John William Strutt , 3. baron Rayleigh,Lord Rayleigh (ur.12 listopada 1842 wLangford Grove , zm.30 czerwca 1919 wWitham ) –brytyjski fizyk , profesorUniwersytetu w Cambridge (1879–1887) iUniwersytetu w Londynie (od roku 1887), laureatNagrody Nobla wdziedzinie fizyki w roku 1904 „za badania nad gęstością najważniejszych gazów i odkrycieargonu ”[ 1] Pour le Mérite za Naukę i Sztukę[ 2]
Urodzony w Langford Grow w hrabstwieEssex , najstarszy synJohna Strutta, 2. barona Rayleigh i Clary Vicars, córkikapitana Richarda Vicarsa. W dzieciństwie często chorował. Naukę rozpoczął w Harrow School. Później studiował matematykę naTrinity College wCambridge . W roku 1865 uzyskał tytułbakałarza , a w roku 1868 –Master of Arts . Został też przyjęty do Stowarzyszenia Trinity. Pozostawał w Stowarzyszeniu do lipca 1871 roku.
Po śmierci ojca w roku 1873 odziedziczył tytułbarona Rayleigh wraz z prawem do zasiadania wIzbie Lordów , poświęcił się jednak karierze naukowej. 12 czerwca 1873 roku został przyjęty doTowarzystwa Królewskiego . W latach 1885–1896 pełnił funkcję jego sekretarza, a w latach 1905–1908 – prezesa. Od 1895 był członkiem zagranicznymKrólewskiej Holenderskiej Akademii Sztuk i Nauk [ 3]
W latach 1879–1887 był profesorem fizyki (Cavendish Professor of Physics ) w Cambridge. Od roku 1887 wykładał naUniwersytecie Londyńskim .
Ta sekcja od 2025-11 wymaga uzupełnienia informacji. Prowadził prace badawcze z zakresu gęstości gazów, promieniowania cieplnego, dokładnego oznaczenia jednostek elektrycznych i inne. W 1894 r. razem zWilliamem Ramseyem odkryłargon . Opisał m.in. zjawiska rozpraszania światła na cząsteczkach mniejszych od długości jego fali (tzw.rozpraszanie Rayleigha ) oraz fale powstające przy trzęsieniach ziemi (tzw.fale Rayleigha ). Jego imieniem nazywane jest kryterium pozwalające odróżnić od siebie dwie linie widmowe światła.
Tę sekcję należy dopracować: rozwinąć na podstawie źródeł. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się wdyskusji tej sekcji . Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon{{Dopracować}} z tej sekcji. Za swoje badania otrzymał wiele odznaczeń:Royal Medal (1882 r.),Medal Mateucciego (1894 r.),Medal Copleya (1899 r.) iMedal Rumforda (w latach 1914 i 1920 – pośmiertnie). Lord Rayleigh został równieżlaureatem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki w roku 1904 „za badanie gęstości większości znanych gazów i odkrycie argonu”. Na jego cześć zostały nazwane kratery naMarsie iKsiężycu .
19 lipca 1871 roku poślubił Evelyn Georgiana Mary Balfour (zm. 7 kwietnia 1934), córkę Jamesa Maitlanda Balfoura ilady Blanche Gascoyne-Cecil, córki2. markiza Salisbury , siostry politykaArthura Balfoura . John i Evelyn mieli czterech synów:
Lord Rayleigh zmarł w 1919 r. w Witham w hrabstwie Essex. Tytuł barona odziedziczył jego najstarszy syn.
XX wiek 1901:Röntgen 1902:Lorentz ,Zeeman 1903:Becquerel ,P. Curie ,M. Curie 1904:Rayleigh 1905:Lenard 1906:Thomson 1907:Michelson 1908:Lippmann 1909:Marconi ,Braun 1910:van der Waals 1911:Wien 1912:Dalén 1913:Kamerlingh Onnes 1914:von Laue 1915:W.L. Bragg ,W.H. Bragg 1917:Barkla 1918:Planck 1919:Stark 1920:Guillaume 1921:Einstein 1922:N. Bohr 1923:Millikan 1924:Siegbahn 1925:Franck ,Hertz 1926:Perrin 1927:Compton ,Wilson 1928:Richardson 1929:de Broglie 1930:Raman 1932:Heisenberg 1933:Schrödinger ,Dirac 1935:Chadwick 1936:Hess ,Anderson 1937:Davisson ,Thomson 1938:Fermi 1939:Lawrence 1943:Stern 1944:Rabi 1945:Pauli 1946:Bridgman 1947:Appleton 1948:Blackett 1949:Yukawa 1950:Powell 1951:Cockcroft ,Walton 1952:Bloch ,Purcell 1953:Zernike 1954:Born ,Bothe 1955:Lamb ,Kusch 1956:Shockley ,Bardeen ,Brattain 1957:Yang ,T.D. Lee 1958:Czerenkow ,Frank ,Tamm 1959:Segrè ,Chamberlain 1960:Glaser 1961:Hofstadter ,Mössbauer 1962:Landau 1963:Wigner ,Goeppert-Mayer ,J. Hans D. Jensen 1964:Townes ,Basow ,Prochorow 1965:Tomonaga ,Schwinger ,Feynman 1966:Kastler 1967:Bethe 1968:Alvarez 1969:Gell-Mann 1970:Alfvén ,Néel 1971:Gabor 1972:Bardeen ,Cooper ,Schrieffer 1973:Esaki ,Giaever ,Josephson 1974:Ryle ,Hewish 1975:A. Bohr ,Mottelson ,Rainwater 1976:Richter ,Ting 1977:Anderson ,Mott ,van Vleck 1978:Kapica ,Penzias ,Wilson 1979:Glashow ,Salam ,Weinberg 1980:Cronin ,Fitch 1981:Bloembergen ,Schawlow ,Siegbahn 1982:Wilson 1983:Chandrasekhar ,Fowler 1984:Rubbia ,van der Meer 1985:von Klitzing 1986:Ruska ,Binnig ,Rohrer 1987:Bednorz ,Müller 1988:Lederman ,Schwartz ,Steinberger 1989:Ramsey ,Dehmelt ,Paul 1990:Friedman ,Kendall ,Taylor 1991:de Gennes 1992:Charpak 1993:Hulse ,Taylor 1994:Brockhouse ,Shull 1995:Perl ,Reines 1996:D. Lee ,Osheroff ,Richardson 1997:Chu ,Cohen-Tannoudji ,Phillips 1998:Laughlin ,Störmer ,Tsui 1999:'t Hooft ,Veltman 2000:Ałfiorow ,Kroemer ,Kilby XXI wiek 2001:Cornell ,Ketterle ,Wieman 2002:Davis Jr. ,Koshiba ,Giacconi 2003:Abrikosow ,Ginzburg ,Leggett 2004:Gross ,Politzer ,Wilczek 2005:Glauber ,Hall ,Hänsch 2006:Mather ,Smoot 2007:Fert ,Grünberg 2008:Nambu ,Kobayashi ,Maskawa 2009:Kao ,Boyle ,Smith 2010:Gejm ,Nowosiołow 2011:Perlmutter ,Schmidt ,Riess 2012:Haroche ,Wineland 2013:Englert ,Higgs 2014:Akasaki ,Amano ,Nakamura 2015:Kajita ,McDonald 2016:Thouless ,Haldane ,Kosterlitz 2017:Weiss ,Barish ,Thorne 2018:Ashkin ,Mourou ,Strickland 2019:Peebles ,Mayor ,Queloz 2020:Penrose ,Genzel ,Ghez 2021:Manabe ,Hasselmann ,Parisi 2022:Aspect ,Clauser ,Zeilinger 2023:Agostini ,Krausz ,L’Huillier 2024:Hinton ,Hopfield 2025:Clarke ,Devoret ,Martinis
lata 20. lata 30. lata 40. 1840:Ch. Wheatstone ,J. Herschel 1841:E. Hodgkinson ,R. Kane 1842:J.F. Daniell ,W. Bowman 1843:Ch. Wheatstone ,J.D. Forbes 1844:G. Boole ,Th. Andrews 1845:G.B. Airy ,Th.S. Beck 1846:M. Faraday ,R. Owen 1847:G. Fownes ,W.R. Grove 1848:Ch.J. Hargreave ,Th. Galloway 1849:E. Sabine ,G. Mantell lata 50. 1850:B. Brodie ,Th. Graham 1851:W. Parsons ,G. Newport 1852:J.P. Joule ,Th.H. Huxley 1853:Ch. Darwin ,J. Tyndall 1854:A.W. von Hofmann ,J.D. Hooker 1855:J.O. Westwood ,J.R. Hind 1856:J. Richardson ,W. Thomson (Lord Kelvin) 1857:E. Frankland ,J. Lindley 1858:A. Hancock ,W. Lassell 1859:A. Cayley ,G. Bentham lata 60. 1860:A.V. Waller ,W. Fairbairn 1861:J.J. Sylvester ,W.B. Carpenter 1862:A.W. Williamson ,J.T.R. Robinson 1863:J.P. Gassiot ,M.J. Berkeley 1864:J.A.L. Clarke ,W. De La Rue 1865:A. Smith ,J. Prestwich 1866:W. Huggins ,W.K. Parker 1867:J.B. Lawes ,J.H. Gilbert ,W.E. Logan 1868:A.R. Wallace ,G. Salmon 1869:A. Matthiessen ,Th. Maclear lata 70. 1870:Th. Davidson ,W.H. Miller 1871:G. Busk ,J. Stenhouse 1872:H.J. Carter ,Th. Anderson 1873:G.J. Allman ,H.E. Roscoe 1874:H.C. Sorby ,W.C. Williamson 1875:Th. Oldham ,W. Crookes 1876:Ch.W. Thomson ,W. Froude 1877:F.A. Abel ,O. Heer 1878:A.C.L.G Günther ,J.A. Broun 1879:A.C. Ramsay ,W.H. Perkin lata 80. 1880:A. Noble ,J. Lister 1881:J.H. Jellett ,F.M. Balfour 1882:J.W. Strutt (Lord Rayleigh),W.H. Flower 1883:Th.A. Hirst ,J.S. Burdon-Sanderson 1884:G. Darwin ,D. Oliver 1885:D.E. Hughes ,R. Lankester 1886:P.G. Tait ,F. Galton 1887:A.R. Clarke ,H.N. Moseley 1888:O. Reynolds ,F. von Mueller 1889:Th.E. Thorpe ,W.H. Gaskell lata 90. 1890:J. Hopkinson ,D. Ferrier 1891:A.W. Rucker ,Ch. Lapworth 1892:Ch. Pritchard ,J.N. Langley 1893:H.M. Ward ,A. Schuster 1894:J.J. Thomson ,V. Horsley 1895:J. Murray ,J.A. Ewing 1896:A. Geikie ,Ch.V. Boys 1897:R. Strachey ,A. Forsyth 1898:J. Kerr ,W. Gardiner 1899:W.C. McIntosh ,G.F. Fitzgerald rok 1900
XVIII wiek XIX wiek XX wiek XXI wiek
Identyfikatory zewnętrzne:
.png)
