Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Lima

Na mapach:12°03′36″S 77°02′15″W/-12,060000 -77,037500
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Ten artykuł dotyczy stolicy Peru. Zobacz też:inne znaczenia tego słowa.
Lima
Ilustracja
HerbFlaga
HerbFlaga
Dewiza: La Ciudad de los Reyes
Państwo

 Peru

Region

Lima

Alkad

Rafael López Aliaga(od 2023)[1]

Powierzchnia

804,3 km²

Wysokość

110 m n.p.m.

Populacja (2023)
• liczba ludności


10 092 000

Nr kierunkowy

1

Kod pocztowy

15001

Podział miasta

30 dzielnic

Plan Limy
Położenie na mapie Peru
Mapa konturowa Peru, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Lima”
Ziemia12°02′S 77°01′W/-12,033333 -77,016667
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa
Historyczne centrum Limy[a]
Obiekt zlisty światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo

 Peru

Typ

kulturowy

Spełniane kryterium

IV

Numer ref.

500

Region[b]

Ameryka Łacińska i Karaiby

Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę

1988
na 12.sesji

Dokonane zmiany

1991

Limastolica i największemiastoPeru, położone nadOceanem Spokojnym, 12 km na wschód od portuCallao.

Dane ogólne

[edytuj |edytuj kod]

Dane dotyczące aglomeracji[2]:

Historia

[edytuj |edytuj kod]

Miasto leży nad rzekąRímac, położone na równinie nadbrzeżnej u podnóża Kordyliery Nadbrzeżnej (Andy). PierwotnieCiudad de los Reyes, czyli „Miasto Królów”. Założone w 1535 przezFrancisco Pizarro, ponieważ do dalszego podboju Inków potrzebował solidniejszego zaplecza niż obozowisko. Od 1535 stolica wicekrólestwa Peru, a od 1821 republiki Peru. Miasto wielokrotnie niszczone przez trzęsienia ziemi.

Obecnie miasto jest głównym ośrodkiem przemysłowym, handlowym, finansowym, kulturalnym i naukowym kraju. Lima pomimo wielokrotnych zniszczeń posiada szereg zabytków, m.in.katedrę z XVI wieku, zespół pałacu prezydenckiego oraz kościół i klasztor św. Franciszka. Zespół urbanistyczny starego miasta został w roku 1988 wpisany na listęświatowego dziedzictwaUNESCO. W stolicy Peru są też: uniwersytet (zał. w 1551 r., najstarszy na kontynencie), Biblioteka Narodowa oraz muzea.

Zabytki

[edytuj |edytuj kod]
  • Plaza de Armas, centralny plac miasta, najstarsza część miasta. Na środku placu znajduje się fontanna z 1650 roku wykonana z brązu. Wokół placu położone są następujące zabytki:
    • Katedra zbudowana na zlecenieFrancisca Pizarra w 1535 roku. Przebudowana w stylu renesansowo-barokowym w latach 1564 do 1758. Kolejna przebudowa po zniszczeniach w wyniku trzęsienia ziemi w 1940 roku. Jest budowlą trójnawową z 10 bocznymi kaplicami. W jednej z nich, kaplicy św.Jana Chrzciciela znajduje się uważana za jedną z najpiękniejszych rzeźba Chrystusa. W innej kaplicy złożone zostały szczątki Francisca Pizarra;
    • Pałac Arcybiskupa (hiszp. Palacio Arzobispal) zbudowany w 1924 roku w stylu kolonialnym;
    • Pałac Rządowy (hiszp.Palacio de Gobierno),barokowy budynek, od 1937 siedziba prezydenta Peru;
  • Kościółśw. Dominika (hiszp.Iglesia de Santo Domingo) zbudowany w XVI wieku na zleceniedominikaninaVincenta de Valverde na ziemi podarowanej mu przezFrancisca Pizarra. W podziemiach kościoła złożone są szczątkiśw. Róży (pierwszej świętej pochodzącej z Ameryki),św. Marcina z Porres orazśw. Jana Macias;
  • Klasztor św. Franciszka – kompleks budynków w skład których wchodzą: kościół, klasztor i kaplice – La Soledad i El Milagro. Pierwszy kościół został zbudowany z drewna i gliny w 1557 roku. Po jego zniszczeniu przez trzęsienie ziemi w 1656 roku został odbudowany przezportugalskiego architektaConstantina de Vasconcellosa w stylubarokowym.
  • Kościół św. Piotra (hiszp.Iglesia de San Pedro), zbudowany w stylu wczesnokolonialnym w 1636 roku. Jedyny kościół w Limie posiadający trzy wejścia. Wnętrze wzorowane na kościeleIl Gesù wRzymie

Muzea

[edytuj |edytuj kod]
  • Muzeum Sztuki w Limie (Museo de Arte de Lima). Gromadzi zbiory sztuki peruwiańskiej, od czasów pre-inkaskich, po inkaskie,Wicekrólestwa Peru oraz republikańskie.
  • Muzeum Larco.
  • Muzeum Katedralne.
  • Muzeum Klasztoru Braci Bosych (Museo de los Descalzos).

Klimat

[edytuj |edytuj kod]

Klimat Limy, mimo jej położenia w strefie tropikalnej, jest dość łagodny. Jest to klimat subtropikalny pustynny, jednak dzięki specyficznemu mikroklimatowi charakteryzuje się także dużą wilgotnością przez cały rok. Średnie temperatury dzienne to od 12 do 19 °C zimą i od 19 do 29 °C latem. W okresach oddziaływaniaEl Niño, gdy wody wokół wybrzeża zwiększają temperaturę ze zwyczajowych 17–19 °C do nawet 26 °C (1998), zachodzą wahania klimatyczne, a temperatura powietrza wzrasta nawet o kilka stopni.

Wilgotność względna jest zawsze bardzo wysoka, zwłaszcza rano, co przyczynia się do powstawania porannej mgły w okresie od czerwca do grudnia, a stale utrzymujących się niskich chmur w okresie od maja do listopada. Słoneczne, mniej wilgotne i ciepłe lata trwają od grudnia do kwietnia, a po nich następują pochmurne, wilgotne i łagodne zimy (od czerwca do października). Najniższa odnotowana temperatura w obszarze metropolitarnym wyniosła 8 °C. Lima ma 1284 godziny słoneczne w ciągu roku, 28,6 godziny w lipcu i 179,1 godziny w styczniu. Są to wartości wyjątkowo niskie, biorąc pod uwagę jej położenie geograficzne[3].

Opady deszczu są bardzo niskie – 100–600 mm/rok – i występują głównie w miesiącach zimowych. Ma to wpływ na zasoby wody w mieście. Letnie deszcze występują w formie odosobnionych, lekkich, popołudniowych lub wieczornych opadów, będących pozostałością popołudniowych burz nad Andami. Szczyt opadów ma miejsce zimą, kiedy to występują nocne i poranne mżawki, zwanecamanchacas lubgarua[potrzebny przypis].

Taka charakterystyka klimatu jest skutkiem występowania zjawiskaupwellingu oceanicznego orazPrądu Humboldta u wybrzeża.

Gospodarka

[edytuj |edytuj kod]

Wielki ośrodek przemysłowy, m.in. zakłady przemysłu ciężkiego, farmaceutyczne, chemiczne,tworzyw sztucznych, włókiennicze, spożywcze, samochodowe, skórzane oraz rafineria ropy naftowej.

Transport

[edytuj |edytuj kod]

Największy ośrodek komunikacyjny kraju. Lima posiada dobrze rozbudowaną sieć drogową. Ważny węzeł kolejowy; tu zaczyna się najwyżej położonalinia kolejowa wAndach, pierwsza też linia kolejowa zbudowana wAmeryce Południowej. Miasto posiada międzynarodowyport lotniczy im. Jorge Cháveza.

Edukacja

[edytuj |edytuj kod]

Uniwersytety

[edytuj |edytuj kod]

W Limie znajdują się następujące uniwersytety:Universidad Nacional Mayor de San Marcos,Universidad Nacional de Ingeniería,Papieski Uniwersytet Katolicki w Peru,Universidad de Lima,Universidad Antonio Ruiz de Montoya(inne języki),Universidad Peruana Cayetano Heredia(inne języki),Universidad Ricardo Palma i jeszcze wiele innych.

Demografia

[edytuj |edytuj kod]

Populacja mieszkańców miasta przyrasta gwałtownie w niekontrolowany sposób. Wszelkie dane mają charakter szacunkowy. Ocenia się, że ponad 4 miliony mieszkańców zamieszkuje dzielnice nędzy lub prymitywne domy zbudowane na plaży. Rząd Peru podejmuje starania w celu ograniczenia migracji z górskich terenów do miasta, lecz nie przynosi to spodziewanych efektów.

Katedra w Limie
Panorama miasta
        Rok        Liczba ludności
161426 400
179156 600
181263 900
182064 000
182760 000
183955 100
185080 000
1861100 000
1877101 500
1890103 900
1896113 000
1900103 900
1908140 900
1920176 500
        Rok        Liczba ludności
1925260 000
1927200 000
1931373 900
1940533 600
1945657 800
1951835 000
1953964 000
19611 262 100
19692 541 300
19813 573 227
19935 363 270
19975 930 318
20006 271 430
20056 867 951

Imprezy, wydarzenia

[edytuj |edytuj kod]
  • Co roku w maju odbywa się Festiwal Filmów Europy Środkowej i WschodniejNa wschód od Limy (Al este de Lima).
  • Co roku w lipcu odbywają sięMiędzynarodowe Targi Książki (FIL).
  • Co roku w sierpniu odbywa sięLimeński Festiwal Filmowy (Festival de Cine de Lima).
  • Co roku w październiku odbywa sięFestiwal Kina Europejskiego (Festival de Cine Europeo).
  • Pod koniec każdego roku odbywają się Targi KsiążkiRicardo Palma w dzielnicy Miraflores.

Sport

[edytuj |edytuj kod]

Najpopularniejszym sportem w peruwiańskiej stolicy jestpiłka nożna. Tutejsze kluby piłkarskie należą do najlepszych w kraju, m.in.Universitario Lima (24-krotnie mistrz kraju i finalistaCopa Libertadores 1972),Alianza Lima (22-krotnie mistrz kraju),Club Sporting Cristal (15-krotnie mistrz),Municipal Lima (4-krotnie mistrz).

Największe stadiony w mieście to: mogący pomieścić ponad 80 tys. widzówEstadio Monumental „U” (Estadio Teodoro Fernández), Estadio Universidad San Marcos (ok. 65 tys. miejsc), Estadio Nacional José Díaz (ok. 45 tys. miejsc) i Estadio Alejandro Villanueva (ok. 35 tys. miejsc).

Miasto było gospodarzemXVIII Igrzysk Panamerykańskich w 2019 r.

Miasta partnerskie

[edytuj |edytuj kod]

Zobacz też

[edytuj |edytuj kod]

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Rafael López Aliaga juró como alcalde de Lima en ceremonia realizada en el Teatro Municipal [online], www.gob.pe [dostęp 2023-01-05] (hiszp.).
  2. Oliver Hartwich: World urban areas. Demographia, 04 2017. s. 18. [dostęp 2017-06-13]. (ang.).
  3. Lima, un clima de desierto litoral. | Capel Molina | Anales de Geografía de la Universidad Complutense. revistas.ucm.es. [zarchiwizowane ztego adresu (2010-06-29)].

Bibliografia

[edytuj |edytuj kod]
  • Praca zbiorowa: Podróże Marzeń – Peru. Wyd. I. Warszawa: Mediaprofit sp. z o.o., 2006, s. 149–162.ISBN 83-60174-25-3.
  • Praca zbiorowa: Lonely Planet Peru. Lonely Planet, 2010, s. 87–101.ISBN 978-1-74179-014-6.
  • Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Peru. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2009, s. 62–68.ISBN 978-83-7575-642-5.
Obiekty zlisty Światowego Dziedzictwa UNESCO wPeru
  1. Wspólnie z Argentyną, Boliwią, Chile, Ekwadorem i Kolumbią.
Stolice państw Ameryki Południowej
Stolice niepodległych państw
Stolice terytoriów zależnych
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lima&oldid=77911464
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp