Microsoft uznawany jest za jedną z firm należących do rodzinyGAFAM[6]. Jej kapitalizacja rynkowa w styczniu 2024 była oceniona na poziomie 3 bilionów dolarów[7]. 31 lipca 2025 roku został drugą na świecie firmą wycenianą na ponad 4 biliony dolarów[8].
DOS jest pierwszym produktem, który przyniósł spółce prawdziwy sukces. 12 sierpnia 1981 po nieudanych negocjacjach zDigital Research,IBM złożył zamówienie w Microsofcie na wersję systemuCP/M do wykorzystania w komputerachIBM PC. Po tym Microsoft nabył klon CP/M –86-DOS odSeattle Computer Products i nazwał goPC-DOS. Widząc dominację na rynku klonów IBM PC Microsoft postanowił rozpocząć agresywny marketingMS-DOS dla klonów IBM PC, dzięki czemu Microsoft z małego przedsiębiorstwa wyrósł na jeden z największych koncernów w branży informatycznej[10][11][12].
W sierpniu 1985 Microsoft iIBM rozpoczęły prace nad systemem operacyjnymOS/2[13]. 20 listopada 1985 odbyła się premieraWindows 1.0 – nakładki graficznej na systemMS-DOS.
W 1989 roku Microsoft wprowadził jeden ze swoich sztandarowych produktów – pakiet biurowyMicrosoft Office. Był to oddzielny pakiet aplikacji biurowych takich jakMicrosoft Word czyMicrosoft Excel. 22 maja 1990 Microsoft przedstawił systemWindows 3.0. Nowa wersja Windows zawierała uproszczonygraficzny interfejs użytkownika itryb chroniony kompatybilny z procesoremIntel 80386. W ciągu dwóch tygodni sprzedano 100 000 egzemplarzy[14]. Windows przynosił więcej zysków niż OS/2, więc przedsiębiorstwo zdecydowało przenieść swoje aplikacje na Windows[15].
W czasie przejścia zMS-DOS naMicrosoft Windows sukcesMicrosoft Office nie pozwolił znaleźć twardego gruntu takim aplikacjom jakWordPerfect iLotus 1-2-3[16][17]. Ostatecznie Microsoft Office stał się dominującym pakietem biurowym na rynku z udziałem znacznie przewyższającym konkurencję.
26 maja 1995 po „Internet Tidal Wave memo” Billa Gatesa[19], Microsoft postawił sobie cel poszerzenia swojej linii produktów dosieci komputerowych isieci WWW. 24 sierpnia 1995 przedsiębiorstwo uruchomiłoMSN, jako bezpośredniego konkurentaAOL. W 1997 Microsoft wydałInternet Explorer 4 zarówno dla Windows iMac OS. W październiku Departament Sprawiedliwości złożył wniosek w Federalnym Sądzie Rejonowym, w którym stwierdził, że Microsoft złamał przepisy porozumienia podpisanego w 1994 i zwrócił się do sądu o powstrzymanie integracjiInternet Explorera w systemie Windows.
W 1998Bill Gates mianowałSteve’a Ballmera na prezesa, a sam zachował funkcję przewodniczącego i dyrektora generalnego. 25 czerwca 1998 miała miejsce premiera systemuWindows 98. 3 kwietnia 2000 został wydany wyrok przeciwko Microsoft[20] za praktykimonopolistyczne[21].
W 2001 roku został wydanyWindows XP. Był to pierwszy system Windows oparty na jądrze NT zarówno dla użytkowników domowych, jak i biznesowych. XP posiadał pierwsze zmiany interfejsu od czasuWindows 95. Wraz z premierą konsoliXbox Microsoft wszedł na rynek konsoli, zdominowany przezSony iNintendo. W latach 2001–2002 Microsoft kupił producentów oprogramowania ERP tworząc cały nowy działMicrosoft Dynamics. W marcu 2004Unia Europejska wszczęła postępowanie przeciwko Microsoft za wykorzystywanie monopolistycznej pozycji systemuWindows. W rezultacie Microsoft wydał nowe wersje Windows XP – Windows XP Home Edition N i Windows XP Professional N i dostał grzywnę w wysokości 497 mln €[22].
2007–2010: Microsoft Azure, Windows Vista, Windows 7
W styczniu 2007 miała miejsce premieraWindows Vista iOffice 2007. Office 2007 zawierał zmiany w interfejsie poprzez wprowadzeniewstążek. 1 lutego 2008 Microsoft złożył ofertę kupnaYahoo! za 44,6 mld dolarów[23]. Yahoo! odrzuciło ofertę 10 lutego, a Microsoft 3 maja wycofał ofertę[24]. 21 lutego 2008 przedsiębiorstwo ogłosiło, że będzie udostępniać więcej informacji o swoich produktach, w celu ułatwienia programistom tworzenia oprogramowania współpracującego z produktami Microsoft[25]. Jednak Unia Europejska nadal wykazywała swoje niezadowolenie i 27 lutego 2008 zwiększyła grzywnę o dodatkowe 899 mln €, największą grzywnę w historii UE[26].
26 czerwca 2008 koncern ogłosił, że kupi Mobicomp – portugalskiego operatora telefonów komórkowych[27]. W sprawozdaniu finansowym za 2008 r. Microsoft stwierdził, że oprogramowanieopen source stanowi zagrożenie dla przychodów przedsiębiorstwa[28].
23 października 2008 roku Microsoft został pozwany przez chińskiego prawnika za to iż – zdaniem pozywającego – witrynaMicrosoft Update – zbiera z aktualizowanego komputera informacje na temat użytkownika[29]. 22 stycznia 2009 Microsoft ogłosił zwolnienie 5000 pracowników w ciągu 18 miesięcy, z czego 1400 pracowników od razu straciło pracę[30]. 22 października 2009 w Scottsdale w Arizonie otwarto pierwszy sklep detaliczny Microsoft Store, tego samego dnia odbyła się premiera systemu operacyjnegoWindows 7. Gdy branża smartfonów rozkwitła w 2007 roku, Microsoft z trudem nadążał za swoimi rywalamiApple iGoogle, zapewniając nowoczesny system operacyjny smartfonów. W rezultacie w 2010 r. Microsoft odnowił swój starzejący się sztandarowy mobilny system operacyjnyWindows Mobile, zastępując go nowym systemem operacyjnymWindows Phone. Microsoft wdrożył nową strategię dla branży oprogramowania, która pozwoliła im ściślej współpracować z producentami smartfonów, takimi jak Nokia, i zapewniać spójną obsługę wszystkich smartfonów z systemem operacyjnym Windows Phone. Wykorzystano nowy język projektowania interfejsu użytkownika, o kryptonimie „Metro”, w którym wyraźnie wykorzystano proste kształty, typografię i ikonografię, wykorzystując koncepcję minimalizmu.
2011–2014: Windows 8, Windows 8.1, Outlook.com, Surface, zakup Mojang
Po wydaniu Windows Phone Microsoft przeprowadził stopniowy rebranding swoich produktów w 2011 i 2012 roku. Logo, produkty i usługi przyjęły zasady nowego interfejsuMetro. W czerwcu 2011 roku zaprezentowano system operacyjnyWindows 8 przeznaczony dla komputerów osobistych i tabletów[31]. Wersja zapoznawcza dla deweloperów została wydana 13 września, wersję dla konsumentów wydano 29 lutego 2012. Oficjalna premiera systemu miała miejsce 26 października 2012 w Nowym Jorku.
18 czerwca 2012 zaprezentowanoMicrosoft Surface, pierwszym komputer w historii przedsiębiorstwa, którego sprzęt został wyprodukowany przez Microsoft[32]. 25 czerwca przedsiębiorstwo kupiło serwisYammer za 1,2 mld dolarów[33]. 31 lipca uruchomiono serwis poczty elektronicznejOutlook.com, a 4 września miała miejsce premiera systemuWindows Server 2012. We wrześniu 2013 ogłoszono zawarcie transakcji, w ramach której Microsoft przejmie odNokii dział urządzeń i usług za 5,44 mld euro[34]. 15 września 2014 roku Microsoft ogłosił przejęcie firmyMojang za 2,5 mld dolarów[35].
20 września 2013 ogłoszono odejście Steve’a Ballmera z Microsoftu, co nastąpiło 27 września 2013. W dniu 4 lutego 2014 r. nowym prezesem przedsiębiorstwa zostałSatya Nadella. 29 lipca 2015 został wydany systemWindows 10[36], a we wrześniuWindows Server 2016.
W czerwcu 2016 ogłoszono, iż za 26,2 miliardadolarów Microsoft dokonuje zakupuLinkedIn – największego na świecie serwisu społecznościowego dotyczącego pracy[37].
4 czerwca 2018 podano informację o zakupie serwisuGitHub przez Microsoft za kwotę 7,5 miliarda dolarów[38].
24 czerwca 2021 został ogłoszonyWindows 11, co wywołało zamieszanie po tym, jak wcześniej ogłoszono, że system Windows 10 będzie ostatnią wersją systemu operacyjnego[39]. Wersja 11 została udostępniona 5 października 2021[40].
23 stycznia 2023 Microsoft ogłosił nową umowę inwestycyjną zOpenAI, twórcąChatGPT[41].
28 lutego 2025 Microsoft ogłosił zamknięcieSkype 5 maja 2025 na rzeczMicrosoft Teams. Firma oświadczyła, że zamierza redukować zatrudnienia z tego powodu[42].
Jednym z najbardziej dochodowych produktów przedsiębiorstwa Microsoft jest ich system operacyjny Windows.
Znacznie mniejsze przychody przynosi Microsoftowi autorskisystem operacyjny dla telefonów. Szacunkowo jest to 2 USD za każde sprzedane urządzenie z Windows Phone. Według samego przedsiębiorstwa 20 procentsmartfonów sprzedawanych na terenieStanów Zjednoczonych oraz inne smartfony z reszty świata objęte są 56 umowami licencyjnymi[43]. Wynika to między innymi z prawa patentowego w USA, odmiennego od europejskiego, z bardziej liberalnymi zasadami patentowania – między innymi przedsiębiorstwoApple ma patent na przewijanie stron[44].
Drugim filarem przychodów przedsiębiorstwa jest oprogramowanie wspierające prace biurowe, w tym przede wszystkimpakiet biurowy Office.Oprócz systemów Windows wiele aplikacji wchodzących w skład pakietu jest dostępnych także dla komputerówMac przedsiębiorstwaApple:
Microsoft wypromował Basic, dystrybuującinterpreter tego języka wraz z systememMS-DOS (QBasic,GW BASIC), a następnie tworząc IDEVisual Basic, szczególnie użyteczne do pisania niewielkich programów dla pakietuMS Office.
Przedsiębiorstwo widząc rosnącą popularność technologii obiektowych zdecydowała się stworzyć własną obiektową (obiektowo-zorientowaną) platformę o nazwie.NET z podstawowym językiemC#; oraz nowymi wersjami:C++/CLI,Visual Basic .NET; z językiem przypominającymJavę o nazwieJ# oraz kilkoma innymi. Poza tym osoby i przedsiębiorstwa trzecie stworzyły kilkadziesiąt języków generujących kod pośredni (CLI) dla .NET[53]. Twórcy programów są dodatkowo zachęcani do platformy .NET poprzez darmowe środowiska programistyczne z seriiVisual Studio Express Edition.
Microsoft produkuje również sprzęt komputerowy, na przykładtablety (aktualnie z seriiSurface[54]),konsolęXbox[55] oraz jej następców:Xbox 360,Xbox One, Xbox One X oraz Xbox Series X|S,klawiatury,myszy itp. Po przejęciu działu urządzeńNokii był również producentem m.in. smartfonów z seriiMicrosoft Lumia, którą zakończył w 2016 roku, a ich wsparcie zakończyło się 31 grudnia 2020 roku[56].
W 2013 Windows Live Messenger został zastąpiony zakupionym wcześniej Skype w wielu krajach świata[60]. Usługa ta natomiast była dostępna w Chinach do 31 października 2014[58].
22 listopada 2013 do sprzedaży w wybranych 13 krajach (Australii, Austrii, Brazylii, Kanadzie, Francji, Niemczech, Irlandii, Włoszech, Meksyku, Nowej Zelandii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i w Stanach Zjednoczonych) została wprowadzona Konsola Microsoft Xbox One. Konsola jest określana mianem systemu rozrywki zawierającego wszystkie domowe urządzenia medialne w jednym i będąca konkurencją dla platformApple TV,Google TV i innych.
W czerwcu 2016 ogłoszono, że Microsoft dokonuje zakupuLinkedIn[37].
17 czerwca 2017 Microsoft uruchomił usługę internetowąMicrosoft Teams będącą opartym nachmurze obliczeniowej zestawem narzędzi i usług służących do współpracy zespołowej[61].
5 maja 2025 należący do Microsoftu komunikator internetowy Skype zakończył działalność[62]. Nastąpiło to zgodnie z komunikatem Microsoftu z lutego 2025[63][64]. Tym samym jedynym komunikatorem internetowym należącym do Microsoftu został Microsoft Teams[65][66].
Chociaż niezgodnie z wizją Billa Gatesa z roku 1991[67], przedsiębiorstwo czerpie olbrzymie zyski z patentów, zwłaszcza tych używanych w urządzeniach opartych na systemieAndroid. Przykładowo w 2013 wygasł na całym świecie patent US5758352A[68] – „Common name space for long and short filenames”. To jeden z tych patentów dzięki którym Microsoft może zarabiać na Androidzie nawet 8 USD na każdym urządzeniu. W samym tylko 2013 roku zarobiła dzięki temu 3,4 mld USD[69]. Sprawa patentów dotyczących Androida znajdujących się w posiadaniu Microsoftu była analizowana przez rząd chiński, w wyniku czego opublikowano listę 310 patentów posiadanych przez Microsoft w 2014 roku[70]. Przez wiele lat przedsiębiorstwa produkujące urządzenia oparte na Androidzie wolały zapłacić Microsoftowi zamiast procesować się w sądzie. W czerwcu 2014 roku okazało się, że z 17 patentów zakwestionowanych przez Motorolę podtrzymano tylko prawo Microsoftu do wykorzystania patentu US6370566. Patent wygasł w 2018 roku[71][72]. Działania przedsiębiorstwa w zakresie patentów powodują, że organizacje oraz serwisy zajmujące się ochroną technologicznych praw konsumentów nazywają przedsiębiorstwotrollem patentowym[73].
Na przełomie XX i XXI wieku przedsiębiorstwo kilkakrotnie było oskarżane przed sądem o praktyki monopolistyczne. W 1993 r. proces przeciwko Microsoftowi wytoczył amerykański Departament Sprawiedliwości, argumentując, że koncern nadużywa swojej pozycji monopolistycznej poprzez naciski na sprzedawcówkomputerów klasy PC, aby nie sprzedawali ich bez dołączonego systemu operacyjnego MS Windows.
Wprawdzie w 1994 r. zawarto ugodę, ale proces został wznowiony pod koniec 1997 r. Tym razem zarzucano spółce praktykę monopolistyczną polegającą na dołączaniu do każdej kopii systemu Windows odWindows 95 począwszy przeglądarkiInternet Explorer, którego nie można całkowicie odinstalować bez utraty funkcjonalności systemu operacyjnego. W kwietniu 2000 sąd nakazał podział przedsiębiorstwa na część zajmującą się wyłącznie systemami operacyjnymi i część mającą się zajmować wszystkim oprócz systemów operacyjnych. Koncern uniknął podziału dzięki wyrokowi sądu apelacyjnego.
Postępowania o praktyki monopolistyczne wszczęto także wEuropie. 24 marca 2004 r., po pięcioletnim procesieKomisja Europejska orzekła, że Microsoft nadużywa pozycji dominującej na rynku oprogramowania. Kraje członkowskie Unii zatwierdziły projekt decyzji 9 dni wcześniej.
Postępowanie rozpoczęto, gdy konkurencyjne przedsiębiorstwoSun Microsystems zaskarżyło Microsoft za odmowę dostępu do szczegółów zasad obsługi interfejsu systemów operacyjnych Microsoftu związanej z serwerami (zagadnienie tzw.licencji przymusowej). W 2000 r. zakres postępowania został rozszerzony o kwestię zbadania skutków zintegrowania odtwarzacza plików multimedialnychWindows Media Player z systemem operacyjnym Windows.
Komisja Europejska nałożyła na koncern rekordowo wysokągrzywnę – 497 mln euro[74], nakazując ponadto udostępnienie wypracowanych przez przedsiębiorstwo technologii i posiadanych praw własności intelektualnej oraz zmianę dotychczasowej strategii, polegającej na włączaniu do systemu operacyjnegoWindows aplikacji, na które istnieje szczególnie duże zapotrzebowaniekonsumentów. Na początku czerwca 2004 roku Microsoft odwołał się od decyzji Komisji do unijnegoSądu Pierwszej Instancji. Koncern kwestionuje przede wszystkim nakaz dzielenia się wiedzą z konkurentami, który, jego zdaniem, zagraża podstawom rozwoju branży informatycznej.
W latach 2004–2012 w Rumunii kupiono licencje na oprogramowanie Microsoft (dla administracji państwowej) za 228 milionówUSD. Więcej niż 20 milionów euro zapłacono w łapówkach. W marcu 2016 roku sąd skazał 4 osoby na karę pozbawienia wolności i zajęcia środków pieniężnych. Sąd apelacyjny potwierdził winę i podwyższył wymiar kary[75][76].
W 2011 roku Sąd Najwyższy USA odrzucił odwołanie Microsoftu od wyroku sądu niższej instancji w sprawie jednej z funkcji, wykorzystanej przez Microsoft w jego edytorze tekstów Word. Microsoft bezprawnie korzystał z patentu przedsiębiorstwai4i (z Kanady) i musi zapłacić temu przedsiębiorstwu 290 milionów dolarów[77].
Microsoft zapłacił przedsiębiorstwu VirnetX 200 milionów w ramach ugody, w sprawie o naruszenie patentów dotyczących VPN. Patenty miały być wykorzystywane bez licencji w Windows XP, Vista, Windows Server 2003, Live Communications Server, Windows Messenger, Office Communicator oraz różnych wersjach Office[78].
W 2018 roku Holendrzy odkryli w płatnym Office 365, że Microsoft przesyła do USA nie tylko dane diagnostyczne, ale również informacje dotyczące tytułów e-maili (w tym prywatnych), wysyłanych przez użytkowników.
W szkołach wHesji, zakazano korzystania z oprogramowania dostarczonego przez Microsoft[79].
W październiku 2024 Microsoft zwolnił dwóch pracowników – inżynierów oprogramowania Ibtihal Aboussad i Vaniyę Agrawal[80] – którzy zorganizowali nieautoryzowane czuwanie w siedzibie firmy w Redmond, upamiętniającePalestyńczyków zabitych w trakciewojny w Gazie. Oboje byli związani z grupą pracowniczą No Azure for Apartheid, krytykującą współpracę przedsiębiorstwa z rządemIzraela w zakresie wykorzystania technologii Microsoftu[81].
