Teren w okolicach Lubeki został najpóźniej w VIII wieku zaludniony przezSłowian, którzy osiedlili się na brzegach Trave kilka kilometrów od dzisiejszego centrum miasta. Zostali oni podbici w 1158 przezHenryka Lwa, który wkrótce w tym miejscu założył miasto. W XIV wieku Lubeka stała się „Królową Hanzy”, będąc zdecydowanie największym i najsilniejszym członkiem tej średniowiecznej organizacji handlowej. W 1533 popadła w konflikt zbrojny zDanią, co doprowadziło do utraty jej potęgi. Świadectwem dawnej świetności „Miasta Siedmiu Wież” jest zachowany zespół zabytkowyStarego Miasta z licznymi zabytkami architektury z XIII–XVI w. z dziełamigotyku ceglanego (m.in.kościołem Mariackim) na czele. W 1987 hanzeatyckie Stare Miasto w Lubece zostało wpisane nalistę światowego dziedzictwa UNESCO.
Nazwa Lubeka wywodzi się od nazwy osady założonej w tym miejscu przezSłowian połabskichLiubice – podaje ją w XI wieku w swojej kronice niemiecki historykAdam z Bremy. W XII wieku nazwa miejscowości wymieniana jest jakoLubecam[3], a niemiecki kronikarzHelmold wymienia po łacinie wKronice Słowian dwie nazwy tej miejscowościcivitatem Lubeke orazcivitatis Lubike[4]. W XIII wieku pojawiły się nazwyLyubeka (1213),Liubec (1263),Lubeke (1281), następnieLübecke (1354),Lühbeck (1612)[3].
Według językoznawców nazwa miejscowości bezpośrednio pochodzi odsłowiańskiego słowa „ljub”[5] (pol. „lubić”).Jan Długosz w swojej kronice podaje również inną słowiańską nazwę miasta Lubeka – Bukowiec[6].
Osadnictwosłowiańskie na wschodnich terenach Holsztynu datuje się na VIII wiek, kiedy to zamieszkujące wcześniej te ziemieplemiona germańskie udały się na zachód, a na ich miejsce napłynęły plemiona słowiańskie. Powstała w czasachKarola Wielkiego osadaLiubice leżała na północ od Altstadtinsel na dzisiejszej wyspieTeerhofinsel(inne języki), w pobliżu ujściaSchwartau(inne języki) doTrave. Od X wiekuLiubice były najważniejszą pozaOldenburgiem (Starogrodem) osadąObodrytów[11], prowadzących częste spory zWieletami, dlatego też najprawdopodobniej już wtedy posiadały silny system umocnień.
Pierwsza wzmianka oLiubicach pochodzi z 1076 z przekazuAdama z Bremy[12], który wspominał również o ukamienowaniu przez SłowianprzeoraklasztorubenedyktyńskiegoAnsverusa wEinhaus. W roku 1093 władzę nad Obodrytami objąłNakonida(inne języki)Henryk Gotszalkowic[a], który bił własną monetę aLiubice uczynił swoją rezydencją[13]. Po jego śmierci w 1127 osada została spalona przez sympatyzujących z GermanamiRanów, a ostatecznie zniszczona w trakcie bratobójczych walk pomiędzy Słowianami w 1138[14].
W 1158 Adolf II musiał poddać LubekęHenrykowi Lwu,księciu Saksonii iBawarii, którego miasto handloweBardowick, położone mniej korzystnie na południe od Lubeki, nie mogło sprostać konkurencji ośrodka Adolfa II[16]. Z początku Henryk Lew zażądał, by Adolf II płacił mu połowę zysków przynoszonych przez Lubekę[14]. Po odmowie Adolfa II Henryk Lew zabronił Lubece handlu dalekosiężnego[14]. W 1157 osadę strawił pożar, a kupcy przenieśli się doRatzeburga, którego niekorzystne położenie uniemożliwiało rozwój handlowy[14]. Ostatecznie Adolf II uległ naciskom Henryka Lwa, który w 1159 odbudował port i osadę, której wkrótce nadanoprawa miejskie. Rok później do Lubeki przeniesiono zOldenburga siedzibębiskupstwa(inne języki)[16].
