 nakazów (hebr.micwot ase). Liczby te są rozumiane jako symboliczne: 365 to liczba dni roku słonecznego, a 248 odpowiada (według tradycji) liczbie kości w ludzkim ciele[3][4][5].
Do zestawu 613 przykazań dołączana jest duża ilość micw rabinicznych (hebr.micwot de-rabanan), których część ma moc zbliżoną do micw biblijnych, pochodzących z Bożej woli (micwot de-orajta), przed spełnieniem których wygłasza się błogosławieństwo, chwalące Boga za uświęcenie człowieka tymi przykazaniami i za nakaz ich spełniania. Zalicza się do nich: zapalenie świec wświęta cyklu rocznego iszabat, recytacjęhallelu, przygotowywanieejruwu, mycie rąk przed posiłkiem, czytanieZwoju Estery w świętoPurim czy zapalanieświateł podczasChanuki[1][6]. Nieprzestrzeganie micwy stanowi wykroczenie (awera), ale nie wszystkie micwy mają taką samą wagę: dokonanie obrzezania jest bezpośrednią odpowiedzią na Boże polecenie, ale nakaz publicznego noszeniakipy już nie[6].RabinJuda ha-Nasi (II/III w.) zalecał jednak współwyznawcom: „Traktuj tak samo uważnie mniej znaczące przykazanie, jak i bardzo znaczące, albowiem nie wiesz, jaka będzie nagroda za dobre uczynki” (Pirkej Awot 2,1)[1].
Poza micwami dotyczącymi wszystkich wyznawców bez względu na płeć (np. prawa dotyczące koszerności, zakaz bałwochwalstwa, czy nakaz przestrzegania szabatu)[5], na kobietach zasadniczo nie spoczywają obowiązki spełniania przykazań w określonym czasie[2] – poza micwami przeznaczonymi wyłącznie dla nich, np. związanych znieczystościąmenstruacyjną (nidda)[1].
Wyłączenie kobiet z obowiązków wynikających z niektórych przykazań nie wynika bezpośrednio z Tory[7]. Prawdopodobnie wynika ze społecznej roli kobiety jako żony i matki[8].Miszna nie precyzuje przyczyn wyłączenia kobiet z obowiązku przestrzegania częścimicwot, ale zawiera zapis: „Wszystkie pozytywne przykazania, które są określone w czasie, mężczyźni są zobowiązani wypełniać, a kobiety nie” (Kiduszin 1:7)[7]. Tak więc w judaizmie kobiety są zobowiązane do przestrzegania trzech rodzajów przykazań[7]:
Tym samymHalacha zasadniczo[a] zwalnia kobiety z wypełniania przykazań pozytywnych związanych z czasem[7].
Odpowiedzialność za spełnianie micw dotyczy mężczyzn (a kobiet w obejmującym je zakresie) po osiągnięciu odpowiedniego wieku. Organizowane są wówczas obrządkibar micwy (hebr. בר מצוה „syn przykazania”) ibat micwy (hebr. בת מצווה „córka przykazania”)[1].
Micwą bywa też nazywany każdy dobry uczynek[2], ale także akt szczególnej pobożności lub dobroczynności[1], bowiem takie czyny wyrażają wolę Bożą[6].