W lutym 2025 agencjaAssociated Press poinformowała, że izraelskie wojsko wykorzystywało opracowane przez Microsoft narzędziasztucznej inteligencji w działaniach militarnych i wywiadowczych przeciwko mieszkańcom Gazy. W maju tego samego roku firma opublikowała niepodpisane oświadczenie, w którym potwierdziła udostępnienie swoich usług Izraelowi, zaprzeczając jednak, jakoby były one używane podczas masowych ataków na Gazę[82].
20 marca 2025, przed wydarzeniem z udziałem Brada Smitha iSteve’a Ballmera w Seattle’s Great Hall, demonstranci wyświetlili na budynku hasło „Microsoft powers genocide”. Kilka tygodni później, 4 kwietnia, dwóch pracowników przerwało wystąpienie szefa działu AI Mustafy Suleymana w ramach protestu wobec wsparcia udzielanego Izraelowi[83]. Po tych incydentach Microsoft zwrócił się doFBI o pomoc w monitorowaniu aktywności propracowniczych grup pro-palestyńskich[84].
W sierpniu 2025 media poinformowały, że Microsoft świadczył usługi przechowywania nagrań rozmów telefonicznych Palestyńczyków, które miały być wykorzystywane do identyfikacji celów bombardowań w Strefie Gazy. 20 sierpnia tego roku 20 pracowników i ich sojuszników zostało zatrzymanych podczas protestu na kampusie Microsoftu w Redmond[84].
W 1987 roku zakładyElwro wykupiły licencje od Microsoft na system MS-DOS przeznaczony do swoich komputerów. Była to pierwsza legalna próba wejścia tej spółki na rynek, gdzie 95% stanowiły pirackie kopie ich produktów. W kwietniu 1989 roku, Microsoft rozpoczął współpracę z ZETO Wrocław w celu legalnej dystrybucji oprogramowania. Do 1990 roku było już 4 dealerów, w tym m.in.Optimus[91][92].
Polski oddział Microsoftu został zarejestrowany w 1992 jakoMicrosoft sp. z o.o.[93] W pierwszych miesiącach istnienia polskiego oddziału przedsiębiorstwo sprzedawało głównie system operacyjnyMS-DOS[94]. Pierwszym polskojęzycznym produktem byłFoxPro 2.5[94]. Pierwszą spolonizowaną wersją systemu Windows byłWindows 3.1, który trafił do sprzedaży w marcu 1993[95].
Z początku na polskojęzyczne wersje programów Microsoftu trzeba było czekać od 4 do 6 miesięcy od ogólnoświatowej premiery[95]. Obecnie wraz z premierą nowej wersji ukazuje się jej polskojęzyczna wersja[95].
Poza biurem w Warszawie przedsiębiorstwo prowadzi Centra Innowacji Microsoft w Łodzi i Poznaniu, a także biuro we Wrocławiu zajmujące się rozwojem wyszukiwarkiBing[96]. Microsoft współpracuje z ośmioma tysiącami partnerów i dwudziestoma tysiącami inżynierów w całej Polsce[97].
Od 12 czerwca 2012 działa portal MetroMSN, będący polską wersjąMSN, powstający przy współpracy z koncernemAgora SA[98].
↑Microsoft w rankingu Global 500. CNNMoney.com, 2009-06-30. [dostęp 2009-08-17]. (ang.). – 117. największe przedsiębiorstwo na świecie w historii i największe przedsiębiorstwo w branży oprogramowania.
↑Topic: Google, Amazon, Meta, Apple, and Microsoft (GAMAM) [online], Statista [dostęp 2024-10-13], Cytat: "While technological advances continue to accelerate the digitization of modern life, only a handful of players dominate the digital universe: Google, Amazon, Meta (formerly known as Facebook Inc), Apple, and Microsoft"(ang.).
↑Windows ExperienceW.E.BlogWindows ExperienceW.E.,AaronA.WoodmanAaronA.,Windows 11 available on October 5 [online], Windows Experience Blog, 31 sierpnia 2021 [dostęp 2025-05-23](ang.).
.svg){kind=logo}
