 Jean Tabary (1990) | |||
| Data i miejsce urodzenia | 5 marca 1930 | ||
|---|---|---|---|
| Data i miejsce śmierci | 18 sierpnia 2011 | ||
| Dziedzina sztuki | |||
| Ważne dzieła | |||
| |||
Jean Tabary (ur.5 marca1930 wSztokholmie, zm.18 sierpnia2011 wPont-l’Abbé-d’Arnoult) –francuskirysownik i autorkomiksów. Najbardziej znany jako współtwórca seriiIznogud, stworzonej wspólnie zRené Goscinnym.
Jego ojciec byłtynkarzem, a jednocześnieskrzypkiem koncertującym z zespołem paryskiego Théâtre Mogador. Matka artysty towarzyszyła mężowi w jednej z podróży, podczas której urodziła syna w stolicy Szwecji. Wychowywał się w licznej rodzinie – miał ośmioro rodzeństwa, z których dwaj bracia, Jacques i Pierre Tabary, również zostali ilustratorami[1].
Od najmłodszych lat interesował się rysunkiem, choć początkowo nie był szczególnie związany z komiksem. Jako swoje główne inspiracje graficzne wymieniał Erika, René Pellosa orazAndré Franquina. PoII wojnie światowej pracował dorywczo m.in. jakosprzedawca gazet oraz statysta wComédie-Française[1].
Początkowo planował karierę rysownika prasowego i tworzył rysunki jednokadrowe inspirowane francuską prasą rozrywkową. Jego prace publikowano m.in. w magazynach „Vénus-Apollon” i „Paris-Flirt”, jednak nie przyniosły mu one większego sukcesu. W drugiej połowie lat 50. zdecydował się więc na tworzenie komiksów, świadomie unikając naśladowania innych twórców, by wypracować własny styl[1].
W 1956 rozpoczął współpracę z magazynem „Vaillant” (późniejszy „Pif Gadget”). Jego pierwszą regularnie publikowaną serią byłRichard et Charlie (1956–1963), opowiadający o duecie bohaterów, którzy z włóczęgów przeistaczają się w detektywów. Seria łączyła elementy przygodowe i humorystyczne i doczekała się dziesięciu historii[1][2].
W 1959 zadebiutowała seriaTotoche (1959–1982), która przyniosła Tabary’emu dużą popularność. Opowiadała o grupie dzieci z paryskiej dzielnicy Belleville i z czasem przeszła od krótkich gagów do dłuższych historii przygodowych. Komiks był publikowany przez ponad dwie dekady w magazynach „Vaillant” i „Pif Gadget”[1].
Z seriiTotoche wywodziły się spin-offy, m.in.Corinne et Jeannot (1965–1972), opowiadający o relacji sprytnej Corinne i naiwnego Jeannota. Komiks ten wyróżniał się nietypową, jak na tamte czasy, rolą dziewczynki jako dominującej postaci humorystycznej[1].
Kolejną znaczącą serią byłaGrabadu et Gabaliouchtou (1959–1962), opowiadająca o dwóch skrajnie nieudolnych bohaterach. Komiks ten zapowiadał bardziej absurdalny i satyryczny humor, który Tabary rozwinął później wIznogoudzie[1].
Artysta współpracował również z innymi magazynami, tworząc m.in.La Famille Hautympan,Luc et Laura oraz ilustracje do opowiadań i materiałów edukacyjnych[1].
Największą sławę przyniosła Tabary’emu seriaIznogoud (1962–), znana w Polsce pod tytułemIznogud. Komiks powstał we współpracy z René Goscinnym i opowiada o złowrogim wielkimwezyrzeBagdadu, którego obsesją jest zostanie „kalifem zamiast kalifa”. Mimo nieustannych intryg, jego plany zawsze kończą się porażką[1][2].
Seria łączyła humor słowny, absurd, satyrę polityczną oraz częste łamanie „czwartej ściany”. Po śmierci Goscinnego w 1977 Tabary kontynuował serię samodzielnie, rozwijając ją w dłuższe historie albumowe[1].
Iznogud zdobył ogromną popularność we Francji i poza jej granicami, doczekał się licznych tłumaczeń, adaptacji animowanych, filmu aktorskiego (2005)[3] oraz gier wideo. Postać stała się w języku francuskim symbolem nieudolnego polityka żądnego władzy[1].
W 2004 Tabary doznałudaru, po którym zakończył aktywną działalność artystyczną. Rok później zmarła jego żona Collette, co miało duży wpływ na jego stan psychiczny. Zmarł 18 sierpnia 2011 w wieku 81 lat w Pont-l’Abbé-d’Arnoult we Francji[1].
