Ponieważ pojęciameteoroidu,meteoru i opisywanego meteorytu są często mylone ze sobą, istotne jest wskazanie różnic pomiędzy nimi:
Meteoroidy są to małe ciała znajdujące się wkosmosie (najdrobniejsze tworząpył kosmiczny). Na ogół są to fragmentyplanetoid, bądźkomet, powstałych podczas formowania sięUkładu Słonecznego, bardzo rzadko ze zderzeń planetoid. Najwięcej meteoroidów krąży międzyorbitamiMarsa iJowisza wpasie planetoid. W przestrzeni kosmicznej meteoroidy zderzają się ze sobą, przez co ulegają dalszej fragmentacji, wypadają ze swoich orbit i niekiedy wpadają na kurs kolizyjny z Ziemią. Te, które wpadną watmosferę ziemską, przelatują przez nią z początkową prędkością ok. 20 km/s, a na skutek oporupowietrza wyhamowują na wysokości 20–40 km, rozgrzewając się i świecąc. Ich świetlne ślady nazywa sięmeteorami. W trakcie hamowania, na skutek wzrostu temperatury, następuje najczęściej całkowite unicestwienie takiego meteoroidu. Jednak czasami, w przypadku większych obiektów, zdarza się, że ich ocalałe części docierają do powierzchni Ziemi i to one właśnie nazywane są meteorytami.
Większe meteoroidy przy wkraczaniu w atmosferę, ze względu na dużą masę i prędkość, rozpadają się i spadają na powierzchnię Ziemi jako „deszcz meteorytowy”. Powierzchnię spadku nazywamyelipsą rozsiania.
Meteoryty otrzymują nazwy zgodnie z miejscem upadku lub znalezienia. Meteoryt po znalezieniu może otrzymać nazwę najbliższego charakterystycznego punktu geograficznego, np.rzeki (np.Meteoryt Willamette),góry,pasma górskiego (np.Meteoryt Sikhote-Alin),jeziora (np.Meteoryt Tagish Lake),miasta (np.Meteoryt Viedma) lubwioski. Nazwy meteorytów nadawane są wjęzyku kraju, w którym spadł i nie podlegają zmianie, nawet jeśli po pewnym czasie zmieniają się nazwy geograficzne miejsca upadku. Jeśli w danym kraju nie używa sięalfabetułacińskiego, nazwa meteorytu zapisywana jest w angielskiejtranskrypcji fonetycznej. W przypadku stwierdzenia, że niektóre okazy meteorytów znalezione w różnym czasie na danym terenie należą do tego samego spadku (upadek w formiedeszczu meteorytowego), nadaje się im jedną wspólną nazwę. Meteoryty znajdowane w jednym miejscu, lecz niekoniecznie należące do tego samego spadku, mogą otrzymywać wspólną nazwę i numer przypisany do konkretnego okazu. Zasadę tę stosuje się na przykład wobec meteorytów znajdowanych naAntarktydzie lubpustyniach wAfryce czyAustralii. Przykładami takich meteorytów są: antarktyczneALHA iYamato. Wlatach 60. XX w. polski badacz meteorytówJerzy Pokrzywnicki postulował zmiany nazw niektórych meteorytów znalezionych na ziemiach polskich, dostosowując ich nazewnictwo do nazw miejscowości obecnie występujących. Przykładem tego jest meteorytWilkanówko, który oficjalnie w światowych katalogach zarejestrowany jest jako meteoryt Grüneberg.
Znajdowane na Ziemi meteoryty występują w rozmiarach od drobnych okruchów do bloków kilkumetrowej średnicy.
Tradycyjne klasyfikacje dzieliły meteoryty ze względu na skład. Przykładem takiej klasyfikacji jestklasyfikacja wg G. T. Priora. Ogólnie wg tych klasyfikacji meteoryty dzieli się na:
achondryty –pirokseny iplagioklazy – skład podobny do bazaltów, charakterystyczny minerał to np.ilmenit, brak chondr.
Nowsze klasyfikacje bazują na procesach w ciałach macierzystych meteorytów: przetopienia i dyferencjacji. Według klasyfikacji[2] rozróżniamy chondryty (nie przeszły przez proces przetopienia), achondryty prymitywne (powstały z materii stopionej, ale nie przeszły dyferencjacji) i achondryty (przeszły proces przetopienia i dyferencjacji, podobnie jak skały magmowe na Ziemi).
Obserwacje astronomiczne przez sieci stacji naziemnych pozwoliły na określenie orbit spadających meteorytów. Dowodzą one, że większość meteorytów pochodzi spośród kolidujących między sobąplanetoid, których orbity przecinają się z orbitą Ziemi. Większość znanych planetoid tworzy pas pomiędzy orbitamiMarsa iJowisza, ale dość liczną grupę tworzą takżeplanetoidy bliskie Ziemi.Meteoryty HED pochodzą zplanetoidy Westa. Pochodzenie pozostałych meteorytów jest trudne do określenia. Bardzo nieliczną grupą sąmeteoryty przybyłe z Marsa (między innymi słynny meteorytALH 84001) iKsiężyca. Wiek większości meteorytów szacowany jest na 4,5 miliarda lat. Jest to wiek powstania naszego Układu Słonecznego.Chondryty węgliste to najprymitywniejsze meteoryty; nie podlegały one zmianom składu mineralogicznego od powstania Układu Słonecznego i mogą reprezentować materię, z której utworzyły się planety.
Makroskopowo można zauważyć we wszystkich typach meteorytów tak zwaną skorupę obtopieniową, czyli stopiona i ponownie schłodzona warstwa materiału, zwykle koloru czarnego, rzadziej beżowego lub innego koloru, w miarę upływu czasu skorupa ta ulega wietrzeniu. Poza tym, typowe są takżeregmaglipty – rzeźba powierzchniowa uformowana podczas przelotu poprzez atmosferę.
Mikroskopowo najłatwiej od skał ziemskich odróżnić meteoryty klasyfikowane jako chondryty. Meteoryty te zawierają chondry – sferyczne struktury krystaliczne średnicy od submilimetrowej nawet do przekraczającej centymetr, które powstają wyłącznie w warunkach nieważkości i próżni. Ponadto wyróżniają je często wysoka zawartość niklu oraz obecność minerałów, których na Ziemi nie spotykamy, jak również niespotykane proporcje zawartości różnychizotopów tlenu. Większość meteorytów (pomijając silniemagnetyczne meteoryty żelazne), wykazuje się różnym stopniem magnetyzmu. Pospolite chondryty są łatwe do wykrycia za pomocą silnego magnesu, ale należy uwzględnić też to, że niektóre skały ziemskie również reagują na magnes. Niektóre meteoryty mają bardzo słabe przyciąganie, bądź nie przyciągają w ogóle. Na Ziemi jest nikła szansa na znalezienie meteorytu, pochodzącego zkomety.
Największy meteoryt odnaleziono w 1920 roku wNamibii (meteorytHoba o masie około 60ton)[5].
Drugim co wielkości meteorytem, a największym przemieszczonym z miejsca znalezienia, jest przywieziony zGrenlandii doStanów Zjednoczonych w 1897 roku przez wyprawęRoberta E. Peary’ego odłamek meteorytuCape York o nazwie „Ahnighito”, ważący niecałe 31 ton[6].
Największym meteorytem odnalezionym w Polsce jest wydobyty w 2017 roku fragmentmeteorytu Morasko, ważący 271 kg[7]. Do tego czasu największy był fragment tego samego meteorytu o wadze 261,2 kg znaleziony w 2012 roku[8].
↑Weisberg et al. (2006) Systematics and Evaluation of Meteorite Classification. In, Meteorites and the Early Solar System II, 19-52 (D.S. Lauretta and H.Y. McSween, Eds.), Univ. Arizona press.
.jpg)
