Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

MOS Technology 6502

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Wikipedia:Weryfikowalność
Ten artykuł od 2024-04 wymagazweryfikowania podanych informacji.
Należy podać wiarygodne źródła w formieprzypisów bibliograficznych.
Część lub nawet wszystkie informacje w artykule mogą być nieprawdziwe. Jako pozbawione źródeł mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Sprawdź w źródłach:Encyklopedia PWN •Google Books • Google Scholar •BazHum •BazTech •RCIN • Internet Archive (texts /inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tego artykułu.
Procesor MOS 6502 w obudowieDIL-40

MOS Technology 65028-bitowymikroprocesor firmyMOS Technology, który premierę miał 16 września1975 roku[1][2][3].

Został zaprojektowany przez niewielki zespół pod kierownictwemChucka Peddle, inżyniera, który brał udział w pracach nad procesoremMotorola 6800[4]. 6502 powstał jako tańsza alternatywa dla procesora Motoroli[4]. W 1975 roku kosztował on 25USD[4] (podczas gdy np. Intel 8080 kosztował 150 USD a Motorola 6800 blisko 200 USD)[1][2][3].

Dzięki niskiej cenie stał się on podstawą do konstrukcji pionierskich komputerów takich jakKIM-1 czyApple I, a następnie był szeroko wykorzystywany w wielumikrokomputerach (w szczególności -komputerach domowych), których całe rodziny były budowane na bazie tego procesora[3]. Należą do nich m.in.Apple II,Atari czyCommodore PET[3]. Stosowano go także wautomatach do gier orazkonsolach[3].

Powstało też wiele wariantów oraz procesorykompatybilne. Przykładem jestMOS 6510[5] (i jego odmiany) stosowane w późniejszych komputerach 8-bitowych produkowanych przezCommodore. Oprócz zastosowania do budowy komputerów, były (i są) one wykorzystywane wsystemach wbudowanych oraz jakomikrokontrolery[2]. Niektóre warianty, jak np.WDC 65C02, są produkowane do dzisiaj (2025)[2][3].

Następcą 6502 jest procesor65816, programowokompatybilny zrodziną procesorów 65xx[6].

Opis

[edytuj |edytuj kod]
Schemat wyprowadzeń układu MOS 6502

Charakterystyka:

  • 8-bitowaszyna danych
  • 16-bitowaszyna adresowa (przestrzeń adresowa o wielkości 64 KiB = 65536 B)
  • Taktowany zegarem o częstotliwości 1MHz (odmiany A i B – od 2 do 3 MHz)
  • Najkrótszy cykl rozkazowy: 2 takty zegara, najdłuższy – 7, przeciętny dostęp do pamięci (odczyt lub zapis): 4 takty (3 w przypadku strony zerowej)
  • 56 rozkazów, 13 trybów adresowania

Wewnętrznie mikroprocesor zawiera tylko 3 rejestry 8-bitowe dostępne bezpośrednio dla programisty:

Nie jest to jednak dużą wadą, ze względu na istnienie specjalnego trybu adresowania pamięci (tzw. adresowanie strony zerowej), w którym początkowe 256 bajtypamięci RAM mogły być wykorzystane prawie jak rejestry wewnętrzne. Reszta pamięci adresowana jest przy użyciu większości z 13 trybów adresowania, zarówno pośrednich (przez adresy na stronie zerowej) jak i absolutnych (w tym indeksowanych).

MOS 6502 w odróżnieniu od swojego konkurentaZ80 nie ma specjalnychrozkazów do obsługiurządzeń wejścia-wyjścia. Obszarstosu zaimplementowano za pomocą 8-bitowego rejestru stosu (SP), odwołującego się wyłącznie do pierwszejstrony pamięci (adresy od 0x100 do 0x1ff).

Wersje

[edytuj |edytuj kod]

Mikroprocesor MOS 6502 był pierwszym modelem "rodziny". Oprócz niego firmaMOS Technology zaprojektowała i wprowadziła na rynek inne modele wstecznie zgodne z pierwszym modelem:

  • 6502C „Sally” (nie należy jej mylić zMOS 65C02 a także z również nazwanym 6502C modelem mogącym pracować z częstotliwością 4 MHz) — wersja 6502 różniąca się od oryginału obecnością dodatkowego wyprowadzenia HLT stosowana w 8-bitowych komputerach Atari począwszy od wersjiXL (według niektórych źródeł obecna także w ostatnich seriachAtari 400/800). Wyprowadzenie HLT służyło temu, aby układANTIC odpowiedzialny za generowanie obrazu mógł wstrzymać pracę procesora w momencie pobierania danych z pamięci obrazu (celem było uniknięcie konfliktów na linii adresowej). Wcześniej za wstrzymywanie pracy procesora odpowiadał zestaw 4 układów scalonych[7];
  • MOS 6510;
  • MOS 65C02 – wersjaCMOS procesora, w której poprawiono parę błędów i dodano kilka nowychrozkazów i trybów adresowania; cechą charakterystyczną tej konstrukcji w przeciwieństwie do 6502, 6502C i 6510 była eliminacja nieudokumentowanych rozkazów (kody rozkazów procesora, które nie były obecne w oficjalnej liście rozkazów, a które powodowały wykonanie jakiegoś działania przez procesor) — podanie takiego kodu odtąd powodowało, że procesor nie podejmował żadnych działań, a w celu minimalizacji błędów działania programów zachowano długość rozkazu (wraz zoperandami) oraz czas jego wykonania (tzn. jeśli dany rozkaz nieudokumentowany po swoim kodzie zawierałoperand o długości 1 bajta a wykonanie tego rozkazu trwało 5 cykli zegara, to 65C02 po wczytaniu kodu nic nie robił, ale przechodził do wykonania rozkazu po tym operandzie i czekał 5 cykli).

Obliczenia

[edytuj |edytuj kod]

Mikroprocesor 6502 mógł wykonywać m.in. takie instrukcje jak dodawanie oraz odejmowanie, nie był jednak wyposażony w instrukcje dzielenia i mnożenia.

Urządzenia z procesorem 6502

[edytuj |edytuj kod]

Komputery

[edytuj |edytuj kod]

Konsole

[edytuj |edytuj kod]

Automaty do gier

[edytuj |edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. ab1975 - Computer industry. „BYTE”. 9/90 (15), s. 370, wrzesień 1990. McGraw-HIll Inc. US. ISSN 1230-1345. [dostęp 2025-11-17]. (ang.). 
  2. abcdDavid Gray: 50 Years of the 6502. wdc65xx. [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
  3. abcdefChip Hall of Fame: MOS Technology 6502 Microprocessor. IEEE Spectrum, 2017-06-30. [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
  4. abcBil Herd: Honoring Chuck Peddle; Father Of The 6502 And The Chips That Went With It. Hackaday. [dostęp 2025-11-18]. (ang.).
  5. Stan Wszola. Commodore 64. „BYTE”, s. 232-246, lipiec 1983. ISSN 0360-5280. [dostęp 2026-01-10]. (ang.). 
  6. Dominik Falkowski. Turbo 64 Board. „Bajtek”. 1 (25), s. 9-10, styczeń 1988. Młodzieżowa Agencja Wydawnicza. ISSN 0860-1674. [dostęp 2025-09-29]. 
  7. Atari 8-Bit Computers: Frequently Asked QuestionsSection – 1.11) What are SALLY, ANTIC, CTIA/GTIA/FGTIA, POKEY, and FREDDIE? [online], www.faqs.org [dostęp 2020-12-12] .
  8. Asteroids TECHNICAL DATASHEET. Arcadeology. [dostęp 2025-11-18].
Procesory firmyMOS Technology serii65xx
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=MOS_Technology_6502&oldid=78754560
Kategoria:
Ukryta kategoria:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp