Ten artykuł dotyczy musicalu. Zobacz też:inne produkcje o tym tytule. | |||
| Muzyka | |||
|---|---|---|---|
| Słowa | Björn Ulvaeus | ||
| Scenariusz | |||
| Na podstawie | piosenek zespołuABBA | ||
| Data premiery | |||
| |||
Mamma Mia! –musical autorstwaCatherine Johnson (scenariusz i dialogi) orazBjörna Ulvaeusa iBenny’ego Anderssona (piosenki), oparty na przebojach z repertuaru szwedzkiego zespołu muzycznegoABBA.
Światowaprapremiera musicalu odbyła się6 kwietnia1999 wPrince Edward Theatre nalondyńskim West Endzie. Reżyserem pierwszej inscenizacji byłaPhyllida Lloyd.
W 2008 do kin weszłaekranizacja musicalu, również wyreżyserowana przez Lloyd.
20-letnia Sophie mieszka na greckiej wyspie ze swoją matką Donną oraz narzeczonym Sky’em, z którym szykuje się do ślubu[1]. Chce, by do ołtarza poprowadził ją ojciec, ale nie wie, kto nim jest[2]. Ze starych listów matki dowiaduje się, że ta w okresie poczęcia córki miała przelotne romanse z trzema mężczyznami – Harrym, Billem i Samem[1]. Dziewczyna potajemnie zaprasza ich na ślub, a wkrótce wszyscy trzej pojawiają się na wyspie[2]. Sophie jest przekonana, że jej ojcem jest Bill, ponieważ od Sophie wie, iż prowadzona przez nią tawerna została zbudowana za pieniądze pochodzące ze spadku po ciotce Billa, po której 20-latka dostała imię[1]. Pozostali mężczyźni także mają nadzieję, że to oni są ojcami dziewczyny[1]. Ostatecznie nie wiadomo, kto nim jest, jednak wszystkim trzem zależy, by pozostać w życiu Sophie[1].
W tym samym czasie Donna zaprasza na wesele swoje przyjaciółki – Rosie i Tanyę, z którymi dawniej tworzyła wokalne trio „Donna and the Dynamos”[1].
Sophie decyduje, że do ołtarza poprowadzi ją Donna[1]. W dniu ślubu wraz ze Sky’em niespodziewanie ogłaszają, że jeszcze nie chcą się pobierać, a zamiast tego wolą wyruszyć w podróż dookoła świata[1]. Ślub biorą za to Donna i Sam, którzy w trakcie kłótni o ojcostwo Sophie odkrywają, że wciąż się kochają[1]. Poza tym zawiązuje się romans między Billem i Rosie, a Harryujawnia się jakogej[1].
Pomysłodawczynią wykorzystania muzyki zespołu ABBA w musicalu jest Judy Craymer, która od 1996 współpracowała zBjörnem Ulvaeusem iBennym Anderssonem przy firmie producenckiej „Littlestar Services”, a także współtworzyła z nimi program dokumentalnyThe Winner Takes It All i filmSuper Trouper: A Celebratory Film from „Waterloo” to „Mamma Mia!”[3]. Została główną producentką musicalu, za co w 2002 otrzymała nagrodę od brytyjskiej organizacji Kobieta Roku[4].
Scenariusz spektaklu, w tym fabułę, stworzyła Catherine Johnson[3]. Główny motyw fabuły – trzej mężczyźni potencjalnie mogący być ojcami tego samego dziecka – został zaczerpnięty przez autorkę z filmuDobranoc, signora Campbell (1968).
Musical początkowo miał nosić tytułSummer Night City, a spektakl miał rozpoczynać sięutworem Abby o tym samym tytule, jednak po pierwszym pokazie przedpremierowym twórcy skreślili tę piosenkę z libretto[5]. Wcześniej z fabuły wykreślono postać kelnera o imieniu Fernando.
Światowaprapremiera musicalu miała miejsce6 kwietnia1999 wPrince Edward Theatre naWest Endzie wLondynie[1]. Wyreżyserowała go Phyllyda Lloyd, a za choreografię odpowiadał Anthony Van Laast[6]. 23 maja 2000 musical został premierowo wystawiony w Royal Alexandra Theatre wToronto[1], gdzie grany był do maja 2005[7]. 17 listopada 2000 miał swoją premierę w USA, najpierw wOrpheum Theatre wSan Francisco, a trzy miesiące później – wLos Angeles, gdzie początkowo wystawiany był w Schubert Theatre, a w maju 2001 trafił na scenę Cadillac Palace wChicago[7]. 18 października 2001 zadebiutował w repertuarzeWinter Garden Theatre naBroadwayu, gdzie także pracują nad nim Lloyd i Van Laast[7]. Od lutego 2003 do stycznia 2009 grany był wLas Vegas[7]. Od 2004 spektakl wystawiany jest na sceniePrince of Wales Theatre wLondynie[3]. Polska wersja musicalu miała premierę w lutym 2015 wTeatrze Muzycznym Roma wWarszawie[8]. W roku 2025 musical wystawiono ponownie w Polsce, tym razem włódzkim Teatrze Muzycznym[9].
| Postać | Oryginalna obsada Londyn | Oryginalna obsada Broadway | Oryginalna obsada Warszawa | Oryginalna obsada Łódź |
|---|---|---|---|---|
| Donna | Siobhán McCarthy | Louise Pitre | Anna Sroka-Hryń Alicja Piotrowska Anna Sztejner | Monika Dryl Anna Gigiel Karolina Trębacz |
| Sam Carmichael | Hilton McRae | David W. Keeley | Dariusz Kordek Janusz Kruciński Rafał Drozd | Rafał Drozd Marcin Jajkiewicz |
| Bill Austin | Nicolas Colicos | Ken Marks | Paweł Podgórski Robert Rozmus Jakub Szydłowski | Janusz Kruciński Jacek Lenartowicz Piotr Płuska |
| Harry Bright | Paul Clarkson | Dean Nolen | Krzysztof Cybiński Jan Bzdawka Wojciech Socha | Klaudiusz Kaufmann Marek Prusisz |
| Sophie | Lisa Stokke | Tina Maddigan | Zofia Nowakowska Paulina Łaba Barbara Garstka | Magda Kusa Kamila Najduk Julia Totoszko Natalia Kłodnicka |
| Sky | Andrew Langtree | Joe Machota | Paweł Mielewczyk Paweł Góralski | Wojciech Kurcjusz Wojciech Melzer Maciej Marcin Tomaszewski Bartosz Łyczek |
| Rosie | Jenny Galloway | Judy Kaye | Monika Rowińska Izabela Bujniewicz Ewa Lachowicz | Emilia Klimczak Małgorzata Regent |
| Tanya | Louise Plowright | Karen Mason | Beata Olga Kowalska Barbara Melzer Anna Gigiel | Anna Andrzejewska Katarzyna Hołub Katarzyna Walczak |
Musical wystawiony na West Endzie został ciepło przyjęty przez krytyków[6]. Do 15 maja 2005 wystawiono go ponad 1,5 tys. razy na sceniePrince of Wales Theatre wLondynie, co stanowi rekord tego teatru[3].
Po sukcesie w Wielkiej Brytanii musical w 2000 trafił do USA[7], później także m.in. do Australii[6]. Od 2001 wystawiany jest naBroadwayu[1], gdzie we wrześniu 2006 stał się najdłużej granym musicalem na scenieWinter Garden Theatre[3].
Musical został przetłumaczony na kilka języków (m.in. na chiński, duński, hiszpański, holenderski, flamandzki, francuski, niemiecki, indonezyjski, japoński, koreański, niemiecki, norweski, portugalski, rosyjski, szwedzki oraz włoski) i został wystawiony w kilkunastu krajach[7]. Szacuje się, że do 2007 jego różne wersje obejrzało łącznie ok. 30 mln osób, zaś łączny dochód z biletów przekroczył 2 mld dol., co daje mu tytuł najbardziej kasowego musicalu w historii[10].
