Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Martynika

Na mapach:14°39′00″N 61°00′54″W/14,650000 -61,015000
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Martynika
Martinique
Departament zamorski
ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo

 Francja

Siedziba

Fort-de-France

Data powstania

1783

Waluta

euro

Zarządzający

Jean-Christophe Bouvier

Zarządzający

Alfred Marie-Jeanne[1]

Powierzchnia

1128 km²

Populacja (2023)
• liczba ludności


347 686[2]

• gęstość

308,2 os./km²

Numer kierunkowy

+596

Domena internetowa

.mq

Strefa czasowa

UTC -4

Języki urzędowe

francuski

Położenie na mapie
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Położenie na mapie
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa
Nieoficjalna flaga Martyniki

Martynika (fr. Martinique) –departament zamorskiFrancji[3], zajmującykaraibską wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelaguWysp Nawietrznych wMałych Antylach, między dwoma niezależnymi państwamiDominiką na północy iSaint Lucia na południu.

Geografia

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Geografia Martyniki.

Martynika togórzystawyspa pochodzeniawulkanicznego. Spośród kilku jej wulkanów najbardziej znany, a zarazem najwyższy toMontagne Pelée (1397 m n.p.m.). Podczaserupcji 8 maja 1902 r. gorącachmura wulkaniczna zniszczyła całkowicie nadmorskie miastoSaint-Pierre. Zginęło wówczas 30 tysięcy osób. Ostatni wybuch tego wulkanu miał miejsce w 1929.

Na wyspie panujeklimat równikowy wilgotny ze średnimi temperaturami 24–28 °C. Średnie roczne sumyopadów wynoszą od 1250 mm na wybrzeżu po 5000 mm we wnętrzu wyspy.

Na żyznychglebach wulkanicznych rosną bujnelasy równikowe, choć występują tu również gatunki drzew sprowadzone z Europy. Na wybrzeżach spotyka się roślinnośćnamorzynową.

Przyroda

[edytuj |edytuj kod]
Kokos właściwy na plaży na Martynice

Na terytorium zaobserwowano 1325gatunków rodzimych zwierząt, w tym aż 105 występującychendemicznie, natomiast 9 uznano za wymarłe[4] – do nich należąAmazona martinicana,Ara guadeloupensis,Capitellum metallicum,Incerticyclus cinereus,Incerticyclus martinicensis,Leiocephalus herminieri,Leptodactylus fallax,Megalomys desmarestii orazTityus exstinctus[5]. Z kolei 117 gatunków zwierząt zostało introdukowanych lub ich pochodzenie nie jest znane (13 z nich ma statusgatunku inwazyjnego). Ponadto odnotowano występowanie jednego gatunkugrzybów (Agaricus fiardii). Zarejestrowano także 1791 gatunków rodzimych roślin, z czego 36 to endemity[4]. Tymi endemicznymi gatunkami roślin sąAcrocomia aculeata,Aechmea reclinata,Aechmea serrata,Anthurium lanceolatum,Ardisia magdalenae,Arthrostylidium obtusatum,Besleria coriacea,Besleria lanceolata,Buxus subcolumnaris,Calathea martinicensis,Charianthus nodosus,Coccoloba caravellae,Comocladia martinicensis,Comocladia undulata,Croton martinicensis,Cybianthus dussii,Drypetes dussii,Eugenia gryposperma,Eupatorium medullosum,Inga martinicensis,Lobelia conglobata,Metastelma martinicense,Myrcia martinicensis,Operculina leptoptera,Oreopanax ramosissimus,Palicourea martinicensis,Philodendron dussii,Pilotrichum luciae,Piper martinicense,Pitcairnia spicata,Pouteria martinicensis,Rondeletia martinicensis,Schefflera urbaniana,Staphidiastrum latifolium,Vanilla pleei orazVerbesina leprosa[6]. Ponadto 197 gatunków zostało sztucznie wprowadzonych lub ich pochodzenie nie jest znane[4].

Historia

[edytuj |edytuj kod]

Wyspa została odkryta przezKrzysztofa Kolumba, który w 1502 roku podczas swojej czwartej podróży do Ameryki na krótko przybił do brzegu w okolicach dzisiejszegoLe Carbet. Nazwa „Martynika” jest modyfikacją określeniaMadinina („wyspa z bujną roślinnością” w językuKaraibów)[7] i nie ma związku z imieniemMartyna.

Pierwsi francuscy osadnicy pojawili się jednak dopiero w 1635 roku. Od tego czasu wyspa pozostawała nieomal nieprzerwanie w rękach Francuzów. Podczaswojny siedmioletniej w latach 1756–1763 iwojen napoleońskich w latach 1794–1815 znajdowała się pod brytyjską okupacją.Francuscy plantatorzy sprowadzali na wyspęniewolników do pracy przytrzcinie cukrowej. Uzyskali oni wolność dopiero w roku 1848. Tworzą oni swoistąkreolską kulturę wyspy.

W 1946 roku Martynika uzyskała statusdepartamentu zamorskiego Francji.Z inspiracji rewolucyjnych władz kubańskich od drugiej połowy lat 60. XX wieku zaczęły działać na wyspie ugrupowania o orientacji lewicowej, których celem jest niepodległość wyspy. W latach 70. i 80. cieszyły się poparciem nawet kilkunastu procent Martynikańczyków. Ugrupowania te do końca lat 80. XX wieku zorganizowały łącznie kilkanaście demonstracji niepodległościowych. By rozładować społeczne napięcie, władze francuskie w roku 1982 zdecydowały się na ograniczone reformy decentralizacyjne i samorządowe. W ich wyniku Martynika, będąc departamentem zamorskim Francji, uzyskała również statusregionu. Z budżetu centralnego Francji wydzielono znaczne środki na rozwój tego biednego i przeludnionego terytorium.

W 1998 roku wyspa uzyskała dodatkowe, ograniczone uprawnienia autonomiczne, m.in. powołano do życia Radę Regionalną. W efekcie żądania niepodległościowe osłabły (popiera je 2–4% obywateli). Skuteczność działań władz francuskich potwierdziły wyniki referendum z 7 grudnia 2003 roku: przy frekwencji wynoszącej 43,94% uprawnionych 50,34% głosujących (minimalna większość) opowiedziało się za politycznym i administracyjnymstatus quo wyspy (departament i region zamorski Francji – DOM i ROM). Za autonomią wewnętrzną w ramach tzw. zbiorowości zamorskiej (collectivité d’outremer) na wzór innych francuskich terytoriów zależnych (Majotty,Polinezji Francuskiej,Saint-Barthélemy,Saint-Martin,Saint-Pierre i Miquelon orazWallis i Futuna) głosowało 49,52%.Martynika, jako integralna część Republiki Francuskiej, jest członkiem Unii Europejskiej (jest jejregionem peryferyjnym).

Ustrój polityczny

[edytuj |edytuj kod]

Martynika ma jednocześnie statusdepartamentu iregionu administracji Francji, co oznacza, że jej przedstawiciele we francuskim Zgromadzeniu Narodowym wybierani są bezpośrednio w wyborach. Na czele wyspy stoiprefekt, który zarządza radą generalną. W 2003 roku pojawił się projekt połączenia administracji regionalnej i departamentalnej, ale został on odrzucony podczasreferendum.

Departament Martyniki dzieli się na 34 gminy (fr.commune).

Demografia

[edytuj |edytuj kod]
 Osobny artykuł:Demografia Martyniki.

Znacząca większość mieszkańców wyspy (90%) to osoby pochodzenia afrykańskiego i afrykańsko-biało-indiańskiego, ludność biała stanowi 5% mieszkańców, a osoby pochodzące z Chin i Azji – mniej niż 5%[8].

Struktura religijna kraju w 2010 roku wedługPew Research Center[9][10]:

Gospodarka

[edytuj |edytuj kod]
Mapa konturowa Martyniki, w centrum znajduje się punkt z opisem „Martynika”
Porty lotnicze na Martynice

Gospodarka wyspy opiera się na dwóch sektorach:rolnictwie iturystyce. Uprawy mają głównie charakterplantacji, produkujących głównie na potrzebyeksportutrzcinę cukrową,banany i kwiaty egzotyczne. Plantacje bananów zajmują ponad 5000 hektarów, pracuje na nich ponad 60% pracowników sektora rolnego Martyniki[12]. Ponadto na potrzeby miejscowej ludności uprawia siębataty imaniok. Pewne znaczenie mahodowla zwierząt. Za to słabo rozwinięte jestleśnictwo irybołówstwo.

Martynikański przemysł ogranicza się głównie do przemysłu cukrowniczego, któremu towarzyszy destylacjarumu.

Wyspę najczęściej odwiedzają turyści z Francji, a także zeStanów Zjednoczonych. Z tymi dwoma krajami Martynika ma regularne połączenia lotnicze zportu wLe Lamentin, kołoFort-de-France.

Głównym partnerem handlowym Martyniki jest Francja.

Emisja gazów cieplarnianych

[edytuj |edytuj kod]

Emisjarównoważnika dwutlenku węgla z Martyniki wyniosła w 1990 roku 1,191 Mt, z czego 0,944 Mt stanowiła emisja dwutlenku węgla. W przeliczeniu na mieszkańca emisja wyniosła wówczas 2,633 t dwutlenku węgla. Od tego czasu emisje wahają się, przy czym dość duży wzrost nastąpił w 2012. Głównym źródłem emisji przez cały czas była energetyka. W 2018 emisja dwutlenku węgla pochodzenia kopalnego wyniosła 2,456 Mt, a w przeliczeniu na mieszkańca 6,377 t[13].

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Martinique [online], World Statesmen.org – Ben M. Cahoon [dostęp 2015-01-22] (ang.).
  2. Estimation de population par département, sexe et grande classe d'âge – Années 1975 à 2023 [online], Institut National de la Statistique et des Études Économiques, 24 stycznia 2023 [dostęp 2024-10-28] (fr.).
  3. Nowa Encyklopedia Podręczna PWN, Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa, marzec 2006.
  4. abcMartinique – Synthèse de Données Espèces [online], Inventaire National du Patrimoine Naturel [dostęp 2015-10-19] (fr.).
  5. Martinique / Animalia – liste espèces eteintes [online], Inventaire National du Patrimoine Naturel [dostęp 2015-10-19] (fr.).
  6. Martinique / Plantae – liste espèces endemiques [online], Inventaire National du Patrimoine Naturel [dostęp 2015-10-19] (fr.).
  7. Martinique | History, Population, Map, Flag, Climate, & Facts | Britannica [online], britannica.com [dostęp 2024-04-24] (ang.).
  8. CIA – The World Factbook – Martinique [online], user.iiasa.ac.at [dostęp 2021-05-24] .
  9. Religious Composition by Country, in Percentages [online], The Pew Research Center [dostęp 2014-08-01] .
  10. Christian Population as Percentages of Total Population by Country [online], The Pew Research Center [dostęp 2014-08-01] .
  11. abJasonJ. Mandryk JasonJ.,Operation World: The Definitive Prayer Guide to Every Nation, InterVarsity Press, 15 listopada 2010,ISBN 978-0-8308-9599-1 [dostęp 2019-07-13] (ang.).
  12. Martinique. OR Conference of Presidents. [dostęp 2025-12-15]. (ang.).
  13. Martinique, [w:]F.F. Monforti-Ferrario F.F. i inni,Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study [pdf], Luksemburg: Publications Office of the European Union, 2019, s. 157,DOI10.2760/687800,ISBN 978-92-76-11100-9 (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Podział administracyjny Francji
Regiony metropolitalne
Regiony zamorskie

Flaga Francji

Terytoriazależne Francji
Okręgi departamentu zamorskiego Martynika (972)
Państwa Ameryki Północnej
Państwa
Terytoria zależne

Unia Europejska
Państwa członkowskie
Terytoria specjalne
wchodzące w skład Unii
na podst. art. 349 TFUE
Oficjalni kandydaci
Potencjalni i stowarzyszeni kandydaci
Byłe państwa członkowskie UE
Terytoria, które
wchodziły w skład EWG/UE

Flaga Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej

  1. do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy, ponownie jako część Unii od 1 grudnia 2009
  2. do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Martynika&oldid=78856229
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp