Leonid Aleksandrowicz Goworow (ros. Леонид Александрович Говоров, ur.10 lutego?/22 lutego 1897 we wsi Butyrki wguberni twerskiej, zm.19 marca1955 wMoskwie) – rosyjski iradziecki dowódca wojskowy, dowódca obronyLeningradu podczasII wojny światowej,marszałek Związku Radzieckiego (1944), komendantAkademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, naczelny dowódca wojsk obrony przeciwlotniczej i wiceminister obronyZSRR (1954–1955),Bohater Związku Radzieckiego (1945),deputowany doRady Najwyższej ZSRR 2., 3. i 4. kadencji.
Urodził się 22 lutego 1897 we wsi Butyrki obecnegoobwodu kirowskiego w rodzinie chłopskiej. Jego ojciec byłburłakiem, następnie uzyskał pracę w szkole. Dzięki temu mógł wykształcić swoich synów: Leonida, Michaiła, Nikołaja i Władimira. Dzięki dobrym wynikom w nauce mógł bez egzaminów wstępnych wybrać szkołę[1]. Podjął studiaokrętownicze, lecz po wybuchuI wojny światowej w grudniu 1916 został wcielony do wojska rosyjskiego. W czerwcu 1917 ukończył Konstantinowską Szkołę Artylerii w stopniu podporucznika. Po wybuchurewolucji październikowej, stacjonując w jednostcemoździerzy wTomsku, porzucił wojsko.
W październiku 1918, podczaswojny domowej został wcielony do armii „białych” adm.Aleksandra Kołczaka, lecz w październiku 1919 zbiegł do Tomska, biorąc tam udział w powstaniu przeciw białym. W styczniu 1920 wstąpił doArmii Czerwonej.
W 1933 ukończył zaoczne studia wAkademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego, a w 1938Akademię Sztabu Generalnego w Moskwie. Jako jeden z nielicznychkombrygów, mianowanych w 1936, przeżył okresczystek stalinowskich. W latach 1938–1939 wykładał w Akademii Artyleryjskiej im. Feliksa Dzierżyńskiego, a od maja do lipca 1941 był jej komendantem. Brał udział wwojnie zimowej 1939–1940 zFinlandią jako szef sztabu 7 Armii, następnie był zastępcą Generalnego Inspektora Artylerii.
Po wybuchuwojny niemiecko-radzieckiej, początkowo od 22 lipca 1941 był szefem artylerii na kierunku zachodnim, później Frontu Zapasowego. Od 18 października 1941 był dowódcą 5 Armii podczasbitwy moskiewskiej. Od 25 kwietnia 1942 do 1945 był dowódcąFrontu Leningradzkiego iobrony Leningradu oraz w lutym – marcu 19452 Frontu Nadbałtyckiego. W partii komunistycznej od 8 czerwca 1942 roku[1].
17 listopada 1943 mianowanygenerałem armii, a 18 czerwca 1944Marszałkiem Związku Radzieckiego – za przełamanie oporu Finów naPrzesmyku Karelskim. 27 stycznia 1945 przyznano mu tytułBohatera Związku Radzieckiego.
Po wojnie w latach 1948–1952 dowódca, a od 1954 naczelny dowódca wojsk obrony powietrznej i wiceminister obrony ZSRR. Od 1942 był członkiem partii komunistycznejKPZR. Był też deputowanym doRady Najwyższej ZSRR od 2. do 4. kadencji.
Zmarł na wylew krwi do mózgu w wieku 58 lat, 19 marca 1955 wMoskwie i został pochowany pod muremkremlowskim naPlacu Czerwonym. Na pogrzebie marszałka, pierwszy za lawetą z prochami ojca szedł jego syn, Siergiej Leonidowicz[2].
W 1923 ożenił się z Lidią Iwanowną Izdebską (1903–1983), córką polskiego zarządcy wiejskiego oraz Rosjanki. Z tego związku przyszło na świat dwóch synów:Władimir (ur. 1924–2006), Bohater Związku Radzieckiego oraz generał i Siergiej (1944–2013), również wojskowy. Obecnie wnukowie marszałka dbają o pamięć o dziadku oraz angażują się w wiele historycznych przedsięwzięć.
- BolesławB. Potyrała BolesławB.,HieronimH. Szczegóła HieronimH.,Czerwoni marszałkowie. Elita Armii Radzieckiej 1935-1991, Zielona Góra: Wyd. WSP im. Tadeusza Kotarbińskiego, 1997,ISBN 83-86832-23-1,OCLC 835148265 . Brak numerów stron w książce
- BolesławB. Potyrała BolesławB.,WładysławW. Szlufik WładysławW.,Who is who? Trzygwiazdkowi generałowie i admirałowie radzieckich sił zbrojnych z lat 1940-1991, Częstochowa: WSP, 2001,ISBN 83-7098-662-5,OCLC 831020923 . Brak numerów stron w książce
- Wykaz wyższych dowódców RKKA 1935-1940, Koszalin 2012, s. 20
- Mała Encyklopedia Wojskowa, t. I, Wyd. MON, Warszawa 1971
- Encyklopedia II wojny światowej, Wyd. MON, Warszawa 1975
- (ros.) W. Jegorszyn –Feldmarszałkowie i marszałkowie, Moskwa 2000
- (ros.) K. Zalesskij –Imperium Stalina. Biograficzny słownik encyklopedyczny, Moskwa 2000
- (ros.)Radziecka Encyklopedia Wojskowa, t. II, Moskwa
- (ros.)Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 6, s. 622, Moskwa 1969-1978
- (ros.)Wojskowy słownik encyklopedyczny, Moskwa 1986
- Леонид Александрович Говоров – Герои страны(ros.)
- Леонид Александрович Говоров – Проект ХРОНОС(ros.)
- Wyżsi dowódcy Związku Radzieckiego. b2386828.msk.ru. [zarchiwizowane ztego adresu (2008-06-04)]. (ros.).
- http://marshal-govorov.ru/marshal_govorov_polkovodec_i_chelovek/semya/ (ros.)