Ten artykuł dotyczy ludu afrykańskiego. Zobacz też:inne znaczenia tej nazwy. Mężczyzna z ludu Lemba (dystrykt Gutu, Zimbabwe) | |
| Populacja | 70-100 tys. |
|---|---|
| Miejsce zamieszkania | |
| Religia | judaizm (głównie), chrześcijaństwo |
Lemba – lud liczący ok. 70[1]–100 tys. osób, zamieszkującypołudniowąAfrykę – głównieRPA iZimbabwe, niewielkie grupy żyją też wMozambiku iMalawi.
Lemba używają języka należącego dorodziny bantu; znaczna większość z nich wyznajejudaizm, pozostali są zazwyczajchrześcijanami. Trudnią się głównierolnictwem ihodowlązwierząt (w tympasterstwem); część pracuje wprzemyśle (zwłaszczagórnictwie).
Lemba, jakkolwiek reprezentujątyp negroidalny i wyglądem zewnętrznym nie różnią się zasadniczo od innych czarnych mieszkańców tego regionu, deklarują pochodzenie odŻydów i w zdecydowanej większości wyznają własną odmianę judaizmu[2]. Według własnych (ustnych) tradycji ich przodkowie wywodzą się z terenówBliskiego Wschodu. Jeszcze 2,5 tys. lat temu mieli oni żyć na terenieJudei, następniewyemigrowali na obszary dzisiejszegoJemenu, potem do Afryki Wschodniej i stopniowo wędrowali coraz bardziej na południe[3]. Odkrycie przez europejskich odkrywców ikolonizatorów judaistycznej społeczności na południu Afryki dało podstawy do wysuwania hipotez, jakoby Lembowie byli potomkami jednego zzaginionych plemion Izraela. Badaniagenetyczne przeprowadzone w latach 90. XX wieku potwierdzają, iż część przodków tego ludu ma bliskowschodnie korzenie – ponad połowamężczyzn Lemba posiadachromosom Y typowy dlaSemitów[4].
Mimo pewnych przesłanek wskazujących na żydowskie pochodzenie tego ludu Lemba nie są uznawani za Żydów przez środowiska rabinackie. Nie ma dowodów na to, iż ich semiccy przodkowie istotnie byli Żydami (a nie np. proto-Arabami) ani też nie można ustalić, kiedy nastąpiła ich migracja na południe, a co za tym idzie – czy zbiegała się ona w czasie z deportacją ludności żydowskiej po podbojuKrólestwa Izraela przezAsyrię i spowodowanym przez nią tzw. zaginięciem 10 plemion. Ponadto zasady prawa judaistycznego (halacha) dla uznania za Żyda nakazują wykazanie pochodzenia od matki-Żydówki (ewentualnie, jak w judaizmie reformowanym – od żydowskiego ojca), czego w przypadku Lembów nie można dowieść. Z tego też względu Lembów nie obejmuje izraelskieprawo powrotu (możliwośćaliji, tj. osiedlenia się wIzraelu i nabyciaobywatelstwa tego kraju dla każdego człowieka, który wykaże żydowskie pochodzenie i wyznaje judaizm).
