Movatterモバイル変換


[0]ホーム

URL:


Przejdź do zawartości
Wikipediawolna encyklopedia
Szukaj

Leonard Bernstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Leonard Bernstein
Ilustracja
Leonard Bernstein (1977)
Data i miejsce urodzenia

25 sierpnia 1918
Lawrence

Data i miejsce śmierci

14 października 1990
Nowy Jork

Instrumenty

fortepian

Zawód

kompozytor,dyrygent

Aktywność

1940–1990

Odznaczenia
Krzyż Komandorski I Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi (Austria)Krzyż Komandorski Orderu Lwa FinlandiiKomandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RFNOrder Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy (1951-2001)Order Orła Azteckiego (Meksyk)Kawaler Orderu Bernardo O’Higginsa (Chile)
Faksymile
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Leonard Bernstein (wym.ˈbɜːrnstaɪn; ur.25 sierpnia1918 wLawrence[1], zm.14 października1990 wNowym Jorku[2]) – amerykański dyrygent, kompozytor i pianista pochodzeniażydowskiego.

Życiorys

[edytuj |edytuj kod]

Był synem żydowskich emigrantów zRosji – Jennie Resnick i Samuela Josepha Bernsteina, przedsiębiorcy produkującego produkty do pielęgnacji włosów dla kobiet oraz uczonegotalmudysty[3].

Bernstein komponował muzykę symfoniczną, kameralną, baletową, filmową i musicale dlaBroadwayu. W swej twórczości wykorzystywał szeroko folklor amerykański (pieśni kowbojskie, tańce meksykańskie,jazz). W karierze pomogło mu dwóch artystów: grecki dyrygentDimitri Mitropoulos i nowojorski kompozytorAaron Copland (z którymi łączyły go romanse[4]). Droga do kariery stanęła przed Bernsteinem otworem w 1943 roku, kiedy musiał on zastąpić na podium choregoBrunona Waltera na koncercie w nowojorskiej saliCarnegie Hall[5].

Prowadził programy popularyzatorskie w telewizji, pisał książki i felietony. Przez cały okres swojej kariery na amerykańskiej scenie muzycznej był stale „rozdarty” między obowiązkami dyrygenckimi a osobistym zamiłowaniem do kompozycji.

Był dyrektorem artystycznym najsłynniejszych amerykańskich orkiestr, a nawet teatrów operowych zMetropolitan Opera na czele. Pisywał piosenki, między innymi dlaFranka Sinatry.

Rok przed śmiercią, 1 września 1989 roku, Bernstein dyrygował w Warszawie podczas Koncertu dla Pokoju w 50. rocznicę najazdu Niemiec hitlerowskich na Polskę[6]. Wykonał uwerturęLeonora III autorstwaLudwiga van Beethovena oraz swój własny utwórChichester Psalms z udziałem m.in.Chóru Chłopięcego i Męskiego Filharmonii Poznańskiej prowadzonego przez prof.Stefana Stuligrosza. W koncercie występowali między innymi:Barbara Hendricks,Liv Ullmann,Marek Drewnowski,Krzysztof Penderecki,Hermann Prey. Na widowni znajdował się późniejszy Prezydent PolskiLech Wałęsa.

Odznaczony Krzyżem Komandorskim I KlasyOdznaki Honorowej za Zasługi dla Republiki Austrii (1970), chilijskimOrderem Bernardo O’Higginsa (1964),Orderem Lwa Finlandii w stopniu Komandora (1965), meksykańskimOrderem Orła Azteckiego (1982), francuskąLegią Honorową (Kawaler 1968, Oficer 1978, Komandor 1985), Krzyżem KomandorskimOrderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1987), Kawaler Krzyża WielkiegoOrderu Zasługi Republiki Włoskiej (1989)[7].

W 1985 roku, na pięć lat przed śmiercią Bernsteina, przyznano muGrammy Lifetime Achievement Award[8]. Przed śmiercią Bernsteina, a także później, uhonorowano go 16 nagrodamiGrammy[9].

Zmarł w swoim apartamencie na nowojorskimManhattanie w wieku 72 lat[2]. Przyczyną jego śmierci byłnowotwór płuc[2].

Życie prywatne

[edytuj |edytuj kod]

Wiele źródeł (w tym znajomi Bernsteina) uznaje go za osobęhomoseksualną[10].Sam Bernstein określał siebie jako „pół mężczyznę, pół kobietę”. W latach 1951–1978 jego żoną była Felicia Montealegre Cohn[11], z którą miał trójkę dzieci: córki Jamie Anne Marię (ur. 1952) i Ninę Marię Felicię (ur. 1962) oraz syna Alexandra Serge’a Leonarda (ur. 1955)[12].

Twórczość

[edytuj |edytuj kod]

Do najważniejszych prac Bernsteina należą: balety –Fancy Free (1944),Facsimile – Choreographic Essay for Orchestra (1946), musicale dla Broadwayu –On the Town (1944),Trouble in Tahiti (1952),Wonderful Town (1953),West Side Story (1957), symfonie –Jeremiah (1942),Kaddish (1963), a także operetkaKandyd (1956).

Przypisy

[edytuj |edytuj kod]
  1. Leonard Bernstein. leonardbernstein.com. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (29 maja 2012)]. (ang.).
  2. abcAugust C. Bolino: Men of Massachusetts: Bay State Contributors to American Society. iUniverse, 2012, s. 226, 270.ISBN 978-1-4759-3376-5.
  3. Myrna Oliver. Leonard Bernstein Dies; Conductor, Composer : Music: Renaissance man of his art was 72. The longtime leader of the N.Y. Philharmonic carved a niche in history with 'West Side Story.'. „Los Angeles Times”, 15 października 1990. Tronc, Inc.. ISSN 0458-3035.OCLC3638237. (ang.). 
  4. Leonard Bernstein w bazieNotable Names Database(ang.)
  5. Leonard Bernstein – News. leonardbernstein.com, 3 listopada 2008. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (22 września 2016)]. (ang.).
  6. Howard Reich: A Grand Concert for Peace. Chicago Tribune, 1989-07-30. [dostęp 2021-01-24]. (ang.).
  7. Leonard Bernstein: A Complete Catalog of His Works Celebrating His 70th Birthday August 25 1988. edited by Jack Gottlieb. New York: Jalni Publications, 1988.ISBN 0-913932-21-3.
  8. Sara E. Karesh, Mitchell M. Hurvitz: Encyclopedia of Judaism. Infobase Publishing, 2005, s. 56.ISBN 978-0-8160-6982-8. [dostęp 2016-09-22].
  9. Robert Hilburn. The 36th Annual Grammy Awards : Grammy's Sorry State, Frankly Speaking : Instead of rewarding mediocrity, the recording academy should focus on its strength--its salutes to pop legends. : Pop / Rock. „Los Angeles Times”, 2 marca 1994. Tronc, Inc.. ISSN 0458-3035.OCLC3638237. (ang.). 
  10. JesseJ. Monteagudo JesseJ.,Leonard Bernstein: A Divided Life [online], gaytoday.com [dostęp 2014-10-08] (ang.).
  11. Christopher Lawrence: Swooning: A Classical Music Guide to Life, Love, Lust and Other Follies. Nero, 2015, s. 49.ISBN 978-1-86395-750-2. [dostęp 2016-09-22].
  12. Leonard Bernstein at 100. leonardbernstein.com, 2015. [dostęp 2016-09-22]. [zarchiwizowane ztego adresu (22 września 2016)]. (ang.).

Linki zewnętrzne

[edytuj |edytuj kod]
Dyrektorzy muzyczni/ dyrygenciFilharmonii Nowojorskiej
Kennedy Center Honors
Laureaci nagrodyPraemium Imperiale (muzyka)
LaureaciNagrody Fundacji Muzycznej Léonie Sonning
1950.
1960.
1970.
1980.
1990.
2000.
2010.
2020.
Grammy Lifetime Achievement Award
1960–1969
1970–1979
1980–1989
1990–1999
2000–2009
2010–2019
2020–2029

Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Leonard_Bernstein&oldid=78493024
Kategorie:
Ukryte kategorie:

[8]ページ先頭

©2009-2026 Movatter.jp