fazę borealną – znaczne ocieplenie, duży udział lasów liściastych, wzrost wilgotności, poziomu morza, powstanie jezior, bagien i torfowisk,
fazę atlantycką – ustabilizowanie klimatu, łagodne zmiany pór roku.
Okres ten cechuje przejście z gospodarkiłowiecko-zbierackiej do gospodarki wytwarzającej. Moment pojawienia się elementów gospodarki wytwarzającej wyznacza koniec gospodarki łowiecko-zbierackiej. Podstawowe źródła wyżywienia w okresie mezolitu stanowiłyzbieractwo,łowiectwo,rybołówstwo i początkowerolnictwo, nastąpiłoudomowienie owcy i świni. Wynalezione zostały:siekiera,łuk,czółno, rozpoczęto wydobyciekrzemienia w kopalniach odkrywkowych (w Polsce –Orońsko), pojawiają się wyrobymikrolityczne, początki plecionkarstwa i tkactwa. Ludność mezolityczna prowadziła jeszcze na ogółkoczowniczy tryb życia (okresowe osady otwarte i schronienia skalne).
Mezolit jest najlepiej poznany na terenieEuropy, gdzie wydziela się trzy podstawowe zespoły kultur: krąg zachodni (zob.gł.kultura tardenuaska), krąg północny (czasami błędnie utożsamiony zkulturą maglemoską) i północno-wschodni (którego zachodnim odłamem jestkultura kundajska).
Na ziemiach polskich znaleziska z okresu mezolitu są nieliczne. Wyróżnić można cztery kultury archeologiczne mezolitu na ziemiach polskich:kultura komornicka,kultura janisławicka,kultura kundajska,kultura chojnicko-pieńkowska. W okresie mezolitu na ziemiach polskich wystąpiła mikrolityzacja i geometryzacja kształtów narzędzi czyli tendencja do zmniejszania wielkości ostrych narzędzi i broni krzemiennych. Mikrolityzację zainicjowała lepsza technika delikatnego retuszu, także brak i trudności z dostępem do krzemienia.
Na ziemiach polskich znanych jest kilka pochówków mezolitycznych. Najbardziej znanym jest pochówek z miejscowościJanisławice. Jest to grób mężczyzny w wieku między 30 a 40 rokiem życia bogato wyposażony, zawierający ponad 50 wyrobów kościanych i tyleż wyrobów krzemiennych. Ciało posypano hematytem i ułożono w pozycji siedzącej z wyprostowanymi nogami i plecami opartymi o ścianę jamy grobowej. W rękach mężczyzna trzymał łuk i kołczan ze strzałami, z których zachowały się jedynie groty. Posiadał także naszyjnik z zębów jelenia i wisiorki z kłów dzika. Znane są także pochówki z okolicGiżycka, skromniejsze, z mężczyznami spoczywającymi w pozycji leżącej.
