Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Ludwig Erhard

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ludwig Erhard
Ilustracja
Ludwik Erhard (1963)
Pełne imię i nazwisko

Ludwig Wilhelm Erhard

Data i miejsce urodzenia

4 lutego1897
Fürth

Data i miejsce śmierci

5 maja1977
Bonn

Kanclerz Republiki Federalnej Niemiec
Okres

od 16 października 1963
do 1 grudnia 1966

Przynależność polityczna

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna

Poprzednik

Konrad Adenauer

Następca

Kurt Georg Kiesinger

Wicekanclerz Niemiec
Okres

od 29 października 1957
do 16 października 1963

Przynależność polityczna

Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna

Poprzednik

Franz Blücher

Następca

Erich Mende

podpis
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Zasługi RFNOrder Bawarski ZasługiKrzyż Wielki Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania)Krzyż Wielki Orderu Słońca PeruKrzyż Wielki Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia)Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001)
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Konrad Adenauer i Ludwig Erhard

Ludwig Wilhelm Erhard (ur.4 lutego1897 wFürth, zm.5 maja1977 wBonn) –niemieckipolityk iprofesor ekonomii,federalny minister gospodarki (1949–1963),wicekanclerz (1957–1963), a następniekanclerz RFN (1963–1966) i przewodniczącyCDU w latach 1966–1967[1].

Jeden z ojców powojennego,niemieckiego cudu gospodarczego (niem.Wirtschaftswunder) opartego naspołecznej gospodarce rynkowej[2].

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Urodził się wFürth wŚrodkowej Frankonii, w rodzinie handlarzatekstyliami Wilhelma Philippa Erharda (1858–1935) i jego żony Augusty Hassold (1859–1936). Miał troje rodzeństwa – dwóch braci Maxa i Willego oraz siostrę Rosę. Po ukończeniu szkoły realnej rozpoczął przyuczenie do zawodukupca w jednym z okolicznych przedsiębiorstw zajmujących się handlem tekstyliami[3].

W 1914 r. zgłosił się dobrowolnie do służby wojskowej i walczył na froncieI wojny światowej, początkowo wRumunii, a następnie nafroncie zachodnim. Został ciężko ranny w trakcie walk podYpres w 1918 r. W 1919 r. odszedł z wojska w stopniupodoficera[3].

W latach 1919–1922 kształcił się w Wyższej Szkole Handlowej w Norymberdze, gdzie uzyskał tytułDiplom-Kaufmann. Następnie rozpoczął studia z zakresu ekonomii, zarządzania przedsiębiorstwem i socjologii naUniwersytecie we Frankfurcie. Tam też w grudniu 1925 obronił doktoratWesen und Inhalt der Werteinheit pod kierunkiem prof.Franza Oppenheimera[4].

Do 1928 r. kierował jednocześnie rodzinnym przedsiębiorstwem. Erhard został następnie asystentem w Instytucie Badań nad Rynkiem przy Wyższej Szkole Handlowej w Norymberdze, z którym związany był do 1942 r. W czasiewielkiego kryzysu gospodarczego w latach 1929–1933 pracował nad problematyką jego zwalczania i pobudzania gospodarki przez wzrost konsumpcji[3][5]. W 1934 został współzałożycielem Towarzystwa Badań Konsumenckich (niem.Gesellschaft für Konsumforschung e.V.) oraz redaktorem czasopism ekonomicznychDer Markt der Fertigware iWirtschaftspolitische Blätter der deutschen Fertigwarendustrie[6][3].

W 1942 roku Erhard utworzył prywatny Instytut do spraw Badań Przemysłu, który był współfinansowany przez wpływowych przemysłowców niemieckich, zajmujący się planem przestawienia gospodarki wojennej i odbudowy gospodarki po zakończeniu II wojny światowej. Jego analizy dotyczyły także potencjału ekonomicznego i struktur gospodarczych w okupowanej przygranicznej Lotaryngii, a na zlecenieGłównego Urzędu Powierniczego Wschód również okupowanych terenów Polski[3][7].

W raporcie „Gospodarka nowego terytorium niemieckiego na Wschodzie” (niem.Wirtschaft des neuen deutschen Ostraumes) z lipca 1941, opisującym możliwości zagospodarowania okupowanych terytoriów na wschodzie, opowiadał się za dobrym traktowaniem polskich robotników i zalecał poprawę warunków ekonomicznych ludności polskiej[1][8].

W 1943 roku przygotował raport pod tytułem „Finansowanie działań wojennych z konsolidacją zadłużenia”, w którym przedstawił swoje przekonanie o nieuchronnej klęsce Niemiec w II wojnie światowej. Kopię raportu przekazałCarlowi F. Goerdelerowi – kluczowej postaciruchu oporu przeciwko nazistowskiemu reżimowi[5][9].Po wojnie Ludwig Erhard zaoferował swoje usługi jako doradca ekonomiczny dlaamerykańskich sił okupacyjnych. Już we wrześniu 1945 wybrano go na ministra gospodarki w bawarskim rządzie pod przewodnictwem socjaldemokratyWilhelma Hoegnera(inne języki)[1]. W 1947 r. został profesorem honorowym naUniwersytecie w Monachium. W 1948 r. amerykańskie władze okupacyjne powołały go na stanowisko dyrektora Rady GospodarczejBizonii[4].

