Metodologia – nauka ometodach badań naukowych, ich skuteczności i wartości poznawczej. Metoda jest sposobem poprawnego postępowania w danej dziedzinie nauki[1].
Słowometodologia pochodzi z greckich słówμετά orazοδός, które razem dosłownie można przetłumaczyć jako "mówienie o (poprawnym)–chodzeniu–wzdłuż–drogi"[1].
Klasycznie wyróżnia się metodologie:
Współcześnie dominuje podejście bazujące na wykorzystaniumetod statystycznych bądźmatematycznych (szczególnienauki ścisłe) do opisu różnych zjawisk będących pod obserwacjąbadacza. W celu uzyskania danych do obliczeń wykorzystuje się precyzyjnie opisaną w metodologiach szczegółowych nauk gamę działań.
Wiele nauk posiada własne metodologie lub korzysta z dorobku innych zapożyczając ich metodologie, np.metody statystyczne w formie zmodyfikowanej i dostosowanej do szczególnych zagadnieńekonomii noszą mianoekonometrii.
Istnieje także generalna metodologia myślenia teoretycznego, której zasady mają zastosowanie w każdejnauce. Jest to ogólna metodologia myślenia naukowego, która jest częściąlogiki[1].
- W naukach społecznych najczęstszą formą zbierania danych jestankieta, której konstrukcja, sposób przeprowadzenia oraz struktura respondentów musi być dokładnie, według zasad, ustalona. Do opracowania wyników stosuje się m.in.statystykę opisową.
- W naukach technicznych często dokonuje się pomiaru za pomocąmierników z zachowaniem właściwych warunków otoczenia a uzyskane tak wyniki mogą być zbierane i porównywane z wynikami uzyskanymi przez innych badaczy przy zachowaniu tych samychzmiennych lub nieznacznej ich modyfikacji. Do opracowania stosuje się tu często opis matematyczny.
- ↑abcJózef MariaJ.M. Bocheński Józef MariaJ.M.,StanisławS. Judycki StanisławS.,Współczesne metody myślenia, Wyd. 2, Poznań: "W Drodze", 1993, s. 20,ISBN 978-83-7033-121-4 [dostęp 2024-11-15] (pol.).