Rok 1160, w którym Lubeka otrzymałaprawa miejskie w oparciu o prawo miejskie miastaSoest (niem.Soester Stadtrecht), uważany jest przez historyków[17] za początek tzw. hanzy kupców (niem.Kaufmannshanse) w odróżnieniu od późniejszejHanzy miast (niem.Städtehanse). Połączenietransportu lądowego oraz wodnego w rękach jednej organizacji przyczyniło się do osiągnięcia przewagi handlowej Hanzy w rejonie mórz Północnego i Bałtyckiego. Hanza przejęła wiele szlaków morskich, a zarazem kontaktów handlowych odFryzyjczyków,Saksończyków,Anglików iSkandynawów. Z czasem stała się doskonale prosperującymkartelem, skutecznie eliminując z rynków Europy północnej konkurencyjne miasta niebędące jej członkami. Jednym ze sposobów pozwalających na podporządkowanie sobie partnerów handlowych i konkurencyjnych przewoźników było zawieranie tzw. umów pomiędzy równouprawnionymi partnerami. Na przykład wydany przez Henryka Lwaprzywilej artlenburski(inne języki) z 1161 zrównywał prawa kupców z Lubeki z prawami kupcówgotlandzkich, którzy zajmując dominującą pozycję w handlu w strefie Morza Bałtyckiego, wzbraniali się przed uznaniem praw Lubeczan. Henryk Lew nadał więc Gotlandczykom prawa identyczne z tymi, jakie Gotlandia przyznała Lubeczanom. Na skutek tego kupcy zVisby mogli zwozić swoje towary do Lubeki, ale nie mogli ich wysyłać w głąb lądu.
W tym czasie za sprawą Helmolda z Bosau oraz jego następcyArnolda z Lubeki powstałaKronika Słowian opisująca historię ówczesnych północno-wschodnich Niemiec[15].
Po upadku Henryka Lwa, Lubeka przeszła pod panowanie cesarzaFryderyka Barbarossy (1180)[18]. W tenże sposób księstwo zyskało status wyłącznie zależnego odRzeszy i cesarza. Późniejszyprzywilej Barbarossy(inne języki) z 1188 zapewnił jedność terytorialną i umożliwił prowadzenie handlu.
Lubeka, kolorowa litografia książkowa, XIV w.Koga hanzeatycka z 1380 r., Niemieckie Muzeum Żeglugi w BremerhavenWaldemar IV AtterdagSzlaki handlowe ligi hanzeatyckiej
Nadany jeszcze przez Henryka Lwastatut rady miejskiej powoływał 24-osobową radę miasta, niezależną od księcia. W radzie zasiadali przedstawiciele zrzeszeń kupieckich, którzy wybierali maksymalnie czterechburmistrzów spośród swoich członków. W ten sposób w radzie zasiadali wyłącznie przedstawiciele najbardziej wpływowych rodzin kupieckich, w myśl zasady jedna rodzina – jeden reprezentant w radzie miejskiej. Model ten pozostał praktycznie niezmieniony do XIX wieku.
Na początku XIII wieku nastąpił gwałtowny rozwój Lubeki jako centralnego ośrodka transportu morskiego, głównie w dużej mierze za sprawą kolonizacji niemieckiej na wschodzie Europy. Miasto stało się głównym portem obsługującym niemieckich kolonizatorów udających się doLiwonii. Byli to członkowiezakonu krzyżackiego, który za rządów wielkiego mistrzaHermanna von Salzy szybko zyskiwał na znaczeniu politycznym.Złota bulla z Rimini z marca 1226 wydana przez cesarzaFryderyka II, który uznawał się za uniwersalnego władcę chrześcijańskiej Europy (w tym iPolski), nadawała Krzyżakom prawa do wszystkich ziem, jakie zdobędą podczas misji wPrusach.
14 czerwca 1226 Fryderyk II nadał Lubece przywilejwolnego miasta Rzeszy (specialis civitas et locus imperii)[18], który oznaczał, że miasto podlegało bezpośredniocesarzowi. Głównymi korzyściami płynącymi z tego przywileju były prawo do samodzielnego pobieraniapodatku orazcła, a także prawo do odrębnego sądownictwa. Rozwój miasta nabrał przyspieszenia, również za sprawą nowego typu statku tzw.kogi, który pozwalał na transport znacznie większych ładunków niż dotychczas.
Zagrożenie ze strony Danii zostało zażegnane po zwycięskiej obronie w bitwie pod Bornhøved, kiedy połączone siłyBremy, Lubeki iHamburga pokonały wojska Waldemara II. W 1243 Lubeka zawarła przymierze handlowe z Hamburgiem, do którego dołączyły wkrótce inne miasta regionu:Brunszwik,Lüneburg,Magdeburg iKolonia. To nieformalne zrzeszenie miast pod przewodnictwem Lubeki dało początek związkowi miast, tzw. Hanzie. Wkrótce Lubeka stała się głównym portem Hanzy (zwano ją nawet królową hanzy –Königin der Hanse), a przez to najważniejszym miastem handlowym ówczesnej Europy północnej. W 1340 cesarzLudwik IV Bawarski nadał Lubece prawo bicia monet (niem.Goldmünzrecht). W 1356 w Lubece miał miejsce pierwszy zjazd członków Hanzy.
W połowie XIV wieku Hanza, a wraz z nią Lubeka, uwikłana była w częste zatargi z królem DaniiWaldemarem IV o przywileje handlowe w Europie północnej. Konflikt rozpoczął się w 1361, kiedy Waldemar zjednoczył Danię, przyłączając terenySkanii oraz Gotlandii z hanzeatyckim miastemVisby. Dania pokonała flotę hanzeatycką, którą dowodził burmistrz LubekiJohann Wittenborg(inne języki). W 1365 kołoHelsingborga podpisano niekorzystny dla Hanzypokój w Vordingborg(inne języki). W 1367 na spotkaniu miast hanzeatyckich w Kolonii zawiązanokonfederację kolońską(inne języki) (niem.Kölner Konföderation) na czaswojny z Danią i Norwegią. Wprowadzonocła eksportowe oraz importowe naliczane według masy towarów oraz uzgodniono liczbę nowych okrętów dla związku. W 1369 upadła w końcu duńska twierdza Helsingborg, oblegana przez wojska hanzeatyckie pod dowództwem burmistrza LubekiBruna Warendorpa(inne języki). Konflikt Hanzy z Danią został zakończony podpisaniempokoju w Stralsundzie, który gwarantował związkowi 15% zysków z duńskiego handlu.
XIV wiek to szczyt rozkwitu Lubeki, która była już wówczas drugim co do wielkości miastem Niemiec (największym miastem była wtedy Kolonia) – w 1380 Lubeka miała 18000 mieszkańców[18].Lubeckie prawo lokacyjne (niem.Lübische Recht) stanowiło wzór dla większości miast hanzeatyckich, a rada miasta Lubeki była instytucją wyższej instancji dla wszystkich miast w lubeckim okręgu sądowniczym.
Wraz z powstaniem w 1379 unii monetarnej (niem.Wendischer Münzverein) pomiędzy Lubeką, Hamburgiem,Wismarem, Lüneburgiem,Rostockiem,Stralsundem, a także Hanowerem, marka lubecka rozprzestrzeniła się w obrębie Morza Bałtyckiego[22].
W tym czasie Lubeka ściśle współpracowała z Hamburgiem. Podczas gdy Hamburg umocnił swoją pozycję w handlu w obrębie Morza Północnego, Lubeka zdominowała wymianę handlową ze Skandynawią oraz państwami basenu Morza Bałtyckiego, od kantorówBryggen wBergen poPeterhof. Polityczne wpływy Lubeki sięgały kantoru Hanzy wBruggi orazlondyńskiej bazy handlowejSteelyard. Handel pomiędzy Lubeką a Hamburgiem odbywał się głównie drogą lądową, wzdłużniem.Alte Salzstraße (traktu solnego między Lubeką a Lüneburgiem) albo drogą wodną poprzez wybudowany w latach 1392–1398 kanał na rzeceStecknitz(inne języki) (niem.Stecknitz-Kanal) łączącyŁabę z Bałtykiem. Kanał ten wykorzystywany był do transportusoli z Lüneburga, jednego z najważniejszych towarów eksportowych Lubeki na północ i wschód Europy. Sól była potrzebna do konserwacji ryb, m.in.śledzia, który był popularnym daniempostnym w średniowiecznejDolnej Saksonii.
Początek XV wieku (1408–1415) napiętnowany był sporami wewnętrznymi, podczas których doszło do obalenia rady miejskiej. Doprowadziło to w 1410 do przejściowego wykluczenia Lubeki spod protektoratu cesarza (niem.Reichsacht).
W 1429 król duńskiEryk Pomorski wprowadzając nową opłatę celną (duń.Øresundstullen) za przepływ obcych statków przez cieśninęSund, wywołał kolejny konflikt Hanzy z Danią, który zakończył się podpisaniempokoju w Vordingborgu potwierdzającego przywileje Hanzy.
W 1470 pruskie i wendeńskie miasta Hanzy wypowiedziały wojnęAnglii. Głównymi powodami konfliktu były systematyczne ograniczanie przywilejów Hanzy w Londynie oraz wypady handlowe kupców angielskich w rejon Morza Bałtyckiego (The Company of Merchant Adventurers of London). Czteroletnia wojna morska, prowadzona przy udzialekaprów, zakończyła się korzystnym dla Hanzypokojem w Utrechcie(inne języki) (1474), podpisanym w imieniu Hanzy przez burmistrza LubekiHinricha Castorpa(inne języki).
W XV wieku Lubeka handlując w basenie Morza Bałtyckiego, nie tylko sprzedawała sól, śledzie zeSkanii czydorsze z północnej Norwegii, ale zaopatrywała również tereny Europy północnej w dobra codziennego użytku oraz pośredniczyła w handlu dziełami sztuki. Lubeckiepoliptyki oraz prace średniowiecznych artystów malarzy i rzeźbiarzy takich jakBernt Notke czyHermen Rode znajdują się w wielu miastach Europy północnej.
Johannes BugenhagenLubeka A.D.1641, warsztat Mateusza Meriana
Okres między 1522 a 1530 rokiem to czasreformacji. Coraz więcej obywateli miasta zapoznawało się z nowymi ideami, choć rada miejska próbowała za wszelką cenę powstrzymać postęp nowego nurtu. Kiedy rada miejska wprowadziła podwyżkę podatków, podyktowaną m.in. wprowadzeniem ogólnocesarskiego podatku na rzecz obrony przed niebezpieczeństwem tureckim (niem.Türkensteuer), obywatele Lubeki zażądali w zamian prawa głosu orazewangelickichkaznodziejów. Rada musiała ustąpić. Wkrótce podjęto decyzję o wprowadzeniu reformacji. W roku 1531 radca miejskiJan Bugenhagen w swoim dzieleDer Keyserliken Stadt Lübeck christlike Ordeninge wezwał do reformyKościoła,szkolnictwa orazopieki socjalnej. W tym samym roku rada miasta wymogła nakapitule katedralnej podpisanie umowy zobowiązującej ją do zrzeczenia się wszelkich dóbr kościelnych na terenie miasta. Pierwszymsuperintendentem Lubeki orazrektorem nowo powstałej szkoły humanistycznej (niem.Lateinschule)Katharineum(inne języki) zostałHermann Bonnus(inne języki).
W latach 1534–1536 doszło do kolejnej wojny Hanzy z Danią oraz ze Szwecją iPrusami, zwaną również zatargiem hrabiów (niem.Grafenfehde). Po śmierci króla Fryderyka I, burmistrz LubekiJürgen Wullenwever(inne języki) udzielił poparcia synowi Fryderyka I, księciu Chrystianowi von Schleswig-Holstein, który jednak odmówił pomocy Hanzy. W tej sytuacji hrabiaChristoph von Oldenburg(inne języki) wystąpił o wsparcie Lubeki w przywróceniu na tron Christiana II. Pomimo początkowych zwycięstw Lubeka poniosła klęskę w ostatecznym starciu ze zjednoczoną flotą Danii, Szwecji i Prus, co przyczyniło się do osłabienia potęgi Hanzy. Burmistrz Wullenwever musiał uciekać z Lubeki, pochwycony przezarcybiskupa Bremy, został stracony w 1537.
W roku 1615 Lubeka rozbudowała swój dotychczasowy system umocnień. Prace prowadzono według projektów budowniczychholenderskichJohanna von Ryswycka iJohana van Valckenburgha(inne języki), którzy zaprojektowali również umocnienia Hamburga, Bremy orazUlm. Z uwagi na specyficzne ukształtowanie terenu zrezygnowano z budowy murów obronnych wokół całego miasta. Budowę nowych fortyfikacji zakończył w 1634Johann von Brüssel.
W okresiewojny trzydziestoletniej Lubece udało się zachować neutralność. Na początku konfliktu miasto odnosiło jeszcze korzyści gospodarcze. Jednakże z przystąpieniem do wojny Szwecji to Hamburg zaczął zyskiwać na znaczeniu jako główny pośrednik finansowy oraz największy port przeładunkowy broni,saletry oraz innych materiałów niezbędnych do prowadzenia działań wojennych. W czasie negocjacji oraz podpisywania późniejszegopokoju westfalskiego miasta hanzeatyckie były reprezentowane przez przyszłego burmistrza LubekiDavida Gloxina(inne języki). W wyniku wojny kontrolę nad Bałtykiem przejęły Szwecja oraz zjednoczone uniąMarchia Brandenburska i Prusy Książęce.
Pomimo tego, że Lubeka nie była bezpośrednio dotknięta przez wydarzenia wojenne, jej znaczenie gospodarcze zaczęło maleć wraz z ukierunkowaniem europejskich przepływów handlowych na zachód oraz rosnącą prezencją na Bałtyku nowoczesnej holenderskiej floty handlowej, która stopniowo przełamywała monopol Hanzy. Gasnącej potęgi nie podtrzymał nawet szybki rozwójwielorybnictwa.
Ostatni zjazd Hanzy odbył się w Lubece w 1669. Trzy miasta: Lubeka, Hamburg i Brema, nadal pozostające znaczącymi portami i ośrodkami handlu, zostały wybrane do zarządzania spuścizną Hanzy.
Rok 1669 okazał się też przełomowym w polityce wewnętrznej Lubeki. Wraz z reformą statutu miasta (Kassarezess) rada miasta nadała obywatelom Lubeki prawo głosu również w sprawach związanych z finansami miasta.Kassarezzess była jedyną reformą statutu miasta od jego założenia do pierwszej połowy XIX wieku. Pomimo tych zmian Lubeka pogrążyła się wkonserwatyzmie. Wielu artystów opuszcza miasto, m.in. braciaKneller. W okresie przedoświeceniowym na szczególną uwagę zasługuje działalnośćpolihistora, pierwszego pastora (Hauptpastor) kościoła św. MariiJakuba von Melle, który oprócz studiów nad historią rodzinnego miasta zajmował siępaleontologią,genealogią,heraldyką,numizmatyką, a nawet opracował pierwszy słownikjęzyka średnio-dolno-niemieckiego.
Pod koniec XVIII wieku w mieście zaczęły powstawać progresywnesalony literackie, takie jak zorganizowany przezDorotheę Schlözer, pierwszą kobietę w Niemczech, która uzyskała tytuł doktorfilozofii. W tym czasie pracował też w Lubece przedstawiciel rodziny artystycznej Tischbein – malarzJohann Jacob Tischbein(inne języki) znany jako Lübecker Tischbein.[potrzebny przypis] Za bramami miasta powstał zakład ceramicznyStockelsdorfter Fayencemanufaktur[23]. Obywatele miasta założyli zaś Stowarzyszenie do Wspierania Działalności Społecznie Użytecznej (niem.Gesellschaft zur Beförderung gemeinnütziger Tätigkeit), które miało duży wpływ na kulturalne życie miasta[24].
Wraz z przyjętą jednogłośnie w 1803 r. decyzją rady cesarstwa niemieckiego osekularyzacji imediatyzacji (Reichsdeputationshauptschluss), Lubeka zachowała status wolnego miasta[18]. W roku 1806, po upadku Cesarstwa Niemieckiego, miasto stało się na mocy prawa międzynarodowego niezależnym państwem niemieckim, które pozostawało neutralne w obliczuwojny Prus z Napoleonem.
W listopadzie 1806 neutralność Lubeki wykorzystałfeldmarszałek pruskiGebhard Leberecht von Blücher, który nie będąc w stanie stawić czoła przeważającym wojskom napoleońskim pod dowództwemJean-Baptiste’a Bernadotte, chciał zarekwirować znajdujące się w porcie statki i wyprawić choć część swojej armii do Prus Wschodnich lub Anglii. W razie niepowodzenia tego planu, Blücher chciał zmusić Francuzów do długotrwałego oblężenia Lubeki. Wcześniej jednak do miasta wdarły się wojska szwedzkie, niszcząc bramyMühlentor orazBurgtor i zajmując statki w Lubece oraz w Travemünde. Blücher zmuszony był przygotować miasto do odparcia ataku wojsk napoleońskich. W nocy z 5 na 6 listopada armia francuska otoczyła miasto, przystępując o świcie do ataku. W czasieBitwy pod Lubeką główne walki toczyły się przed bramąBurgtor. Wbrew rozkazom Blüchera książę Fryderyk Wilhelm dowodzący obronąBurgtor wysłał swoje oddziały poza mury miasta, by ratować pozostające tam armaty. Wskutek tego bramaBurgtor pozostawiona była bez żadnej obrony, a wojska Fryderyka Wilhelma dostały się pod ostrzał własnej armii. Błąd ten umożliwił Francuzom szybkie zdobycie miasta.
W latach 1811–1813 Lubeka była częścią cesarstwa Napoleona, pełniąc funkcję okręgu (fr.arrondissement) wdepartamencie Bouches-de-l’Elbe.
Carl BurckhardtDzwony Kościoła Mariackiego zniszczone podczas nalotów w 1942Zatoka Lubecka, 3 kilometry od Neustadt (biały punkt w środku mapki): pozycja zatonięciaCap Arcony
Po upadku cesarstwa niemieckiego w 1918 r. w Lubece, jako drugim mieście poKilonii, doszło do buntu marynarzy. Wystąpienia te nie przerodziły się jednak w żadne groźniejsze rozruchy związane zrewolucją listopadową. Burmistrz isenatorowie zachowali swoje urzędy. W tym samym roku uchwalono noweczynne prawo wyborcze, a w maju 1920 pierwszydemokratyczny statut miasta. W tym czasie zakończyła się również wspólnota hanzy – wolne miasta zaprzestały wspólnej reprezentacji przy Rzeszy. Niepokoje wstrząsające wczesnąRepubliką Weimarską ominęły Lubekę.[potrzebny przypis]
Lata 30. to koniec Republiki Weimarskiej i dojścienazistów do władzy. Konfrontacja nazistów z przedstawicielami partii demokratycznych doprowadziła do aresztowania działacza opozycjiJuliusa Lebera w lutym 1933.Willy Brandt uniknął prześladowań, ratując się ucieczką do Skandynawii. W wieczór ostatnich wolnych wyborów parlamentarnych w marcu 1933NSDAP, uzyskując ponad 40% głosów, przejęła natychmiast władzę w Hamburgu, Lubece iHesji.Friedrich Hildebrandt sprawujący władzę (Reichsstatthalter) nadMeklemburgią i Lubeką, powołał w maju swojego dotychczasowego zastępcęOtto-Heinricha Dreschlera na burmistrza Lubeki.
Na mocy ustawy o tzw. wielkim Hamburgu z 1937 (Groß-Hamburg-Gesetz), Lubeka straciła swoją ponad 700-letnią niezależność terytorialną i została wcielona do pruskiej prowincjiSchleswig-Holstein[18]. Decyzję tę poprzedziły liczne konflikty pomiędzygauleiterem Szlezwika-HolsztynuHinrichem Lohse a Friedrichem Hildebrandtem, któremu Lubeka podlegała w latach 1933–1937.
We wrześniu 1941 naziści uprowadzili i następnie zamordowali 605 pensjonariuszyszpitala psychiatrycznego Strecknitz w ramach realizowanego w III Rzeszy programu eksterminacji osób niedorozwiniętych psychicznie, tzw.akcji T4.
Ponad połowie z mieszkających przed 1939 r. w Lubece Żydów udało się wyemigrować z miasta. Z pozostałych 203 osób, 90 wywieziono na początku grudnia 1941 doobozu koncentracyjnego Jungfernhof kołoRygi naŁotwie. Ostatnie transporty zorganizowano do obozów wTheresienstadt na przełomie 1942 i 1943 r. Wywózkę i obozy przeżyły trzy osoby.
W noc poprzedzającąNiedzielę Palmową z 28 na 29 marca 1942 nastąpił atak powietrznyRoyal Air Force na gęsto zaludnione stare miasto w Lubece. W wyniku ataku zginęło 320 osób, a 1044 budynki zostały zniszczone lub uszkodzone, m.in. katedra, kościół Mariacki oraz kościół św. Piotra. Lubeka była pierwszym dużym miastem niemieckim zaatakowanym na mocy brytyjskiej dyrektywy onalotach dywanowych (ang.Area Bombing Directive).
W 1944 r.Carl Jakob Burckhardt,szwajcarski dyplomata i prezydentMiędzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża, wynegocjował możliwość korzystania z portu w Lubece przez statki Czerwonego Krzyża, co przyczyniło się do zaprzestania dalszych bombardowań miasta. Carl Burckhardt otrzymałhonorowe obywatelstwo miasta Lubeki. 23 kwietnia 1945, w ramach negocjacji akcji humanitarnej „Białe autobusy” odbyło się w Lubece spotkanie pomiędzyHeinrichem Himmlerem a szwedzkim hrabiąFolke Bernadotte, podczas którego Himmler zaproponowałaliantomrozejm. Prezydent USAHarry Truman odrzucił tę propozycję. Brytyjska armia zdobyła Lubekę 2 maja 1945 praktycznie bez walk. 3 maja 1945 wZatoce Lubeckiej miał miejsce tragiczny wypadek. Samoloty aliantów zbombardowały i zatopiły trzy statki, m.in.Cap Arcona, które z rozkazuSS przewoziły więźniów obozów koncentracyjnych. Zginęło 7–8 tysięcy osób.
Po 1945 r. liczba ludności Lubeki zaczęła wzrastać, głównie za sprawą uciekinierów z Niemiec wschodnich. W 1946 r. Lubeka stała się częścią wyznaczonego przez aliantów landuSzlezwik-Holsztyn[18]. Do 1989 r. pozostawała miastem granicznym na granicy pomiędzyRFN aNRD. WSchlutup(inne języki) znajdowało się najbardziej wysunięte na północ przejście graniczne. Reliktyzimnej wojny straszą jeszcze przy mościePossehlbrücke oraz przyBurgtorteller – są to specjalne komory na ładunki wybuchowe, które miały na celu powstrzymać atak lądowy wojskUkładu Warszawskiego. Podział Niemiec odciął wprawdzie Lubekę od Meklemburgii, ale jednocześnie zapewnił portowi Travemünde uprzywilejowaną pozycję w transporciepromowym pomiędzy Europą Zachodnią a państwami Morza Bałtyckiego, Szwecją i Finlandią. Odzjednoczenia Niemiec w 1990 r. Lubeka stała się ponownie centrum zachodniej Meklemburgii.
W styczniu 1996 w podpalonym domu uchodźców w Lubece zginęło 10 osób, a 50 zostało rannych.[potrzebny przypis]
Historyczne centrum –Stare Miasto w 1987 hanzeatyckie Stare Miasto w Lubece, jako pierwsze w Europie północnej, zostało wpisane nalistę światowego dziedzictwa UNESCO. Na obszarze objętym ochroną UNESCO znajduje się ponad tysiąc budynków, m.in.:
W Lubece urodzili sięThomas Mann i jego bratHeinrich. PrzyMengstraße znajduje sięDom Buddenbrooków (Buddenbrookhaus) przeniesiony na karty powieści Tomasza MannaBuddenbrookowie. Do tej pory wielu turystów posługuje się egzemplarzem tej książki jako przewodnikiem po mieście. Co trzy lata miasto Lubeka przyznaje nagrodę literacką im. Tomasza Manna[26].
↑Jan Długosz: Jana Długosza kanonika krakowskiego Dziejów polskich ksiąg dwanaście. Tom 1. Brak numerów stron w książce W rozdziale opisującym rok pański 1031 Długosz pisze: „...sławne owo i znakomite miasto Bukowiec, po niemiecku zwano Lubek...”. Długosz był przekonany, że miasto to pod nazwą Bukowiec za panowaniaBolesława Chrobrego należało do Polski.
↑abHelmold z Bosau (tłum. na jęz. niem. HeinzH.B.(H.Stoob)Helmold z Bosau (tłum. na jęz. niem. HeinzH.B.(H.,Chronica Slavorum, [w:]Ausgewählte Quellen zur deutschen Geschichte des Mittelalters, Darmstadt: Wiss. Buchgesellschaft, 1963,ISSN0067-0650(niem.). Brak numerów stron w książce
↑C.-H. Seebach: 800 Jahre Burgen, Schlösser und Herrenhäuser in Schleswig-Holstein. Neumünster: Karl Wachholtz Verlag, 1988.ISBN 3-529-02675-1. (niem.). Brak numerów stron w książce
↑G.P.G.P.FehringG.P.G.P.,Die Burg in Lübeck, [w:]Lübecker Schriften für Archäologie und Kulturgeschichte, Bonn: Habelt, 1982,ISSN0721-3735(niem.). Brak numerów stron w książce
Lübeck-Lexikon: Die Hansestadt von A bis Z. Antjekathrin Graßmann (red.). Lübeck: Schmidt-Römhild, 2006.ISBN 3-7950-7777-X. Brak numerów stron w książce
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.svg)