W 1949 roku uzyskał mandat deputowanego doBundestagu z list CDU. Został ministrem gospodarki wpierwszym rządzie Konrada Adenauera. Stanowisko utrzymywał do 1963 r. Jest uważany przez wielu za jednego z ojców niemieckiego „cudu gospodarczego” (niem.Wirtschaftswunder). W 1959 r. Adenauer wysunął jego kandydaturę na stanowiskoprezydenta federalnego jednak Erhard odrzucił propozycję[1].

Po ustąpieniu Adenauera w 1963 r. został drugimkanclerzem federalnym. Po zwycięskich dla CDU wyborach w 1965 r.ponownie stanął na czele rządu federalnego. Ustąpił ze stanowiska rok później. Lecz zanim to się stało, wystosował 25 marca 1966 notę pokojową. Deklarował w niej gotowość RFN do poprawy stosunków z państwamiUkładu Warszawskiego. Jego następcą został partyjny kolega –Kurt Georg Kiesinger[3].

W latach 1966–1967 sprawował funkcję przewodniczącegoUnii Chrześcijańsko-Demokratycznej (CDU). Następnie został wybrany na honorowego przewodniczącego partii. W wyborach parlamentarnych z 1969, 1972 i 1976 r. był ponownie wybierany do Bundestagu, w swoich ostatnich dwóch kadencjach jako marszałek senior otwierał inauguracyjne posiedzenia izby niższej parlamentu[1].

Grób Ludwiga Erharda w Gmund am Tegernsee

Zmarł 5 maja 1977 na niewydolność serca w Bonn. 11 maja 1977 w sali plenarnej niemieckiego Bundestagu odbyła się oficjalna państwowa uroczystość pogrzebowa. Erhard został pochowany na cmentarzu górskim wGmund am Tegernsee.

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

Ludwig Erhard był żonaty od 1923 roku z ekonomistkąLuise Lotter(inne języki) (1893–1975). Z małżeństwa urodziła się jedna córka Elisabeth Friederike (1925–1996)[3].

Niektóre odznaczenia

[edytuj |edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. abcdeLudwig Erhard, Geschichte der CDU, 3 lutego 1897 [dostęp 2023-04-10] (niem.).
  2. Bayerischer Rundfunk TinaB.R.T. Wenzel Bayerischer Rundfunk TinaB.R.T.,Ludwig Erhard: Vater der sozialen Marktwirtschaft und des „Wirtschaftswunders” [online], 15 października 2021 [dostęp 2023-04-10] (niem.).
  3. abcdefgDeutscheD. Biographie DeutscheD.,Erhard, Ludwig – Deutsche Biographie [online], www.deutsche-biographie.de [dostęp 2025-07-01] (niem.).
  4. abStiftung Deutsches HistorischesS.D.H. Museum Stiftung Deutsches HistorischesS.D.H.,Stiftung Haus der Geschichte der BundesrepublikS.H.G.B. Deutschland Stiftung Haus der Geschichte der BundesrepublikS.H.G.B.,Gerade auf LeMO gesehen: LeMO Biografie: Ludwig Erhard [online], www.hdg.de [dostęp 2025-07-01] (niem.).
  5. abEugeniuszE. Gostomski EugeniuszE.,BohdanB. Jeliński BohdanB.,Wartości poznawcze koncepcji społecznej gospodarki rynkowej Ludwiga Erharda w dobie kryzysu integracji europejskiej, „International Business and Global Economy”, 2012 (Tom 31(2)), 2012, s. 24–36,DOI10.4467/23539496ib.12.002.2627 [dostęp 2025-07-01] .
  6. Client Challenge [online], www.cesifo.org [dostęp 2025-07-01] .
  7. Jacek Lepiarz: TAZ: twórca zachodnioniemieckiego cudu gospodarczego Ludwig Erhard współpracował z nazistami. dw.com, 2019-09-23. [dostęp 2019-09-24].
  8. MichaelM. Sauga MichaelM.,(S+) Historiker Werner Abelshauser: „Es gab kein Wirtschaftswunder”, „Der Spiegel”, 23 września 2020,ISSN2195-1349 [dostęp 2025-07-01] (niem.).
  9. Ludolf Herbst: Kriegsüberwindung und Wirtschaftsneuordnung. Ludwig Erhards Beteiligung an den Nachkriegsplanungen am Ende des Zweiten Weltkriegs. Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte 1977, nr 3, 1977, s. 334.

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Erwin von Beckerath, Fritz W. Meyer,Alfred Müller-Armack (Hrsg.):Wirtschaftsfragen der freien Welt. [Zum 60. Geburtstag von Bundeswirtschaftsminister Ludwig Erhard]. Knapp, Frankfurt am Main 1957.
  • Jan Berwid-Buquoy:Der Vater des deutschen Wirtschaftswunders – Ludwig Erhard. BI-HI-Verlag, Berlin 2004,ISBN 3-924933-06-5.
  • Volker Hentschel:Ludwig Erhard. Ein Politikerleben. Olzog, München 1996,ISBN 3-7892-9337-7.
  • Christian Gerlach:Ludwig Erhard und die „Wirtschaft des neuen deutschen Ostraums”. Ein Gutachten aus dem Jahre 1941 und Erhards Beratertätigkeit bei der deutschen Annexionspolitik 1938–43. In: Matthias Hamann, Hans Asbeck (Hrsg.):Beiträge zur Geschichte des Nationalsozialismus. Heft 13:Halbierte Vernunft und totale Medizin.ISBN 3-924737-30-4, Verlag Schwarze Risse, Berlin 1997, S. 241–276.
  • Karl Hohmann:Ludwig Erhard (1897–1977). Eine Biographie. Bonn 1997 (PDF-Datei, ca. 3 MB).
  • Peter Hoeres:Außenpolitik und Öffentlichkeit. Massenmedien, Meinungsforschung und Arkanpolitik in den deutsch-amerikanischen Beziehungen von Erhard bis Brandt. De Gruyter Oldenbourg, München 2013 (Studien zur Internationalen Geschichte, Bd. 32).
  • Daniel Koerfer:Kampf ums Kanzleramt – Erhard und Adenauer.DVA(inne języki), Stuttgart 1987,ISBN 3-421-06372-9.
  • Alfred CA.C. Mierzejewski Alfred CA.C.,Ludwig Erhard., München: Siedler, 2005,ISBN 3-88680-823-8,OCLC 76557463 .
  • AndreasA. Metz AndreasA.,Die ungleichen Gründerväter: Adenauers und Erhards langer Weg an die Spitze der Bundesrepublik., Konstanz: UVK, 1998,ISBN 3-87940-617-0,OCLC 40551341 .
  • Karl Heinz Roth:Das Ende eines Mythos. Ludwig Erhard und der Übergang der deutschen Wirtschaft von der Annexions- zur Nachkriegsplanung (1939 bis 1945). 1. 1939 bis 1943. In:1999. Zeitschrift für Sozialgeschichte des 20. und 21. Jahrhunderts 10, 1995, Nr. 4,ISSN 0930-9977, S. 53–93.
  • Karl Heinz Roth:Das Ende eines Mythos. Ludwig Erhard und der Übergang der deutschen Wirtschaft von der Annexions- zur Nachkriegsplanung (1939 bis 1945). II. 1943 bis 1945. In:1999. Zeitschrift für Sozialgeschichte des 20. und 21. Jahrhunderts 13, 1998, Nr. 1,ISSN 0930-9977, S. 92–124.
  • Bernhard Löffler:Ludwig Erhard. In: Katharina Weigand (Hrsg.):Große Gestalten der bayerischen Geschichte. Herbert Utz Verlag, München 2011,ISBN 978-3-8316-0949-9.
Kanclerze Niemiec
Związek Północnoniemiecki
(1866–1871)
Bundeskanzler
Cesarstwo Niemieckie
(1871–1918)
Reichskanzler
Rzesza Niemiecka
(Republika Weimarska)

(1918–1933)
Reichskanzler
III Rzesza
(1933–1945)
Reichskanzler
Republika Federalna Niemiec (1949–1990)
i zjednoczoneNiemcy
(Republika Federalna Niemiec)
(od 1990)
Bundeskanzler
  1. abcdefghiBezpartyjny.
  2. abcdefgZentrum.
  3. abcdefghiSPD.
  4. abDVP.
  5. abcdNSDAP.
  6. abcdefCDU.
Pierwszy rząd Konrada Adenauera (1949–1953)
Późniejsi członkowie rządu

Drugi rząd Konrada Adenauera (1953–1957)
Późniejsi członkowie rządu

Trzeci rząd Konrada Adenauera (1957–1961)
Późniejsi członkowie rządu

Czwarty rząd Konrada Adenauera (1961–1962)

Piąty rząd Konrada Adenauera (1962–1963)
Późniejsi członkowie rządu

Pierwszy rząd Ludwiga Erharda (1963–1965)
Późniejsi członkowie rządu

Drugi rząd Ludwiga Erharda (1965–1966)

Przewodniczący Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej (Niemcy)

Logo CDU

Ministrowie gospodarki Niemiec
Wicekanclerze Niemiec
Cesarstwo Niemieckie
(1878-1918)
Republika Weimarska
(1918-1933)
III Rzesza
(1933–1945)
Republika Federalna Niemiec
(od 1949)
  1. abcdefghibezpartyjny
  2. abcdefDDP
  3. Zentrum
  4. DVP
  5. abcdefghSPD
  6. DNVP
  7. NSDAP
  8. abcdefghiFDP
  9. abCDU
  10. abZieloni
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Ludwig_Erhard&oldid=79051816
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp