Marker genetyczny – charakterystyczna właściwośćorganizmu wykorzystywana do określenia jegogenotypu. Zwykle jest to obecność lub brak jakiegośgenu lubbiałka, albo występowanie jakiejś szczególnej jego postaci. Markery genetyczne znajdują też zastosowanie do identyfikowania osób lub osobników zwierząt czy roślin, identyfikowaniagatunków iszczepów drobnoustrojów oraz do określania wzajemnego położenia poszczególnych genów wgenomie jakiegoś organizmu (mapowania genomu).
Są to cechy zewnętrzne, będące wynikiem ekspresji genów.
Minusy markerów morfologicznych
Markery bezpośrednio oparte na właściwościachkwasów nukleinowych bywają nazywane markerami molekularnymi.
Markery molekularne powszechnie wykorzystuje się między innymi do: ustalania ojcostwa, w kryminalistyce (do identyfikacji zwłok lub poszukiwania przestępców na podstawie mikrośladów), w badaniach mających na celu wykrycie genów zmutowanych w określonych jednostkach chorobowych, tworzenia map genetycznych, wskazujących wzajemne ułożenie różnych genów wchromosomach.
Identyfikowanie osobników przy pomocy markerów molekularnych nazywane bywa - w nawiązaniu do tradycyjnejdaktyloskopii - technikągenetycznego odcisku palca lubfingerprintingiem.
Skoro markery genetyczne służą do klasyfikowaniapopulacji lub identyfikowania pewnych osobników, to powinny być tak dobrane, aby badana populacja była pod ich względem niejednorodna - powinny wykazywaćpolimorfizm.
Funkcje markera molekularnego spełniają często charakterystyczne wyniki analiz (zwłaszcza obrazy rozdziałów elektroforetycznych) DNA. Opracowano bardzo dużą liczbę takich testów, z których pewne zależą od występowania w genomie ściśle określonego genu, inne -charakterystycznej, wysoce zmiennej sekwencji niekodującej, jeszcze inne charakteryzują znaczne obszary genomu (stanowią jakby jego wizytówkę).
Przykłady:
Markery genetyczne, m. molekularne, zwane też markerami DNA należy odróżniać od wzorców masowych DNA (nazywanych czasem markerami, używanych podczaselektroforezy DNA).