Karpiowate[2] (Cyprinidae) –rodzinarybkarpiokształtnych. Jej przedstawiciele to głównie ryby słodkowodne, częstoakwariowe. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze. Do karpiowatych zaliczane są m.in.karpie,karasie,amury, płocie i brzanki. Ozdobną formą hodowlaną zyskującą coraz większą popularność jestkarp koi.
Ameryka Północna,Afryka,Europa iAzja.
Ciało większości gatunków jest pokrytełuskami, rzadko nagie.Pęcherz pławny duży, dwukomorowy. Brak wyodrębnionego żołądka. Karpiowate nie mają właściwych zębów, występują u nich nieliczne, dobrze rozwiniętezęby gardłowe oraz płytki rogowe (tzw. żarna) służące do rozcierania pokarmu. Wszystkie gatunki sąjajorodne. Samce – zwykle mniejsze od samic – wcześniej osiągajądojrzałość płciową.
Osiągają długość od ok. 1 cm (Paedocypris micromegethes) do ponad 2,5 m (Catlocarpio siamensis). Wśród karpiowatych występują gatunki drapieżne, roślinożerne i wszystkożerne. Bytują w wodach słodkich, tylko nieliczne w wodach słonawych.Ugaj (Tribolodon brandtii) może przebywać w wodzie słonej.
Przynależność do rodziny karpiowatych była różnie ujmowana w historii. Na początku XXI w. była uznawana za najliczniejszą w gatunki rodzinękręgowców[3][4]. W 2014 rokuRichard van der Laan(inne języki),William Eschmeyer iRonald Fricke(inne języki) opublikowali ówcześnie akceptowany system[5], w którym dzielono ją na podrodziny:
W następnych latach część z tych rodzin podniesiono do rangi rodziny (np.różankowate(inne języki),jelcowate(inne języki),linowate(inne języki),Xenocyprididae(inne języki)) jednocześnie wyróżniając nowe podrodziny. Przy tym ujęciu w 2025 roku w bazieCatalog of Fishes rodzina karpiowatych dzieliła się na podrodziny[6]:
W tym ujęciu baza ta uznawała wówczas za potwierdzone 1799 gatunków zebranych w 168 rodzajów[7].
W bazieCatalog of Fishes w 2025 zaliczano do niej następujące podrodziny irodzaje[4]:
Gatunki zaliczane do rodziny karpiowatych w szerokim ujęciu z początku XXI w.
- ↑Cyprinidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina RolikMały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
- ↑Joseph S. Nelson: Fishes of the World. Wyd. 4. John Wiley & Sons, 2006.ISBN 0-471-25031-7. (ang.). Brak numerów stron w książce
- ↑abRonR. Fricke RonR.,William NeilW.N. Eschmeyer William NeilW.N.,Richard van derR. Laan Richard van derR. (red.),SEARCH, [w:]Eschmeyer’s Catalog of Fishes,California Academy of Sciences, 7 czerwca 2012 [dostęp 2012-08-03] (ang.).
- ↑Richard van derR. Laan Richard van derR.,WilliamW. Eschmeyer WilliamW.,RonaldR. Fricke RonaldR.,Family-group names of Recent fishes, Auckland: Magnolia Press, s. 37–41,DOI: 10.11646/zootaxa.3882.1.1,ISBN 978-1-77557-573-3,ISSN1175-5326 .
- ↑Eschmeyer's Catalog of Fishes Classification [online] [dostęp 2025-11-12] [zarchiwizowane zadresu 2025-11-12] .
- ↑Species by Family/Subfamily [online], Eschmeyer's Catalog of Fishes [dostęp 2025-11-12] [zarchiwizowane zadresu 2025-11-12] .
Identyfikatory zewnętrzne:
