Jan XV (łac. Ioannes XV, ur. wRzymie, zm. w marcu996 tamże[1]) –papież w okresie od sierpnia 985 do marca 996[2].
Urodził się wRzymie, był synem kapłana Leona; przed wyborem na papieża byłkardynałem prezbiterem od św. Witalisa[1]. Został papieżem po śmierciantypapieża Bonifacego VII, w wyniku nominacjiJana Krescencjusza, głowy arystokratycznego rodu[1].
1 marca 991 roku podjął się mediacji i doprowadził do pokojowego rozstrzygnięcia konfliktu pomiędzyEtelredem II, aRyszardem I[1]. W 992 rokuMieszko I oddałpaństwo polskie pod opiekęPaństwa Kościelnego, w celu zapewnienia mu lepszej obrony przedNiemcami iCzechami[2]. Na synodzie laterańskim, JankanonizowałUlryka z Augsburga – był to pierwszy przypadek w historii, gdy papież dokonał kanonizacji[1]. W czerwcu 991 odbył synod w Verzy, na którym papież interweniował w sprawie odwołaniabiskupa Reims Arnulfa i powołania na jego miejsce Gerberta z Aurillac (późniejszego papieżaSylwestra II)[1]. Mimo sprzeciwu biskupów francuskich i królaHugona Kapeta, Jan odwołał Gerberta w 995 roku[1]. Po śmierciregentkiTeofany w 991 i Jana Krescencjusza w 998 roku, władzę nad papiestwem przejął tyraniczny Krescencjusz II Nomentanus[1]. Stłamszony i znienawidzony Jan musiał uciekać doSutri i prosić małoletniego cesarzaOttona III o pomoc[2]. Wiadomość ta skłoniła Krescencjusza II i arystokrację do pojednania z papieżem, który wrócił do Rzymu i został tam przyjęty z honorami[1]. Wkrótce potem Otton III postanowił przyjechać do Rzymu, lecz zanim tam dotarł Jan XV zmarł nafebrę[1].
Jan XV był oskarżany o chciwość, a ponieważ otaczał się wyłącznie arystokratami i ulegałnepotyzmowi, faworyzując swoich krewnych, wzbudził niechęć duchowieństwa i ludu rzymskiego[2].
Papież Jan XV wymieniony jest w dokumencieDagome iudex, przypisywanymMieszkowi I.
